Το "άγνωστο" Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμάτων του Δήμου Αίγινας.


Χρειάστηκε η επίσκεψη της Ρένας Δούρου στην Αίγινα, για να γίνει γνωστό ότι ο δήμος έχει καταρτίσει Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμάτων και μάλιστα ότι το έχει υποβάλει στον ΕΔΣΝΑ . Ένα σχέδιο, άγνωστο μέχρι εκείνη τη στιγμή ως περιεχόμενο, που παρά την κρισιμότητά του και τον στρατηγικό χαρακτήρα που θα μπορούσε να έχει, δεν "πέρασε" ποτέ ως θέμα ημερήσιας διάταξης από το Δημοτικό Συμβούλιο, ενώ το κείμενό του το αγνοούν ακόμη και οι επικεφαλής των παρατάξεων του δημοτικού συμβουλίου.

Πιο συγκεκριμένα, το Aegina Portal κατά τη διάρκεια της συνάντησης της Περιφερειάρχη Ρένα Δούρου, το απόγευμα της Τρίτης, με εκπροσώπους συλλόγων και φορέων του νησιού στο Δημοτικό Θέατρο, έκανε μία πολύ σύντομη παρέμβαση, με σκοπό όχι να ρωτήσει, αλλά να περιγράψει το πλαίσιο στο οποίο κινείται αυτή τη στιγμή ο δήμος της Αίγινας στο θέμα των απορριμάτων. Στόχος αυτής της παρέμβασης ήταν η Περιφερειάρχης Ρένα Δούρου, που είναι επίσης και πρόεδρος του ΕΔΣΝΑ (Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής) δηλαδή το καθ' ύλην αρμόδιο πρόσωπο, να αποσαφηνίσει τον ειδικό σχεδιασμό του αναθεωρημένου ΠΕΣΔΑ για τις νησιωτικές περιοχές. Σε αυτή την παρέμβαση το Aegina Portal ανέφερε ότι ο δήμος της Αίγινας δεν έχει καταθέσει Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμάτων, ως όφειλε. Η απάντηση του δημάρχου κυρίου Δημήτρη Μούρτζη ήταν άμεση, λέγοντας ότι έχει καταθέσει, κάτι που επιβεβαίωσε και η κυρία Δούρου. Στη συνέχεια ακριβώς το ίδιο επιβεβαίωσε και ο πρώην πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου κύριος Νίκος Οικονόμου που βρισκόταν στην αίθουσα και παρακολουθούσε τη συζήτηση. "Μα καλά, πως, χωρίς διαβούλευση;", ήταν η ερώτηση του Aegina Portal. Η απάντηση ήταν η ίδια από τον κύριο Μούρτζη, ότι δηλαδή έχει κατατεθεί.

Από το Podcasting Feed του Ενημερωτικού Δελτίου στο ραδιόφωνο του Aegina Portal.





Για τις ανάγκες του ρεπορτάζ το Aegina Portal επικοινώνησε με τον επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης κύριο Νεκτάριο Λεούση και τον ρώτησε εάν γνωρίζει ότι ο δήμος της Αίγινας έχει συντάξει Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμάτων και ότι το έχει υποβάλλει. Η απάντηση ήταν αρνητική. Ότι δηλαδή το θέμα δεν έχει έρθει ποτέ για συζήτηση στο δημοτικό συμβούλιο και πως ο ίδιος δεν γνώριζε την ύπαρξη ενός τέτοιου κειμένου, αλλά ούτε και πως έχει υποβληθεί. Στην συνέχεια επικοινωνήσαμε με τον κύριο Φίλιππο Τζίτζη, επικεφαλής της ελάσσονος αντιπολίτευσης. Στην ίδια ερώτηση η απάντηση ήταν επίσης αρνητική. Δηλαδή, δεν γνώριζε την ύπαρξη του Τοπικού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμάτων, επιβεβαίωσε ότι δεν έχει έρθει ποτέ ως θέμα στο Δημοτικό Συμβούλιο και συμπλήρωσε ότι είναι από τους ανθρώπους που το θεωρεί αναγκαίο και ζητά συχνά την υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου. Με τον επίσης επικεφαλής παράταξης και μέλος του δημοτικού συμβουλίου κύριο Αντώνη Ντελή, δεν καταφέραμε να επικοινωνήσουμε για να ζητήσουμε την άποψή του. Τέλος, ο πρώην πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, μέχρι πρότινος μέλος της διοίκησης του δήμου κύριος Νίκος Οικονόμου, είπε ότι ποτέ δεν έχει παρθεί απόφαση στο δημοτικό συμβούλιο, όμως το σχέδιο έχει κατατεθεί.

