Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκαν το μεσημέρι της Κυριακής τα εγκαίνια της έκθεσης γλυπτικής και ζωγραφικής «Ο Καποδίστριας στην Αίγινα: προοίμιο για τον Κυβερνήτη», στη Δημοτική Πινακοθήκη Αίγινας.
 

Η έκθεση, σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης Ίριδας Κρητικού, θα διαρκέσει έως τις 3 Μαΐου 2026 και αποτελεί ένα σημαντικό πολιτιστικό αφιέρωμα στη σχέση του νησιού με τον Ιωάννη Καποδίστρια.



Το εικαστικό αυτό αφιέρωμα φιλοξενεί ιστορικά γλυπτά, ζωγραφικά έργα και σχέδια σημαντικών δημιουργών, όπως ο Ανδρέας Βουρλούμης, ο Σπύρος Καρακατσάνης, ο Γιάννης Παππάς και ο Πραξιτέλης Τζανουλίνος, αναδεικνύοντας την ιστορική παρουσία του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας στο νησί, που αποτέλεσε την πρώτη πρωτεύουσα του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους.



Στην εκδήλωση μίλησαν η πρόεδρος του Aegina Fistiki Fest Μαριλένα Γιαννούλη, ο δήμαρχος Αίγινας κ. Γιάννης Ζορμπάς, ο πρόεδρος της Δημοτικής Πινακοθήκης κ. Νίκος Πτερούδης, η επιμελήτρια της έκθεσης κ. Ίριδα Κρητικού και ο Πρωτοσύγκελος της Ιερά Μητρόπολη Ύδρας Σπετσών και Αιγίνης π. Νεκτάριος Δαρδανός.



Ο πρόεδρος της Πινακοθήκης κ. Πτερούδης καλωσόρισε το κοινό, εκφράζοντας την ικανοποίησή του για τη διοργάνωση εκθέσεων που, όπως είπε, «αποσπούν το ενδιαφέρον τόσο των κατοίκων όσο και των επισκεπτών του νησιού», τονίζοντας ότι η Πινακοθήκη συνεχίζει να αναπτύσσεται και να ενισχύει το πολιτιστικό της πρόγραμμα.



Από την πλευρά του ο δήμαρχος κ. Ζορμπάς χαρακτήρισε την έκθεση «προοίμιο» των δράσεων που θα κορυφωθούν το 2028, όταν συμπληρώνονται 200 χρόνια από την ορκωμοσία του Καποδίστρια στην Αίγινα. Παράλληλα ανακοίνωσε ότι ο Δήμος προχωρά στις διαδικασίες για τη διενέργεια καλλιτεχνικού διαγωνισμού με στόχο τη δημιουργία και εγκατάσταση ανδριάντα του πρώτου Κυβερνήτη στο νησί.



Η επιμελήτρια της έκθεσης κ. Κρητικού αναφέρθηκε στη βαθιά προσωπική της σχέση με την καποδιστριακή ιστορία της Αίγινας, επισημαίνοντας ότι η «ζώσα σκιά» του Καποδίστρια παραμένει έντονη στο νησί μέσα από τα ιστορικά κτίρια και τη συλλογική μνήμη. Όπως τόνισε, η έκθεση συγκροτήθηκε χάρη στη συνεργασία σημαντικών καλλιτεχνών και φορέων και φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως μια μουσειακού χαρακτήρα παρουσίαση που συνδέει την ιστορία με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.



Η έκθεση αποτελεί, επίσης, ένα πρώτο βήμα για τις πολιτιστικές δράσεις που σχεδιάζονται ενόψει της επετείου των 200 ετών από την άφιξη του Καποδίστρια στην Αίγινα το 1828, γεγονός που σηματοδότησε την αρχή της οργανωμένης λειτουργίας του ελληνικού κράτους.

Κατά τη διάρκεια της έκθεσης προγραμματίζονται ξεναγήσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα για το κοινό και τα σχολεία, με στόχο την ανάδειξη της ιστορικής και καλλιτεχνικής σημασίας των έργων.



