Ερώτηση προς την Υπουργό Πολιτισμού κατέθεσε η Βουλευτής Λακωνίας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Νάγια Γρηγοράκου, σχετικά με τη σημερινή κατάσταση λειτουργίας του Μουσείου Χρήστου Καπράλου στην Αίγινα, καθώς και το καθεστώς της οικίας – εργαστηρίου του μεγάλου γλύπτη στο Κουκάκι.
Από το Podcasting Feed του Ενημερωτικού Δελτίου στο ραδιόφωνο του Aegina Portal.
Ο Χρήστος Καπράλος (1909–1993) υπήρξε μία από τις κορυφαίες μορφές της νεοελληνικής γλυπτικής του 20ού αιώνα, με διεθνή παρουσία και αναγνώριση, εκπροσωπώντας την Ελλάδα στη Μπιενάλε της Βενετίας και με έργα του σε σημαντικές συλλογές της Ευρώπης, της Αμερικής και της Ασίας. Το έργο του αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης ελληνικής καλλιτεχνικής ταυτότητας.
Όπως αναφέρεται στην Ερώτηση, το 1991 ιδρύθηκε το κοινωφελές Ίδρυμα «Χρήστου και Σούλης Καπράλου» με σκοπό τη λειτουργία Μουσείου στην Αίγινα και τη διαχείριση της περιουσίας του καλλιτέχνη. Το 2006, με Προεδρικό Διάταγμα, το Ίδρυμα διαλύθηκε και η περιουσία του μεταβιβάστηκε στην Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, ρητώς «για την εκτέλεση των σκοπών του Ιδρύματος», γεγονός που δημιουργεί σαφή υποχρέωση συνέχειας του κοινωφελούς χαρακτήρα της περιουσίας και λογοδοσίας ως προς τη διαχείρισή της.
Μεταξύ των περιουσιακών στοιχείων περιλαμβάνονταν το Μουσείο και οι εγκαταστάσεις στην Αίγινα, πλήθος έργων του καλλιτέχνη, κεφάλαιο από την πώληση της ζωφόρου «Η Μάχη της Πίνδου» στη Βουλή των Ελλήνων, καθώς και η οικία – εργαστήριο του Καπράλου στην οδό Τρίπου 7 στο Κουκάκι.
Η Βουλευτής τονίζει ότι σήμερα, η εικόνα του Μουσείου στην Αίγινα προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς υπάρχουν σοβαρά ζητήματα συντήρησης (κλιματισμός, υγρασία), αίθουσες παραμένουν κλειστές επί μακρόν, ενώ δεν λειτουργεί πωλητήριο, με αποτέλεσμα να υποβαθμίζεται η εμπειρία των επισκεπτών και η προβολή του έργου ενός κορυφαίου Έλληνα δημιουργού.
Παράλληλα, στην Ερώτηση σημειώνεται ότι παραμένει ασαφές το καθεστώς λειτουργίας και αξιοποίησης της οικίας – εργαστηρίου του Καπράλου στο Κουκάκι, ενός χώρου με ιδιαίτερη ιστορική και καλλιτεχνική αξία, όπου στεγάζονταν το εργαστήριο και το αρχείο του.
Η Βουλευτής ζητά συγκεκριμένες απαντήσεις για:
- τη σημερινή τεχνική και λειτουργική κατάσταση του Μουσείου στην Αίγινα,
- τις συνθήκες φύλαξης και συντήρησης των έργων,
- τους λόγους μη λειτουργίας αιθουσών και πωλητηρίου,
- την πορεία της νέας πτέρυγας που έχει κατά καιρούς ανακοινωθεί,
- καθώς και το καθεστώς και τον σχεδιασμό αξιοποίησης της οικίας στο Κουκάκι και των κινητών στοιχείων της.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο:
Προς: Την Υπουργό Πολιτισμού, κα Λίνα Μενδώνη
Θέμα: Ποια είναι η κατάσταση του Μουσείου Καπράλου στην Αίγινα και της οικίας-εργαστηρίου του στο Κουκάκι;
Ο Χρήστος Καπράλος (1909–1993) αποτελεί μία από τις κορυφαίες μορφές της νεοελληνικής γλυπτικής του 20ού αιώνα, με διεθνή παρουσία και αναγνώριση, έχοντας εκπροσωπήσει την Ελλάδα στη Μπιενάλε της Βενετίας και με έργα του εκτεθειμένα σε συλλογές και μουσεία στην Ευρώπη, την Αμερική και την Ασία. Το έργο του, βαθιά συνδεδεμένο με την ελληνική πλαστική παράδοση και τη νεότερη ιστορική εμπειρία, έχει αναγνωριστεί διεθνώς και κατέχει εξέχουσα θέση στη σύγχρονη ελληνική τέχνη.
