Υπουργείο Εσωτερικών
Αντιδήμαρχοι
Αριθμός Εγκυκλίου15
Α.Π.: 40976/21-07-2026
Με την παρούσα εγκύκλιο αποτυπώνονται και αναλύονται οι βασικές παράμετροι που διέπουν
τον θεσμό των Αντιδημάρχων την τρέχουσα αυτοδιοικητική περίοδο 2024-2028, σύμφωνα με
τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Κ.Τ.Α., ν.5314/2026, Α΄ 103). Ειδικότερα, παρέχονται
οδηγίες και διευκρινίσεις για θέματα που άπτονται του αριθμού των αντιδημάρχων, του ορισμού
και της άσκησης των αρμοδιοτήτων τους, με σκοπό, αφενός μεν την ενημέρωση και τη
διευκόλυνση των ενδιαφερομένων, αφετέρου την ομοιόμορφη εφαρμογή των σχετικών
διατάξεων από τους δήμους της χώρας, κατά την εναπομένουσα διάρκεια της τρέχουσας
αυτοδιοικητικής περιόδου 2024-2028.
Επισημαίνεται ότι κατά την τρέχουσα αυτοδιοικητική περίοδο με βάση την παρ. 1 του άρθρου
183, ο ανώτατος αριθμός των αντιδημάρχων, συμπεριλαμβανομένων των άμισθων
αντιδημάρχων, παραμένει αμετάβλητος, όπως ίσχυε κατά την 29 Ιουνίου 2026 και εμφανίζεται
στο παράρτημα του παρόντος. Στο πλαίσιο αυτό δεν είναι υποχρεωτική η έκδοση νέας
απόφασης ορισμού. Νέα απόφαση ορισμού αντιδημάρχων απαιτείται σε περίπτωση
αντικατάστασης ή λήξης της θητείας τους.
Ο θεσμός του αντιδημάρχου
Ο αντιδήμαρχος είναι δημοτικός σύμβουλος της παράταξης του δημάρχου, ο οποίος επικουρεί
τον δήμαρχο στην άσκηση των αρμοδιοτήτων του, ενεργώντας πάντοτε στο πλαίσιο των
κατευθύνσεων και οδηγιών που αυτός ορίζει. Ο επικουρικός αυτός ρόλος του αντιδημάρχου
εδράζεται αφενός στη δυνατότητα, και όχι στην υποχρέωση, του δημάρχου να τον ορίσει,
αφετέρου στο ότι οι μεταβιβαζόμενες αρμοδιότητες υλοποιούνται με βάση τις κατευθύνσεις και
τις οδηγίες που δίνει o δήμαρχος, προκειμένου για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή του
Τα θέματα απολαβών και αδειών αντιδημάρχων για τη διευκόλυνση άσκησης
των καθηκόντων τους αναπτύσσονται
στην Εγκύκλιο «Καταστατική θέση αιρετών πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης».
προγράμματος που έχει νομιμοποιηθεί από το εκλογικό σώμα να υλοποιήσει, ως αρχηγός της
πλειοψηφούσας παράταξης.
Καθ΄ ύλην ή/και κατά τόπο αντιδήμαρχοι
Ο δήμαρχος, ως μονομελές αιρετό όργανο διοίκησης του δήμου, ασκεί τις αρμοδιότητες που του
απονέμει ο Κ.Τ.Α., καθώς και το εν γένει νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο, οι οποίες άπτονται
ποικίλων θεμάτων διοίκησης και διαχείρισης των τοπικών υποθέσεων. Για τη διευκόλυνση του
έργου του δύναται, με εξαίρεση τις αρμοδιότητες που ρητά ορίζονται στην παρ. 4 του άρθρου
109 Κ.Τ.Α. ως αμεταβίβαστες2, να μεταβιβάζει αρμοδιότητές του, καθ’ ύλην ή/και κατά τόπο,
στον αντιδήμαρχο, ο οποίος λειτουργεί ως επικουρικό αιρετό όργανο διοίκησης. Εφόσον ο
δήμαρχος αποφασίσει τον ορισμό αντιδημάρχου, υποχρεούται να του μεταβιβάσει καθ΄ ύλην ή
κατά τόπο ή καθ΄ ύλην και κατά τόπο αρμοδιότητές του, καθώς δεν επιτρέπεται ο ορισμός
αντιδημάρχου χωρίς τη μεταβίβαση συγκεκριμένων αρμοδιοτήτων. Οι μεταβιβαζόμενες
αρμοδιότητες προσδιορίζονται επακριβώς και με σαφήνεια στην οικεία απόφαση, προς
αποφυγή ασάφειας ως προς το περιεχόμενο αυτών και τυχόν επικαλύψεων σε σχέση με
αρμοδιότητες λοιπών αντιδημάρχων. Σε κάθε περίπτωση η κατά τόπο μεταβίβαση
αρμοδιοτήτων δύναται να αφορά μία ή περισσότερες δημοτικές ενότητες.