Με αφορμή την έκθεση της Δημοτικής Πινακοθήκης, η Ίρις Κρητικού, σημειώνει:

«Το έναυσμα και η αφετηρία της παρούσας έκθεσης είχαν ως επίκεντρο τις γλυπτές προτομές του Πραξιτέλη Τζανουλίνου, που έχει αφιερώσει σημαντικό βάρος και χρόνο του έργου του στη μελέτη της προσωπικότητας και τη
φιλοτέχνηση διαφορετικών εκδοχών της γλυπτής προτομής του Ιωάννη Καποδίστρια, ενώ, κάποιες από τις προτομές αυτές βρίσκονται ήδη τοποθετημένες σε επιφανή σημεία του δημοσίου χώρου στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Δύο
γύψινα προπλάσματα που χρησίμευσαν στην υλοποίηση του τελικού γλυπτού από μάρμαρο (Μαρμάρινη προτομή Ιωάννη Καποδίστρια, Ζάκυνθος) και του τελικού γλυπτού από χαλκό (Χάλκινη προτομή Ιωάννη Καποδίστρια, Place de Neuve, Palais Eynard, Γενεύη), καθώς και ένα ευαίσθητο κατάλοιπο σε άψητο ρηγματωμένο πηλό του αρχικού προπλάσματος της προτομής του Ιωάννη Καποδίστρια, μαζί με μια σειρά σχεδίων που υλοποιήθηκαν από τον γλύπτη ως μελέτες και προσεγγίσεις της μορφής του Ιωάννη Καποδίστρια, παρουσιάζονται τώρα από κοινού στη Δημοτική Πινακοθήκη Αίγινας. 

Με πρόταση του Πραξιτέλη Τζανουλίνου, το αφιέρωμα συμπληρώνουν η ιστορική μαρμάρινη προτομή του Ιωάννη Καποδίστρια, φιλοτεχνημένη ως τμήμα υπαίθριου μνημείου το 1887 από τον σπουδαίο Αιγινήτη γλύπτη Ιωάννη Καρακατσάνη (Αίγινα 1857 - Αθήνα 1906) και φυλασσόμενη πλέον στο παλαιό Δημαρχείο της Αίγινας, καθώς και η γύψινη προτομή του Ιωάννη Καποδίστρια, φιλοτεχνημένη κατά τη δεκαετία του 1950 από τον δάσκαλο του Πραξιτέλη Τζανουλίνου στη Γλυπτική, Γιάννη Παππά. Το έργο ανήκει στις Συλλογές του Εργαστηρίου Γιάννη Παππά-Μουσείου Μπενάκη και παρουσιάζεται με την ευγενική παραχώρηση του Μουσείου και την πολύτιμη συμβολή του Αλέκου Παππά. Ένα ακόμη ιστορικό ζωγραφικό πορτραίτο του Ιωάννη Καποδίστρια, φιλοτεχνημένο από τον Ανδρέα Βουρλούμη, παρουσιάζεται επίσης στην έκθεση με την πολύτιμη συμβολή του Παναγή Βουρλούμη.

Τον αρχικό ιστορικό πυρήνα της έκθεσης «Ο Καποδίστριας στην Αίγινα: προοίμιο για τον Κυβερνήτη», εμπλουτίζουν τα πορτραίτα του Γιάννη Ψυχοπαίδη και του Γιάννη Μετζικώφ, καθώς και τα δυο σχεδιάσματα του Χρίστου Παπαδάκη («Η πατάτα») και «Μονάχος στέκω (Φοίνικας)» που συμπληρώνουν ιδανικά τη σημειολογία και τα αιωρούμενα νήματα της έκθεσης. Τέλος, η παρούσα εκθεσιακή ενότητα ολοκληρώνεται με την προσθήκη επιλεγμένων έργων με αναφορά στην Αίγινα, από την παλαιότερη έκθεση «Η Περίπτωση Καποδίστρια» που επίσης σε επιμέλεια της υπογράφουσας παρουσιάστηκε στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο του Δήμου Αίγινας, στο ιστορικό κτήριο του Βουλευτικού στο Ναύπλιο και στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (Αύγουστος 2015- Δεκέμβριος 2016), όπου και 
εμπλουτίστηκε συγκινητικά από ιστορικά κειμήλια του Ιωάννη Καποδίστρια που ανήκουν στο Μουσείο.