Με το από 27.4.1991 Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ 277 Β΄) εγκρίθηκε η σύσταση του κοινωφελούς Ιδρύματος «Χρήστου και Σούλης Καπράλου» και κυρώθηκε ο οργανισμός του. Σκοπός του Ιδρύματος ήταν η λειτουργία Μουσείου στην Αίγινα και η διαχείριση της περιουσίας του καλλιτέχνη. Ωστόσο, με το από 03.02.2006 Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ 208 Β΄/13.2.2006) το Ίδρυμα διαλύθηκε, καθώς ο σκοπός του κατέστη απραγματοποίητος λόγω οικονομικής αδυναμίας και η περιουσία του περιήλθε στην Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, σύμφωνα με το άρθρο 14 του οργανισμού του. Η μεταβίβαση αυτή πραγματοποιήθηκε ρητώς «για την εκτέλεση των σκοπών του Ιδρύματος», γεγονός που δημιουργεί σαφή υποχρέωση συνέχειας του κοινωφελούς χαρακτήρα της περιουσίας και λογοδοσίας ως προς τη διαχείρισή της.
Μεταξύ των περιουσιακών στοιχείων του Ιδρύματος περιλαμβάνονταν:
- το Μουσείο και οι εγκαταστάσεις στην Αίγινα,
- έργα του καλλιτέχνη (γλυπτά, ζωγραφικά έργα, τερακότες κ.ά.),
- κεφάλαιο που προέκυψε από την πώληση της ζωφόρου «Η Μάχη της Πίνδου» στη Βουλή των Ελλήνων,
- καθώς και η οικία – εργαστήριο του Καπράλου στην οδό Τρίπου 7 στο Κουκάκι, όπου στεγάζονταν το εργαστήριο και το αρχείο του δημιουργού.
Παράλληλα, η οικία – εργαστήριο του Καπράλου στο Κουκάκι (οδός Τρίπου 7), όπου βρισκόταν το εργαστήριο και το αρχείο του καλλιτέχνη και, ως εκ τούτου, αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της πολιτιστικής του κληρονομιάς, φαίνεται να παραμένει μέχρι σήμερα σ’ ένα ασαφές καθεστώς λειτουργίας, συντήρησης και αξιοποίησής της.
Δεδομένου ότι το υφιστάμενο Μουσείο στην Αίγινα εμφανίζει σοβαρά προβλήματα συντήρησης (κλιματισμός, υγρασία), ενώ παράλληλα αίθουσές του παραμένουν κλειστές επί μακρόν,
Δεδομένου ότι η οικία Καπράλου επί της οδού Τρίπου στο Κουκάκι αποτελεί σημαντικό τοπόσημο για τη δουλειά και το έργο του μεγάλου Έλληνα καλλιτέχνη,
Δεδομένου ότι έχουν υπάρξει κατά καιρούς δημοσιεύματα που αφορούν την ανέγερση νέας πτέρυγας στο Μουσείο Καπράλου στην Αίγινα,
Δεδομένου ότι η μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων του Ιδρύματος Καπράλου στην Εθνική Πινακοθήκη έγινε ακριβώς για την εξυπηρέτηση του σκοπού του Ιδρύματος,
Ερωτάται η κα Υπουργός:
- Ποια είναι η σημερινή λειτουργική και τεχνική κατάσταση του Μουσείου Καπράλου στην Αίγινα; Υπάρχουν πρόσφατες τεχνικές εκθέσεις για τις συνθήκες φύλαξης των έργων;
- Για ποιο λόγο παραμένουν κλειστές αίθουσες, υπάρχει επαρκές προσωπικό φύλαξης;
- Για ποιο λόγο δεν λειτουργεί πωλητήριο και ποιος είναι ο σχεδιασμός ενεργοποίησης ιδίων πόρων;
- Σε ποια φάση βρίσκεται το έργο ανέγερσης της νέας πτέρυγας του Μουσείου στην Αίγινα; Υπάρχει επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και χρηματοδότησης του έργου;
- Ποιο είναι το ακριβές λειτουργικό καθεστώς της οικίας/εργαστηρίου στο Κουκάκι (Τρίπου 7); Λειτουργεί, συντηρείται ή παραμένει κλειστή;
- Πού φυλάσσονται σήμερα το αρχείο, τα καλούπια και τα κινητά στοιχεία που συνδέονται με την οικία στο Κουκάκι και ποιο είναι το καθεστώς καταγραφής και συντήρησής τους;
Παναγιώτα (Νάγια) Γρηγοράκου