Πέραν των ανωτέρω αρμοδιοτήτων, ο αντιδήμαρχος:
1. Αναπληρώνει τον δήμαρχο στις ρητά προβλεπόμενες στις παρ. 13 και 24 του άρθρου 113 Κ.Τ.Α.
περιπτώσεις, σύμφωνα με τη σειρά που ορίζεται στην απόφαση ορισμού αντιδημάρχων (παρ.2
του άρθρου 110 Κ.Τ.Α.). Ο αντιδήμαρχος που τελεί σε αναπλήρωση δημάρχου δύναται να ορίσει
νέους αντιδημάρχους αποκλειστικά για το χρονικό διάστημα της αναπλήρωσης και υπό τις
περιοριστικά οριζόμενες προϋποθέσεις της παρ. 45 του άρθρου 113 Κ.Τ.Α.
2. Δύναται, για τις αρμοδιότητες που του έχουν μεταβιβαστεί και κατόπιν σύμφωνης γνώμης του
δημάρχου, να μεταβιβάζει το δικαίωμα υπογραφής εγγράφων και πιστοποιητικών (παρ.1 του
άρθρου 112 Κ.Τ.Α.), με υποχρεωτική κοινοποίηση της απόφασης στον δήμαρχο.
3. Δύναται να οριστεί πρόεδρος της δημοτικής επιτροπής από τον δήμαρχο αντί αυτού (παρ.1
του άρθρου 135 Κ.Τ.Α.)
4. Δύναται να οριστεί πρόεδρος γνωμοδοτικής επιτροπής του δημοτικού συμβουλίου (παρ.1 του
άρθρου 153 Κ.Τ.Α.).
5. Συνεργάζεται με τα αιρετά όργανα ενδοδημοτικής αποκέντρωσης.
6. Δύναται να είναι πρόεδρος, αντιπρόεδρος ή μέλος του νομικού προσώπου των άρθρων 186
και 189 K.T.A.
Β. Αριθμός και κατηγορίες αντιδημάρχων
Οι αντιδήμαρχοι, που επικουρούν τον δήμαρχο στο έργο του για τη λειτουργική και
αποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων του δήμου, και γενικότερα στη διοίκηση των
υποθέσεων του δήμου, διακρίνονται σε δύο (2) κατηγορίες: έμμισθους και άμισθους. Κατά την
τρέχουσα αυτοδιοικητική περίοδο 2024-2028 και μέχρι τη λήξη της, ο ανώτατος αριθμός
αντιδημάρχων και για τις δύο κατηγορίες προσδιορίζεται από τις μεταβατικές διατάξεις της παρ.
1 του άρθρου 183 Κ.Τ.Α. Ο ορισμός, ωστόσο, των αντιδημάρχων και η επιλογή των αρμοδιοτήτων
που θα τους μεταβιβαστούν αποτελούν αποκλειστικό προνόμιο του δημάρχου, ο οποίος ως
επικεφαλής της δημοτικής αρχής, έχει την ευθύνη να οργανώσει τον τρόπο άσκησης των
αρμοδιοτήτων του με τον τρόπο που κρίνει προσφορότερο για την υλοποίηση του δημοτικού
έργου.
Έμμισθοι αντιδήμαρχοι
Ο ανώτατος αριθμός έμμισθων αντιδημάρχων, όπως αυτός είχε διαμορφωθεί από την εφαρμογή
των διατάξεων των παρ. 2 και 2Α του άρθρου 59 του ν.3852/2010 σε συνδυασμό με τις διατάξεις
της παρ. 2 του άρθρου 30 του ν.5056/2023 (Α΄163), ως αυτά ίσχυαν κατά την έναρξη ισχύος του
Κ.Τ.Α., παραμένει μέχρι τη λήξη της τρέχουσας δημοτικής περιόδου αμετάβλητος6.
Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι ο αριθμός των αντιδημάρχων που θα οριστούν και ο προσδιορισμός
6 παρ. 1 του άρθρου 183 Κ.Τ.Α.
των αρμοδιοτήτων τους, καθ’ ύλην ή/και κατά τόπο, εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του
δημάρχου, χωρίς να δεσμεύεται από τα επιμέρους κριτήρια που διαμόρφωσαν τον συνολικό
αριθμό των αντιδημάρχων (π.χ. η ύπαρξη νησιωτικών δημοτικών κοινοτήτων ή κατάργηση
νομικού προσώπου).