Η προσωπικότητα, το όραμα και η άοκνη εργασία του Καποδίστρια με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, παιδείας και διοίκησης στην Ελλάδα, το Κυβερνείο, το Ορφανοτροφείο αλλά και οι σκιές των μικρών ορφανών, το
φαντασιακό ιδιωτικό δωμάτιο του Κυβερνήτη και ο Φοίνικας, το πρώτο νόμισμα που κόπηκε στο νησί, ζωντανεύουν με τρόπο εύγλωττο μέσα από τα έργα του Ανδρέα Γεωργιάδη, του Φραγκίσκου Δουκάκη, του Αλέξανδρου Μαγκανιώτη, του Παναγιώτη Μαρίνη, του Χαρίτωνα Μπεκιάρη, του Γιώργου Σαλταφέρου και του Αριστείδη Χρυσανθόπουλου.
Τα έργα που παρουσιάζονται στην έκθεση, με την πολύτιμη στήριξη των καλλιτεχνών, των συλλεκτών και του Μουσείου Μπενάκη, μιλούν στο σύνολό τους με τρόπο λιτό αλλά εύγλωττο για τον Καποδίστρια στην Αίγινα. Για τη ζώσα σκιά με την οποία μεγαλώσαμε. Και το κοινό τους αφήγημα, αποτελεί προοίμιο για την επερχόμενη Επέτειο της έλευσης του Κυβερνήτη στο νησί που ποτέ δεν τον ξέχασε».

Στην έκθεση συμμετέχουν:

Ανδρέας Βουρλούμης, Ανδρέας Γεωργιάδης, Φραγκίσκος Δουκάκης, Ιωάννης Καρακατσάνης, Αλέξανδρος Μαγκανιώτης, Παναγιώτης Μαρίνης, Γιάννης Μετζικώφ, Xαρίτων Μπεκιάρης, Χρίστος Παπαδάκης, Γιάννης Παππάς, Γιώργος Σαλταφέρος, Πραξιτέλης Τζανουλίνος, Αριστείδης Χρυσανθόπουλος, Γιάννης Ψυχοπαίδης.

Η Αίγινα υποδέχθηκε μια σπουδαία εικαστική συνάντηση στο ατελιέ του Νίκου Νικολάου (1909–1986), με τίτλο «Πέτρες Αιγίνης και άλλες θάλασσες», που τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Αίγινας και του 16ου Fistiki Fest.

Η έκθεση, σε επιμέλεια της Ίριδας Κρητικού, πραγματοποιείται από το Nikolaou Residence και τη Γκαλερί Ζουμπουλάκη, και συγκεντρώνει 27 καλλιτέχνες που συναντούν τις «πέτρες» του Νικολάου με δικά τους έργα και αναζητήσεις.

Η έκθεση εγκαινιάστηκε το πρωί του Σαββάτου και ξεκίνησε με θερμές ευχαριστίες προς τον Δήμο Αίγινας και το Φιστίκι Φεστ, που στήριξαν τη διοργάνωση, αλλά και προς την οικογένεια Ζουμπουλάκη, η οποία πρόσφερε τη σημαντική αυτή συνεργασία. 

 

Η έκθεση δεν αποτελεί απλώς μια παρουσίαση έργων, αλλά μια ζωντανή συνέχεια της μνήμης. Όπως ειπώθηκε, το σπίτι του Νικολάου υπήρξε για δεκαετίες σημείο συνάντησης, «μια συνεχής βεγγέρα», όπου οι φίλοι και οι μαθητές του καλλιτέχνη μοιράζονταν ιδέες και εμπειρίες. Η περσινή πρώτη έκθεση είχε αναδείξει αυτή την ατμόσφαιρα, μέσα από έργα και αντικείμενα που συνδέονταν με την καθημερινή ζωή του καλλιτέχνη.

Η φετινή έκθεση, με κεντρικό άξονα τις «πέτρες», αντλεί έμπνευση από τον ίδιο τον Νικολάου, αλλά και από τα λόγια του Οδυσσέα Ελύτη, που είχε χαρακτηρίσει τις πέτρες του ζωγράφου «θάλασσες ίδιες». Οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες, συνολικά 27, παρουσίασαν έργα που βασίστηκαν σε πέτρες από την Αίγινα, αλλά και από άλλες περιοχές της Ελλάδας και της Μεσογείου – από τη Μάνη και την Κρήτη έως τις Σποράδες και την Κύπρο.


Η επιμελήτρια Ίρις Κρητικού εξήγησε ότι το ζητούμενο δεν ήταν η μίμηση του ύφους του Νικολάου, αλλά η δημιουργία ενός νέου διαλόγου με την πέτρα ως ζωντανό υλικό. Έτσι, οι πέτρες μεταμορφώθηκαν σε γλυπτά, σύμβολα, ζώα, ανθρώπινες μορφές, ακόμη και ερωτικά συμπλέγματα, αποδεικνύοντας τη δύναμη της τέχνης να ανασύρει μνήμες και να γεννά νέες ερμηνείες.