Από τα προηγούμενα προκύπτουν τρία πράγματα: 1) το κείμενο του Τοπικού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμάτων του Δήμου Αίγινας είναι άγνωστο ακόμη και στους επικεφαλής των δημοτικών παρατάξεων, 2) ότι δεν έχει έρθει ποτέ ως θέμα στο δημοτικό συμβούλιο και 3) ότι δεν έχει γίνει ποτέ δημόσια διαβούλευση.

Τι είναι όμως το Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης των Απορριμάτων και γιατί είναι τόσο σημαντικό για έναν δήμο. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα τελείως νέο μοντέλο διαχείρισης, με δραστηριότητες πρόληψης, διαλογής στην πηγή, δραστηριότητες διαλογής και διαχωρισμού σε επίπεδο δήμου, την καταγραφή του αναγκαίου σημείου και του εξοπλισμού που θα λειτουργήσει ως "πράσινο σημείο", δίκτυο κάδων και προδιαλογή, ευαισθητοποίηση του κοινού και πολλά ακόμη.

Πηγαίνοντας λίγα χρόνια πριν, τον Απρίλιο του 2015 η Ρένα Δούρου έστειλε Δελτίο Τύπου, σχετικά με επιστολή που απέστειλε στους δημάρχους και τα δημοτικά συμβούλια για τον "Οδηγό Σύνταξης των Τοπικών Σχεδίων Διαχείρισης των Απορριμμάτων".

Στο πρώτο κεφάλαιο του οδηγού ξεκινά με το: "Ποιες προπαρασκευαστικές ενέργειες χρειάζονται", αυτές είναι:
  • Απόφαση δημοτικού συμβουλίου:
  • Η κατάρτιση Τοπικού Σχεδίου διαχείρισης απορριμάτων ξεκινά με την εισήγηση της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής και απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου στην οποία καθορίζεται:
  • Η συγκρότηση ομάδας έργου που θα αναλάβει να παρακολουθεί, να ενημερώνει το συμβούλιο σε τακτική βάση για την εξέλιξη και να εισηγείται σχετικά με το θέμα.
  • Το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του ΤΣΔ
  • Η υποχρέωση ένταξης του ΤΣΔ στο επιχειρησιακό σχέδιο του Δήμου
  • Η διαδικασία διαβούλευσης και κοινωνικής συμμετοχής στην εκπόνηση του ΤΣΔ
  • Τυχόν διαδημοτικές συνεργασίες, αν έχουν ήδη δρομολογηθεί, ειδάλλως θα διερευνηθούν στη φάση της εκπόνησης του σχεδίου.
Ακολουθεί μία εκτενέστατη παράγραφος που αφορά στη διαδικασία της διαβούλευσης και της κοινωνικής συμμετοχής, κατά την εκπόνηση του ΤΔΣ, που περιλαμβάνεται στην αρχική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και γίνεται το λιγότερο σε δύο φάσεις. Μόνο ο οδηγός, αποτελείται από 26 σελίδες, χωρίς να υπολογιστούν τα παραρτήματα.

Ας δούμε τώρα τον βαθμό σπουδαιότητας ενός Τοπικού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμάτων, όπως τον αναφέρει η ίδια η Ρένα Δούρου σε επιστολή της, ήδη από τον Απρίλιο του 2015, εκεί αναφέρει: "O Οδηγός Σύνταξης Τοπικών Σχεδίων Διαχείρισης Απορριμμάτων, συνιστά το κρίσιμο εργαλείο υλοποίησης της ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας, με την εφαρμογή των αρχών της πρόληψης και της μείωσης των σύμμεικτων αποβλήτων σε επίπεδο δήμου με κοινωνικό, περιβαλλοντικό και οικονομικό όφελος.

Η τοπική διαχείριση περνάει συγκεκριμένα μέσα από:
α) την ανάπτυξη νέων δράσεων, συντονισμένα στην κατεύθυνση των τριών προτεραιοτήτων που θέτει η ανάστροφη πυραμίδα της ιεράρχησης (όπως προβλέπει η οδηγία – πλαίσιο 2008/98 κι έχει ενσωματωθεί στο νόμο 4042/12), δηλαδή της πρόληψης, επαναχρησιμοποίησης, ανακύκλωσης - κομποστοποίησης.
β) Τη βελτίωση των υπηρεσιών καθαριότητας και διαχείρισης απορριμμάτων των δήμων.
γ) Τη διασφάλιση της κοινωνικής συμμετοχής, συναίνεσης καθώς και ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των τοπικών κοινωνιών και των πολιτών. δ) Την τροφοδοσία με στοιχεία και προτάσεις της διαδικασίας αναθεώρησης του ΠΕΣΔΑ. Για τον λόγο αυτό οι δήμοι της Αττικής θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει την σύνταξη των τοπικών σχεδίων ως τα μέσα του Ιουνίου".