Παράδειγμα: Δήμος με 60.000 κατοίκους με 4 δημοτικές ενότητες, σύμφωνα με τις διατάξεις του
άρθρου 597 του ν.3852/2010 προβλεπόταν να έχει 6 έμμισθους αντιδημάρχους λόγω
πληθυσμιακών κριτηρίων, 1 επιπλέον έμμισθο αντιδήμαρχο λόγω νησιωτικής δημοτικής
κοινότητας (άρθρο 2078 του ν.3852/2010), 1 έμμισθο λόγω κατάργησης νομικού προσώπου (παρ.
2 του άρθρου 30του ν.5056/2023) και 3 άμισθους αντιδημάρχους (παρ.7 του άρθρου 59 του
ν.3852/2010). Ο δήμαρχος του οικείου δήμου εξακολουθεί να έχει δικαίωμα να ορίσει 8
έμμισθους αντιδημάρχους και 3 άμισθους αντιδημάρχους, αλλά δεν υποχρεούται να ορίσει έναν
αντιδήμαρχο στη νησιωτική δημοτική κοινότητα για την άσκηση των άλλοτε ρητά οριζόμενων στο
άρθρο 207 του ν.3852/2010 αρμοδιοτήτων και δεν υποχρεούται να αναθέσει σε αντιδήμαρχο
αρμοδιότητες σχετικά με το αντικείμενο του καταργούμενου νομικού προσώπου.
Άμισθοι αντιδήμαρχοι
Αντίστοιχα με τον ανώτατο αριθμό των έμμισθων αντιδημάρχων, μεταβατικά και μέχρι τη λήξη
της τρέχουσας δημοτικής περιόδου, ο ανώτατος αριθμός άμισθων αντιδημάρχων, όπως αυτός
διαμορφώθηκε από την εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 7 του άρθρου 59 του ν.3852/2010,
ως ίσχυε αυτό κατά το χρόνο έναρξης ισχύος του Κ.Τ.Α., παραμένει αμετάβλητος. Ως εκ τούτου,
ειδικά για το υπόλοιπο της τρέχουσας δημοτικής περιόδου, ο ανώτατος αριθμός άμισθων
αντιδημάρχων δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερος από το ένα τρίτο (1/3) των έμμισθων
αντιδημάρχων, όπως ο αριθμός τους προκύπτει από τις διατάξεις της παρ.1 του άρθρου 183
Κ.Τ.Α.
Μέχρι τη λήξη της τρέχουσας αυτοδιοικητικής περιόδου άμισθοι αντιδήμαρχοι δύναται να είναι
και πρόσωπα τα οποία ασκούν δημόσιο λειτούργημα ή δημόσια υπαλληλικά καθήκοντα.
Επιπλέον, οι άμισθοι αντιδήμαρχοι δεν δικαιούνται αντιμισθία, έξοδα παράστασης και την ειδική άδεια του άρθρου 297 Κ.Τ.Α., ούτε τίθενται σε αναστολή καθηκόντων του άρθρου 294
Κ.Τ.Α. Επομένως, οι δημοτικοί σύμβουλοι που ορίζονται στη θέση των άμισθων αντιδημάρχων
μπορεί να είναι πρόσωπα, των οποίων το επαγγελματικό ή εργασιακό καθεστώς τους επιτρέπει
την άσκηση των καθηκόντων του αντιδημάρχου, χωρίς την χορήγηση των διευκολύνσεων που
προβλέπονται για τους έμμισθους αντιδημάρχους.
Πέραν των ανωτέρω, και δεδομένου ότι το αξίωμα του άμισθου αντιδημάρχου δεν αναιρεί την
πρωτογενή ιδιότητά του ως δημοτικού συμβούλου, επισημαίνεται ότι οι άμισθοι αντιδήμαρχοι
δικαιούνται τη χορήγηση κάθε προβλεπόμενης ειδικής άδειας και αποζημίωσης που συναρτάται
με την ιδιότητα αυτή. Για παράδειγμα δικαιούται την χορήγηση της ειδικής άδειας της παρ.2 του
άρθρου 298 Κ.Τ.Α. για τη συμμετοχή του σε συνεδριάσεις συλλογικών οργάνων καθώς και την
αντίστοιχη αποζημίωση του άρθρου 299 Κ.Τ.Α., σύμφωνα πάντα με τις ειδικότερες κατά
περίπτωση προβλέψεις.