Ξεχωριστή αναφορά έγινε και στις εγκαταστάσεις στον κήπο, όπου έργα καλλιτεχνών όπως η Ελένη Μιλωνά, η Καρίνα Γιάννακα και η Βένια Δημητρακοπούλου εμπλούτισαν τον εξωτερικό χώρο, ενώ τιμήθηκαν ιδιαίτερα οι Αιγινήτες δημιουργοί, όπως ο Παναγιώτης Μαρίνης και ο Γιώργος Σκλάβαινας, των οποίων η σχέση με το νησί είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το έργο τους.


Η έκθεση συνοδεύεται και από δράσεις ανοιχτές στο κοινό. Το Σάββατο πραγματοποιείται ξενάγηση και εργαστήριο πέτρας με τον Παναγιώτη Μαρίνη για μικρούς και μεγάλους, δίνοντας τη δυνατότητα στους επισκέπτες να δοκιμάσουν οι ίδιοι τη δημιουργία πάνω στην πέτρα.


Τέλος, ανακοινώθηκε ότι η Πινακοθήκη Αίγινας, που συμπληρώνει φέτος δύο χρόνια λειτουργίας, θα φιλοξενήσει το καλοκαίρι του 2026 μια μεγάλη αναδρομική έκθεση αφιερωμένη στον Νίκο Νικολάου, ένα ακόμα «δώρο» για το νησί.


Στην έκθεση συμμετέχουν οι καλλιτέχνες:

Ηώ Αγγελή, Αλεξάνδρα Αθανασιάδη, Έλενα Βότση, Κατερίνα Γιάννακα, Βένια Δημητρακοπούλου, Ανδρέας Θεοδώρου, Νίκος Καλαφάτης, Μαριγώ Κάσση, Αγγελική Κλαυδιανού, Σπύρος Κόικας, Νεκτάριος Κοντοβράκης, Γιώργος Κόρδης, Τάσος Λιακόπουλος, Παναγιώτης Μαρίνης, Παναγιώτης Μπελντέκος, Ελένη Μυλωνά, Ανδρέας Νικολάου, Βασίλης Νικολάου, Χρίστος Παπαδάκης, Iris Papamarkou, Βαγγέλης Πολύζος, Βαγγέλης Ρήνας, Γιώργος Σκλάβαινας, Νίκος Σκλαβενίτης, Βάσω Τρίγκα, Θεοδώρα Χωραφά, Γιάννης Ψυχοπαίδης.


Εγκαίνια: Σάββατο 13 Σεπτεμβρίου 2025 13:00-16:00
Διάρκεια: 13 Σεπτεμβρίου – 26 Οκτωβρίου 2025

Η Αίγινα φιλοξενεί μια σπουδαία εικαστική συνάντηση με αφορμή την έκθεση «Πέτρες Αιγίνης και άλλες θάλασσες στο ατελιέ του Νίκου Νικολάου», που εγκαινιάστηκε το Σάββατο 13 Σεπτεμβρίου 2025 και θα διαρκέσει έως τις 26 Οκτωβρίου.

Η διοργάνωση, που πραγματοποιείται από το Nikolaou Residence και τη Γκαλερί Ζουμπουλάκη, υπό την αιγίδα του Δήμου Αίγινας και του 16ου Fistiki Fest, παρουσιάζει έργα 27 καταξιωμένων καλλιτεχνών και αναδεικνύει τον διάλογο της σύγχρονης τέχνης με την κληρονομιά του Νίκου Νικολάου.


Η έκθεση τελεί υπό την επιμέλεια της Ίριδας Κρητικού, η οποία μέσα από μια προσεγμένη και ευαίσθητη επιμελητική πρόταση φέρνει σε συνομιλία τις πέτρες του Νικολάου με τις δημιουργίες των συμμετεχόντων. Στη διάρκεια της πρώτης ξενάγησης που πραγματοποίησε η ίδια την Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου, το κοινό είχε την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά το σκεπτικό της έκθεσης, την ιστορική σημασία του χώρου και τη σχέση του Νικολάου με το νησί και το υλικό της πέτρας.


Ιδιαίτερη στιγμή αποτέλεσε το εργαστήριο πέτρας που ακολούθησε, με τον εικαστικό Παναγιώτη Μαρίνη να καθοδηγεί μικρούς και μεγάλους σε μια δημιουργική εμπειρία επεξεργασίας και καλλιτεχνικής προσέγγισης της πέτρας. Η συμμετοχή του κοινού ήταν ενθουσιώδης, επιβεβαιώνοντας ότι η τέχνη μπορεί να λειτουργεί και ως βίωμα πέρα από την απλή θέαση.


