Κάθε καλοκαίρι η Αίγινα αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα: υπερβολικός αριθμός αυτοκινήτων στους δρόμους, κυκλοφοριακή συμφόρηση, έλλειψη χώρων στάθμευσης και, ιδιαίτερα, μεγάλα SUV που δυσκολεύονται να κινηθούν ή να διασταυρωθούν στους στενούς δρόμους της πόλης και των οικισμών.
Δεν είναι πλέον μόνο θέμα κυκλοφορίας. Είναι θέμα χωρητικότητας του νησιού και διαχείρισης του δημόσιου χώρου.
Η Αίγινα έχει συγκεκριμένο οδικό δίκτυο, συγκεκριμένο πλάτος δρόμων και συγκεκριμένες δυνατότητες στάθμευσης. Το ότι ένα πλοίο μπορεί να μεταφέρει εκατοντάδες αυτοκίνητα δεν σημαίνει ότι το νησί μπορεί να τα απορροφήσει χωρίς συνέπειες.
Ο Δήμος ήδη αναγνωρίζει το πρόβλημα. Τα τελευταία χρόνια εφαρμόζει προσωρινές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και απαγορεύσεις σε τμήματα της πόλης κατά τους θερινούς μήνες, ακριβώς λόγω της αυξημένης επισκεψιμότητας και της κυκλοφοριακής επιβάρυνσης.
Το ερώτημα, επομένως, είναι αν αρκούν πλέον τα έκτακτα μέτρα ή αν χρειάζεται μια μόνιμη πολιτική διαχείρισης της αυτοκίνησης.
Δεν είναι μόνο πόσα αυτοκίνητα. Είναι και πόσο μεγάλα είναι.
Ένα μεγάλο SUV καταλαμβάνει περισσότερο χώρο στον δρόμο και στη στάθμευση από ένα μικρό αυτοκίνητο. Σε έναν στενό δρόμο, η διαφορά αυτή μπορεί να είναι καθοριστική.
Δεν χρειάζεται να «δαιμονοποιήσουμε» τα SUV. Το ζήτημα είναι διαφορετικό: ο δημόσιος χώρος έχει περιορισμένες διαστάσεις και πρέπει να χρησιμοποιείται με κανόνες που λαμβάνουν υπόψη αυτές τις διαστάσεις.
Θα μπορούσε, λοιπόν, να εξεταστεί —με τεκμηριωμένη κυκλοφοριακή μελέτη και την προβλεπόμενη νομική διαδικασία— η θέσπιση περιορισμών στις διαστάσεις των οχημάτων σε συγκεκριμένους, ιδιαίτερα στενούς δρόμους.
Όχι «απαγορεύονται τα SUV».
Αλλά:
«Στον συγκεκριμένο δρόμο επιτρέπονται μόνο οχήματα που δεν υπερβαίνουν συγκεκριμένο πλάτος ή μήκος».
Αυτό είναι ένα αντικειμενικό και ελέγξιμο κριτήριο, που συνδέεται με την ασφάλεια και τα πραγματικά χαρακτηριστικά του δρόμου.
Χρειάζεται να εξεταστεί και ο αριθμός των αυτοκινήτων
Η δεύτερη λύση είναι πιο δύσκολη αλλά ίσως ακόμη πιο σημαντική: να εξεταστεί ο περιορισμός του αριθμού των ΙΧ που εισέρχονται στο νησί τις ημέρες μεγάλης αιχμής.
Ένα σύστημα ηλεκτρονικής ποσόστωσης θα μπορούσε να προβλέπει συγκεκριμένο αριθμό οχημάτων ανά ημέρα, με προτεραιότητα στους μόνιμους κατοίκους, στους επαγγελματίες και σε όσους έχουν πραγματική ανάγκη μετακίνησης με ΙΧ.
Ο επισκέπτης θα μπορούσε να ταξιδεύει κανονικά ως επιβάτης, χωρίς όμως απαραίτητα να μεταφέρει και το αυτοκίνητό του.
Αυτό δεν θα ήταν περιορισμός του τουρισμού.
Θα ήταν διαχείριση της κυκλοφοριακής χωρητικότητας του νησιού.
Και η στάθμευση;
Δεν μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα αν δεν αντιμετωπίσουμε ταυτόχρονα τη στάθμευση.
Χρειάζονται οργανωμένοι χώροι στάθμευσης έξω από τον πυκνό αστικό ιστό, ώστε ο επισκέπτης να μπορεί να αφήνει το αυτοκίνητό του και να συνεχίζει με τα πόδια ή με μικρό λεωφορείο/shuttle.
Παράλληλα, χρειάζεται αυστηρότερος έλεγχος της παράνομης στάθμευσης, ιδιαίτερα σε δρόμους όπου ένα σταθμευμένο αυτοκίνητο μπορεί να εμποδίσει ολόκληρη την κυκλοφορία.
Η Αίγινα πρέπει να αποφασίσει τι θέλει
Το πρόβλημα δεν πρόκειται να λυθεί με μία ακόμη προσωρινή απαγόρευση κυκλοφορίας κάθε καλοκαίρι.
Χρειάζεται μια ολοκληρωμένη πολιτική που θα απαντά σε τρία απλά ερωτήματα:
Πόσα αυτοκίνητα μπορεί να αντέξει η Αίγινα σε μια ημέρα αιχμής;
Ποια οχήματα μπορούν να κυκλοφορούν με ασφάλεια στους στενούς δρόμους της;
Πού πρέπει να βρίσκονται τα αυτοκίνητα όταν δεν χρειάζεται να βρίσκονται μέσα στην πόλη;
Οι λύσεις υπάρχουν και μπορούν να συνδυαστούν: περιορισμός του αριθμού των ΙΧ σε περιόδους αιχμής, περιορισμός διαστάσεων σε συγκεκριμένους δρόμους, οργανωμένοι χώροι στάθμευσης, πεζοδρομήσεις και καλύτερες δημόσιες συγκοινωνίες.
Το ζητούμενο δεν είναι να απαγορεύσουμε το αυτοκίνητο.
Είναι να σταματήσουμε να θεωρούμε αυτονόητο ότι κάθε αυτοκίνητο, οποιουδήποτε μεγέθους και σε οποιονδήποτε αριθμό, πρέπει να μπορεί να φτάσει παντού.
Γιατί η Αίγινα έχει ένα όριο.
Οι δρόμοι της έχουν ένα όριο.
Και κάποια στιγμή πρέπει να αποφασίσουμε ότι το όριο αυτό δεν μπορεί να το καθορίζει ο αριθμός των αυτοκινήτων που χωράει ένα πλοίο.
Μετά Τιμής
Σπύρος Εμμανουήλ
Αρχιτέκτων Μηχανικός