Γ. Ορισμός αντιδημάρχων
Σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 110 Κ.Τ.Α. οι αντιδήμαρχοι επικουρούν τον
δήμαρχο. Επομένως, ο δήμαρχος δεν υποχρεούται να ορίσει αντιδημάρχους ούτε να εξαντλήσει
τον ανώτατο προβλεπόμενο αριθμό έμμισθων και/ή άμισθων αντιδημάρχων που αναλογούν
στον δήμο, όπως αυτός αποτυπώνεται στον Πίνακα του Παραρτήματος Ι. Συναφώς, δεν
υποχρεούται να εξαντλήσει τον ανώτατο αριθμό έμμισθων αντιδημάρχων, προκειμένου στη
συνέχεια να προβεί στον ορισμό άμισθων αντιδημάρχων. Άλλωστε στον δήμαρχο επαφίεται η
επιλογή των προσώπων που θα καταλάβουν το αξίωμα των άμισθων ή έμμισθων αντιδημάρχων,
λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις ανάγκες που προκύπτουν κατά την άσκηση του έργου τους όσο
και τις επαγγελματικές υποχρεώσεις των προς επιλογή προσώπων.
Ως αντιδήμαρχοι μπορούν να οριστούν δημοτικοί σύμβουλοι αποκλειστικά από την παράταξη
του δημάρχου.
Απόφαση ορισμού αντιδημάρχων - Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων και εξουσιοδότηση
υπογραφής
Ο ορισμός αντιδημάρχων, έμμισθων και άμισθων, και η μεταβίβαση σε αυτούς αρμοδιοτήτων
πραγματοποιείται με έκδοση ενιαίας, για το σύνολο των αντιδημάρχων, απόφασης του
δημάρχου, η οποία περιλαμβάνει υποχρεωτικά:
– τις μεταβιβαζόμενες καθ΄ ύλην ή/ και κατά τόπο αρμοδιότητες,
– τη διάρκεια της θητείας,
– τη σειρά αναπλήρωσης του δημάρχου.
Ο δήμαρχος, με την ανωτέρω απόφασή του, ορίζει αντιδημάρχους και τους μεταβιβάζει
αρμοδιότητες, με ρητή αναφορά στο όνομά τους ως αποδεκτών μίας ή περισσοτέρων
αρμοδιοτήτων, καθ΄ ύλην ή/και κατά τόπο, ενώ δύναται να ορίσει με αυτήν τους αντιδημάρχους
που θα ασκούν τις αρμοδιότητές του στις περιπτώσεις των παρ. 1 και 2 του άρθρου 113 Κ.Τ.Α.
περί αναπλήρωσης δημάρχου.
Διάρκεια θητείας
Η διάρκεια της θητείας των αντιδημάρχων, έμμισθων ή άμισθων, καθορίζεται από τον δήμαρχο
και προσδιορίζεται στην απόφαση ορισμού τους ως αντιδημάρχων. Σε κάθε περίπτωση η θητεία
αυτή, μπορεί να είναι και μικρότερη του έτους, εν αντιθέσει με το προϊσχύον καθεστώς που
προέβλεπε θητεία όχι μικρότερη του έτους. Συνεπώς, ο προσδιορισμός της θητείας εναπόκειται
στη διακριτική ευχέρεια του δημάρχου, ο οποίος την καθορίζει με γνώμονα τις λειτουργικές και
διοικητικές ανάγκες του δήμου, καθώς και το χρονικό διάστημα για το οποίο κρίνει αναγκαία τη
συνδρομή των αντιδημάρχων για την υποβοήθηση του έργου του και την αποτελεσματική
άσκηση των αρμοδιοτήτων του. Σε κάθε περίπτωση, ο δήμαρχος δύναται, οποτεδήποτε10 να
ανακαλεί τον ορισμό του αντιδημάρχου, σύμφωνα με τις ανάγκες οργάνωσης και λειτουργίας
του δήμου, τηρώντας ωστόσο τον προβλεπόμενο τύπο δημοσίευσης, όπως αναλύεται
κατωτέρω.