Οι πέτρες –φορείς μνήμης, μορφών και ιστοριών– αναδεικνύονται στο ατελιέ του Νικολάου ως υλικό που ενώνει γενιές καλλιτεχνών, από τον ίδιο τον δημιουργό έως τους σημερινούς εικαστικούς. Η έκθεση, πέρα από την εικαστική της διάσταση, αποτελεί και μια ζωντανή γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν της Αίγινας, προσφέροντας στον επισκέπτη την ευκαιρία να συμμετάσχει ενεργά σε αυτήν τη συνάντηση.


Διοργάνωση: Nikolaou Residence & Γκαλερί Ζουμπουλάκη
Υπό την Αιγίδα: Δήμος Αίγινας & 16ο Fistiki Fest
Επιμέλεια: Ίρις Κρητικού

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 7 Σεπτεμβρίου 2025 τα εγκαίνια της έκθεσης κεραμικής «Animalia» στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Δήμου Αίγινας.

Η έκθεση, που εντάσσεται στο πλαίσιο του 16ου Φεστιβάλ Φιστικιού Αίγινας, παρουσιάζει έργα της Μαργαρίτας Εκκλησιάρχου και του Ανδρέα Θεοδώρου, δύο καλλιτεχνών που επέλεξαν τον πηλό για να διερευνήσουν τις ποικίλες όψεις του ζωικού βασιλείου.


Με αφετηρία ερωτήματα όπως «πόσο κοντά και πόσο διαφορετικά είναι τα άλλα ζώα από εμάς;» και «πώς το μη ανθρώπινο συνδιαλέγεται με το ανθρώπινο;», οι δύο δημιουργοί προσεγγίζουν με διαφορετικούς τρόπους την έννοια της φύσης και της σχέσης μας με αυτή.


Η Εκκλησιάρχου αποτυπώνει την ομορφιά και τη χάρη σε μικρές μορφές που ενσωματώνονται σε χρηστικά αντικείμενα, ενώ ο Θεοδώρου εστιάζει στη δύναμη, την τρωτότητα και το μυθικό στοιχείο μέσα από αδρές υφές και έντονες φόρμες.


Την επιμέλεια των κειμένων υπογράφει η φιλόσοφος και καθηγήτρια της ΑΣΚΤ Φαίη Ζήκα, η οποία τόνισε ότι «το θέμα των ζώων είναι άρρηκτα δεμένο με τα σημερινά περιβαλλοντικά ζητήματα, ενώ οι δύο καλλιτέχνες, με εντελώς διαφορετικές οπτικές, αναδεικνύουν την ποικιλομορφία και τον πλούτο του ζωικού βασιλείου».


Η πρόεδρος του Φεστιβάλ Φιστικιού, Μαριλένα Γιαννούλη, σημείωσε:

«Η έκθεση αυτή μας κάνει ευτυχισμένους, όχι μόνο χαρούμενους. Όσοι βρίσκονται εδώ το αντιλαμβάνονται. Όσοι δεν είναι, οφείλουν να έρθουν να τη δουν. Δύο διαφορετικοί καλλιτέχνες συμπράττουν σε ένα κοινό θέμα, και αυτό αποτυπώνει και την ουσία του Φεστιβάλ: τη συνεργασία και τη σύμπραξη».


Η καθηγήτρια της ΑΣΚΤ, Φαίη Ζήκα, ανάμεσα σε άλλα, είπε:

«Το θέμα των ζώων είναι κάτι πολύ επίκαιρο, μαζί με όλο το περιβαλλοντικό ζήτημα που μας απασχολεί. Κάτι που νομίζω είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι ότι, ακόμη και ο Νταρβίνος, όπως αναφέρεται στο κείμενο, ανέδειξε την ποικιλομορφία των ειδών και των μορφών».

Οι ίδιοι οι καλλιτέχνες ευχαρίστησαν τον Δήμο Αίγινας και το Φεστιβάλ Φιστικιού για τη στήριξη και κάλεσαν το κοινό να επισκεφθεί την έκθεση και να μοιραστεί την εμπειρία με φίλους.


Πληροφορίες Έκθεσης:
Χώρος: Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Δήμου Αίγινας, Σπύρου Ρόδη 16
Διάρκεια: 7 – 25 Σεπτεμβρίου 2025
Ώρες λειτουργίας: Καθημερινά (εκτός Τρίτης) 11:00–13:00 & 19:00–21:00
Είσοδος: Ελεύθερη