Ο δήμος της Αίγινας συνέταξε μία μελέτη, χωρίς να εφαρμοστεί σχεδόν τίποτα από τα προηγούμενα και την κατέθεσε στον ΕΔΣΝΑ, άγνωστο πότε. Οι προτάσεις του δήμου για το Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμάτων δεν ξεπερνούν τις πέντε σελίδες, όταν σε άλλους δήμους φτάνουν ή ξεπερνούν τις 100-200 σελίδες. Δεν είναι όμως θέμα μεγέθους, είναι ζήτημα ουσίας. Σε επιστολή της η Ρένα Δούρου προς τους δήμους στις 28 Φεβρουαρίου 2017 αναφέρει ότι: "Στο πλαίσιο αυτό, τα Τοπικά Σχέδια Διαχείρισης Απορριμμάτων αποτελούν τον κρίσιμο παράγοντα - εργαλείο για την επίτευξη των στόχων αυτών. Στην κατεύθυνση αυτή, με αίσθηση ευθύνης, η Περιφέρεια Αττικής είναι έτοιμη να σταθεί αρωγός στις προσπάθειές σας, προκειμένου να διασφαλιστεί τόσο η χρηματοδότηση (μέσω ευρωπαϊκών ή άλλων προγραμμάτων) συγκεκριμένων πρωτοβουλιών για τις soft δράσεις που επείγουν για να αποτραπεί από την ταφή όσο το δυνατόν μεγαλύτερο ποσοστό απορριμμάτων, όσο και η θεσμική, τεχνική θωράκιση υλοποίηση των δράσεων του α’ βαθμού, για να γίνουν μέρος της καθημερινότητας των δημοτών".

Και το ερώτημα που προκύπτει είναι: πως θα γίνουν αυτές οι χρηματοδοτήσεις όταν ο δήμος δεν περιγράφει αναλυτικά το σχέδιό του για το μέλλον, το οποίο επίσης δεν έχει περάσει από διαβούλευση (άρα πως θα αμβλυνθούν οι τοπικές αντιρρήσεις και θα εξοικειωθούν οι κάτοικοι με ένα νέο μοντέλο διαχείρισης). Σημειωτέον, ότι ακόμη και κάποια από αυτά που αναφέρονται στο "άγνωστο" Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμάτων είναι ήδη out of project.

Τέλος, να σημειώσουμε ότι σχετική ερώτηση για το Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμάτων είχε υποβάλει τελευταία φορά το Aegina Portal τον Αύγουστο στο δημοτικό συμβούλιο, χωρίς όμως να λάβει απάντηση, ενώ στο ραδιόφωνο του Aegina Portal και σε δημόσιες συζητήσεις τον Aegina Portal έχει υποβάλει ερωτήσεις για την ανάγκη επιχειρησιακού προγράμματος του δήμου (προκαλώντας κάποιες φορές τα μειδιάματα των αιρετών). Να, που στην προκειμένη περίπτωση ο οδηγός σύνταξης του ΤΣΔ αναφέρει ως αναγκαία "Την υποχρέωση ένταξης του ΤΣΔ στο επιχειρησιακό σχέδιο του Δήμου".

Υπάρχουν πολλά ακόμη κρίσιμα ζητήματα, τα οποία αναζητούν απαντήσεις ( δυστυχώς στην πρόσφατη συζήτηση στο Δημοτικό Θέατρο δεν δόθηκε η δυνατότητα για εξειδικευμένη θεματολογία). Για παράδειγμα είναι η μελέτη που έγινε για λογαριασμό του ΕΔΣΝΑ και της Περιφέρειας Αττικής για την χρήση των εγκαταλελειμμένων λατομιών. Σύμφωνα με την μελέτη στη νησιωτική Αττική εντοπίζονται δύο χώροι στη Σαλαμίνα κατάλληλοι για τη φιλοξενία μονάδας επεξεργασίας βιοαποδομήσιμων τοπικής κλίμακας και ένας στην Αίγινα (θέση Κοπανά) και στην Τροιζηνία (πηγή Καθημερινή - Σεπτέμβριος 2017).