Σειρά αναπλήρωσης δημάρχου
Στις διατάξεις του Κ.Τ.Α. κωδικοποιούνται και αντιμετωπίζονται με ενιαίο τρόπο όλες οι
περιπτώσεις που οδηγούν σε αναπλήρωση του δημάρχου, δηλαδή τόσο σε περιπτώσεις
αναπλήρωσης εξαιτίας κωλύματος μικρής χρονικής διάρκειας (θέση σε αργία, κώλυμα λόγω
ασθένειας) όσο και σε περιπτώσεις μεγάλης χρονικής διάρκειας (παραίτηση, έκπτωση, θάνατος,
παύσης ή ακύρωσης εκλογής). Ειδικότερα στην απόφαση ορισμού αντιδημάρχων ο δήμαρχος
καθορίζει τη σειρά αναπλήρωσής του όταν συντρέχει τέτοια περίπτωση11, έτσι ώστε να
διασφαλίζεται η εύρυθμη και αδιάλειπτη λειτουργία του δήμου. Κατά τον καθορισμό της σειράς
συνίσταται να συνεκτιμώνται στοιχεία, όπως η δυνατότητα αποτελεσματικής άσκησης των
καθηκόντων του δημάρχου, η οποία προϋποθέτει αυξημένη διαθεσιμότητα, άμεση ανταπόκριση
στις ανάγκες διοίκησης του δήμου και συστηματική παρακολούθηση της λειτουργίας του, καθώς
και στοιχεία που αφορούν την καταστατική θέση των αντιδημάρχων. Αν δεν ορίσει αντιδήμαρχο
προς αναπλήρωσή του, η αναπλήρωση γίνεται από τον σύμβουλο της παράταξης του δημάρχου
που έχει εκλεγεί κατά σειρά με τις περισσότερες ψήφους, σύμφωνα με την απόφαση περί της
επικύρωσης της εκλογής.
Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων – Εξουσιοδότηση υπογραφής
Ο δήμαρχος μπορεί να μεταβιβάζει στους αντιδημάρχους αρμοδιότητες και μπορεί να τους
εξουσιοδοτεί για την υπογραφή εγγράφων που ανήκουν στην αρμοδιότητα του. Σημειώνεται ότι
οι δύο αυτές δυνατότητες, μεταβίβασης αρμοδιότητας και εξουσιοδότησης υπογραφής, δύναται
να περιληφθούν σε μία ενιαία απόφαση του δημάρχου ή σε διακριτές πράξεις.
α) Μεταβίβαση αρμοδιότητας: Από τη δημοσίευση της απόφασης, ο αντιδήμαρχος, στον οποίο
μεταβιβάζεται η αρμοδιότητα, καθίσταται αποκλειστικώς αρμόδιος να υπογράφει ο ίδιος τις
σχετικές πράξεις ως εκδίδον όργανο.
β) Εξουσιοδότηση υπογραφής σε αντιδήμαρχο12: Ο δήμαρχος, προς διευκόλυνση της άσκησης
των αρμοδιοτήτων του, δύναται να μεταβιβάζει το δικαίωμα υπογραφής εγγράφων και
πιστοποιητικών σε αντιδήμαρχο. Η κανονιστική πράξη της εξουσιοδότησης υπογραφής, εφόσον
συνδέεται με συγκεκριμένο πρόσωπο, είναι ανίσχυρη σε περίπτωση που το συγκεκριμένο
πρόσωπο χάσει την ιδιότητα βάσει της οποίας έχει εξουσιοδοτηθεί για υπογραφή.
γ) Εξουσιοδότηση υπογραφής από τον αντιδήμαρχο13: Ο αντιδήμαρχος δύναται, μετά από
σύμφωνη γνώμη του δημάρχου, να μεταβιβάζει το δικαίωμα υπογραφής εγγράφων και
πιστοποιητικών, αποκλειστικά για τις αρμοδιότητες που του έχουν μεταβιβαστεί από τον
δήμαρχο, με σκοπό τη διευκόλυνσή του στην άσκηση των καθηκόντων του. Η εξουσιοδότηση
υπογραφής παρέχεται με σχετική απόφαση στα πρόσωπα της παρ. 1 του άρθρου 112 Κ.Τ.Α., με
εξαίρεση την περίπτωση άλλου αντιδημάρχου14. Στην περίπτωση αυτή τα εν λόγω
έγγραφα/πιστοποιητικά φέρουν την ένδειξη «Με εντολή Αντιδημάρχου».
Οι αποφάσεις εξουσιοδότησης υπογραφής αποτελούν κανονιστικές πράξεις και δημοσιεύονται
όπως ρητά προβλέπεται στο νόμο, ήτοι αποκλειστικά με ανάρτηση στον ιστότοπο του
προγράμματος «Διαύγεια» και στην ιστοσελίδα του δήμου. Όταν εκδίδονται, ωστόσο, από
αντιδήμαρχο, κοινοποιούνται υποχρεωτικά στον δήμαρχο. 15
i. Δομή εκδιδόμενης πράξης, όταν μια αρμοδιότητα έχει μεταβιβαστεί σε αντιδήμαρχο
Όσον αφορά τη μορφή της εκδιδόμενης πράξης, αυτή έχει την ακόλουθη μορφή:
Στο προοίμιο της απόφασης αναγράφεται η φράση «ΑΠΟΦΑΣΗ» και στη συνέχεια ακολουθεί η
φράση ο «ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΣ», καθώς είναι το όργανο στο οποίο έχει μεταβιβαστεί η άσκηση της
αρμοδιότητας.
➢ Στη συνέχεια και μετά τη φράση «Έχοντας υπόψη» ακολουθούν οι διατάξεις που
καθορίζουν την αρμοδιότητα για την έκδοση της πράξης καθώς και η κανονιστική πράξη
του δημάρχου με την οποία έχει μεταβιβάσει την άσκηση της αρμοδιότητας στον
αντιδήμαρχο.
➢ Στο τέλος του εγγράφου αναγράφεται το όνομα του εκδίδοντος οργάνου, στο οποίο έχει
μεταβιβαστεί η αρμοδιότητα, δηλαδή το όνομα του αντιδημάρχου.
➢ Τυχόν παράλειψη αναγραφής της κανονιστικής πράξης μεταβίβασης αρμοδιότητας στο
προοίμιο των διατάξεων δεν επιφέρει ακυρότητα της πράξης.
ii. Δομή εκδιδόμενης πράξης, όταν έχει μεταβιβαστεί σε αντιδήμαρχο το δικαίωμα υπογραφής
Οι εκδοθείσες αποφάσεις των αντιδημάρχων τους οποίους ο δήμαρχος έχει εξουσιοδοτήσει να
υπογράφουν αντί αυτού και με εντολή του έχουν την ακόλουθη μορφή:
➢ Στο προοίμιο της απόφασης αναγράφεται η φράση «ΑΠΟΦΑΣΗ» και στη συνέχεια
ακολουθεί η φράση ο «ΔΗΜΑΡΧΟΣ», καθώς είναι το όργανο στο οποίο ο νόμος έχει
προβλέψει ευθέως την άσκηση της αρμοδιότητας.
➢ Στη συνέχεια και μετά τη φράση «Έχοντας υπόψη» ακολουθούν οι διατάξεις που
καθορίζουν την αρμοδιότητα για την έκδοση της πράξης, καθώς και η πράξη του
δημάρχου με την οποία έχει εξουσιοδοτήσει τον αντιδήμαρχο προς υπογραφή.
Στο τέλος του εγγράφου αναγράφεται το όνομα του εκδίδοντος οργάνου, το οποίο έχει
εξουσιοδοτηθεί προς υπογραφή, δηλαδή το όνομα του αντιδημάρχου.
➢ Τυχόν παράλειψη αναγραφής της κανονιστικής πράξης εξουσιοδότησης υπογραφής στο
προοίμιο των διατάξεων δεν επιφέρει ακυρότητα της πράξης.
Δημοσίευση απόφασης ορισμού αντιδημάρχων - Έναρξη ισχύος
Η απόφαση του δημάρχου, με την οποία ορίζονται οι αντιδήμαρχοι και μεταβιβάζονται σε
αυτούς η άσκηση καθ’ ύλην ή/και κατά τόπο αρμοδιοτήτων, δημοσιεύεται αποκλειστικά με
ανάρτηση στον ιστότοπο του προγράμματος «Διαύγεια» και στην ιστοσελίδα του δήμου, χωρίς
να απαιτείται οποιοσδήποτε άλλος τύπος δημοσίευσης, καθόσον κρίνεται ότι ο δικτυακός τόπος
«Διαύγεια» και ο δικτυακός τόπος του δήμου αποτελούν πρόσφορα και ικανά μέσα
δημοσίευσης με άμεση, καθολική και εύκολη πρόσβαση από όλους τους ενδιαφερόμενους. Η
ανωτέρω απόφαση, δηλαδή, αποκτά νόμιμη υπόσταση από την ολοκλήρωση των ως άνω
αναρτήσεων, χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης16.
Δέον να σημειωθεί ότι οι αντιδήμαρχοι ασκούν τις αρμοδιότητες τους από την ημερομηνία
δημοσίευσης της απόφασης ορισμού τους κατά τα ως άνω αναφερθέντα, η οποία δεν έχει, σε
καμία περίπτωση, αναδρομικό χαρακτήρα17. Επισημαίνεται πως ο ανωτέρω τύπος δημοσίευσης
ακολουθείται, και στις περιπτώσεις ανάκλησης ορισμού αντιδημάρχου και γενικότερα σε κάθε τυχόν μεταγενέστερη απόφαση τροποποίησης της αρχικής απόφασης ορισμού, είτε ως προς το
εύρος των αρμοδιοτήτων είτε ως προς την κατηγορία των ορισθέντων αντιδημάρχων, είτε και ως
προς τη σειρά αναπλήρωσης του δημάρχου στην περίπτωση των παρ. 1 και 2 του άρθρου 113
Κ.Τ.Α.
Δ. Αυτοδίκαια έκπτωση από το αξίωμα του αντιδημάρχου
Οι αντιδήμαρχοι είναι δημοτικοί σύμβουλοι που ανήκουν στην παράταξη του δημάρχου και
ορίζονται αποκλειστικά από τα μέλη της. Σε περίπτωση ανεξαρτητοποίησης ή διαγραφής
αντιδημάρχου από την παράταξη του δημάρχου κατά τη διάρκεια της θητείας του εκπίπτει
αυτοδικαίως από το αξίωμα του αντιδημάρχου. Εύλογο είναι, ότι σε περίπτωση επανένταξής του
ως άνω δημοτικού συμβούλου στην παράταξη του δημάρχου με την οποία εκλέχτηκε, κατά τις
προβλέψεις της παρ.5 του άρθρου 116 ΚΤΑ, ο δήμαρχος δύναται να τον ορίσει εκ νέου ως
αντιδήμαρχο.
Αν αντιδήμαρχος, που έχει οριστεί και πρόεδρος της δημοτικής επιτροπής λόγω της ιδιότητάς
του, κατά τη διάρκεια της θητείας του ανεξαρτητοποιηθεί ή διαγραφεί από την παράταξη του
δημάρχου, δεν μπορεί να παραμείνει πρόεδρος της δημοτικής επιτροπής, εκπίπτει αυτοδικαίως
και αντικαθίσταται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ.1 του άρθρου 135 Κ.Τ.Α. Πρόεδρος στην
περίπτωση αυτή καθίσταται ο δήμαρχος, μέχρι τον τυχόν ορισμό νέου αντιδημάρχου στη θέση
αυτή, προς διασφάλιση της απρόσκοπτης λειτουργίας της δημοτικής επιτροπής.
Σε περίπτωση παραίτησης δημοτικού συμβούλου από τη θέση του αντιδημάρχου, σύμφωνα με
την παρ.3 του άρθρου 75 Κ.Τ.Α., η παραίτηση υποβάλλεται γραπτώς στον δήμαρχο και
καθίσταται αυτοδικαίως οριστική την επομένη της κατάθεσης της δήλωσης στο πρωτόκολλο του
οικείου δήμου. Και στην περίπτωση αυτή, αν ο παραιτηθείς είχε οριστεί πρόεδρος της δημοτικής
επιτροπής (λόγω της ιδιότητας του αντιδημάρχου), χρέη προέδρου, μέχρι τον τυχόν ορισμό
άλλου αντιδημάρχου στη θέση αυτή, αναλαμβάνει ο δήμαρχος. Εύλογο είναι ότι η λήξη της
θητείας αντιδημάρχου που παράλληλα έχει οριστεί, λόγω της ιδιότητάς του, ως πρόεδρος της
ως άνω επιτροπής από τον δήμαρχο, συνεπάγεται και την αυτοδικαία απώλεια της σχετικής
θέσης από την δημοτική επιτροπή. Μέχρι τον τυχόν ορισμό νέου αντιδημάρχου από τον
δήμαρχο, πρόεδρος της επιτροπής είναι και στην περίπτωση αυτή ο δήμαρχος. Δέον να
σημειωθεί ότι, αν ίδιο πρόσωπο οριστεί εκ νέου αντιδήμαρχος, ο τυχόν νέος ορισμός του ως
πρόεδρος της δημοτικής επιτροπής έπεται της δημοσίευσης της απόφασης ορισμού του ως
αντιδήμαρχος. Τα ανωτέρω ισχύουν και στην περίπτωση της ανάκλησης ορισμού αντιδημάρχου.
Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της θητείας του δεν μπορεί να εκλεγεί μέλος του προεδρείου του
δημοτικού συμβουλίου και αντίστοιχα μέλος του προεδρείου δεν μπορεί να οριστεί ως
αντιδήμαρχος.
Τέλος, σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματός του, τις αρμοδιότητές του που του έχουν
μεταβιβαστεί ασκεί ο δήμαρχος ή άλλος αντιδήμαρχος, που ορίζει ο δήμαρχος με την απόφαση
ορισμού αντιδημάρχων.
Αναπλήρωση δημάρχου
Σε περίπτωση απουσίας, κωλύματος ή αργίας του δημάρχου καθώς και στην περίπτωση
παραίτησης, έκπτωσης, θανάτου, παύσης ή ακύρωσης της εκλογής του και μέχρι την εκλογή νέου
δημάρχου, τα καθήκοντά του ασκεί ένας από τους αντιδημάρχους που έχει ορίσει ως
αναπληρωτές, με τη σειρά αναπλήρωσης που καθορίζεται στην σχετική απόφαση ορισμού
αντιδημάρχων. Στην περίπτωση μη ορισμού αντιδημάρχου προς αναπλήρωση του δημάρχου τον
δήμαρχο αναπληρώνει ο σύμβουλος της παράταξής του που έχει εκλεγεί κατά σειρά με τις
περισσότερες ψήφους.20 Κατά το χρονικό διάστημα της αναπλήρωσης, ο αντιδήμαρχος που τελεί
σε αναπλήρωση δημάρχου ασκεί όλες τις αρμοδιότητές του, συμπεριλαμβανομένου του
ορισμού νέων αντιδημάρχων, υπό τις περιοριστικά όμως οριζόμενες προϋποθέσεις της παρ. 4
του άρθρου 113 Κ.Τ.Α. Ειδικότερα, ο εν λόγω αντιδήμαρχος δύναται να ορίσει νέους
αντιδημάρχους, αποκλειστικά για το χρονικό διάστημα της αναπλήρωσης, μόνο στην περίπτωση
που είτε λήξει η θητεία των ήδη ορισμένων αντιδημάρχων στο διάστημα αυτό, είτε ο δήμαρχος
έχει τεθεί σε αργία πέραν του ενός (1) μήνα.
συμβούλων. Σε περίπτωση δε σύγκρουσης συμφερόντων21, τόσο κατά την ανάληψη καθηκόντων
του όσο και όποτε ανακύψει αργότερα τέτοιο ζήτημα, υποχρεούται να απέχει από τη διαχείριση
των συγκεκριμένων υποθέσεων, δηλώνοντας κώλυμα στον Γενικό Επόπτη Νομιμότητας Ο.Τ.Α.22,
σύμφωνα με την οριζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 148 ΚΤΑ. Σχετική δήλωση υποβάλλουν,
ανεξαρτήτως εάν βρίσκονται σε κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων ή όχι, και οποτεδήποτε
τους ζητηθεί. Η μη τήρηση της υποχρέωσης αυτής καθιστά τυχόν σχετική απόφαση αυτοδικαίως
άκυρη και συνιστά σοβαρή πειθαρχική παράβαση καθήκοντος, για την οποία εφαρμόζεται η
πειθαρχική διαδικασία. Εκτός των άλλων, είναι υπόχρεοι σε δήλωση περιουσιακής κατάστασης
(Δ.Π.Κ.) και δήλωσης οικονομικών συμφερόντων (Δ.Ο.Σ.) στην ηλεκτρονική εφαρμογή
www.pothen.gr. Τέλος, είναι υποχρεωμένοι συμμετέχουν στην Ειδική Συνεδρίαση Λογοδοσίας
για θέματα αρμοδιότητάς τους.
Διευκόλυνση αντιδημάρχων με αναπηρία
Για τη διευκόλυνση των καθηκόντων αντιδημάρχων που είναι άτομα με αναπηρία επιτρέπεται η
πρόσληψη συνεργάτη καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας τους (παρ.3 του άρθρου 303 Κ.Τ.Α.). Για
την πρόσληψή του και την υπηρεσιακή του κατάσταση εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις του
άρθρου 303 Κ.Τ.Α.
Κατόπιν των ανωτέρω, παρακαλούνται οι δήμαρχοι, οι αντιδήμαρχοι και οι αρμόδιες υπηρεσίες
των δήμων για την πιστή εφαρμογή των διαλαμβανομένων στην παρούσα εγκύκλιο, η οποία
εκδίδεται στο πλαίσιο της εφαρμογής του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και αφορά την
τρέχουσα αυτοδιοικητική περίοδο 2024-2028, αποσκοπώντας στην παροχή των αναγκαίων
κατευθύνσεων για την ομοιόμορφη εφαρμογή των σχετικών διατάξεων και στη διασφάλιση της
ορθής λειτουργίας του θεσμού του «Αντιδημάρχου» κατά το μεταβατικό στάδιο εφαρμογής του
Κώδικα μέχρι τη λήξη της ως άνω περιόδου.
Ο Υπουργός
Θεόδωρος Λιβάνιος
