Η συζήτηση για τη διαχείριση του νερού στην Αίγινα έχει πλέον περάσει σε ένα νέο στάδιο.
Μετά την ψήφιση του νόμου που εντάσσει την Αίγινα στο νέο πλαίσιο διαχείρισης των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης με την ΕΥΔΑΠ, δεν έχει πλέον νόημα να αναζητούμε απαντήσεις στα δεδομένα και στις αντιπαραθέσεις του παρελθόντος.
Τα δεδομένα έχουν αλλάξει.
Και μαζί τους πρέπει να αλλάξει και ο τρόπος με τον οποίο συζητούμε και σχεδιάζουμε το μέλλον του νερού στην Αίγινα.
Το βασικό ερώτημα που, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να μας απασχολήσει από σήμερα είναι:
Πώς θέλουμε να είναι η διαχείριση του νερού στην Αίγινα τα επόμενα χρόνια και τι πρέπει να κάνουμε από σήμερα ώστε να το πετύχουμε;
Η ένταξη στην ΕΥΔΑΠ δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια απλή διοικητική μεταφορά αρμοδιοτήτων. Η περίοδος της μετάβασης αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία να καταγραφούν με ακρίβεια η υφιστάμενη κατάσταση, οι ανάγκες και οι προτεραιότητες του νησιού και να διαμορφωθεί ένα συγκεκριμένο σχέδιο για την επόμενη ημέρα.
Για τον λόγο αυτό θεωρώ αναγκαίο να υπάρξει έγκαιρη, τεκμηριωμένη και ανοιχτή ενημέρωση τόσο των δημοτικών και κοινοτικών συμβούλων όσο και των πολιτών της Αίγινας.
Πρόταση για ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου
Θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο να συγκληθεί ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, με αποκλειστικό θέμα:
«Η νέα κατάσταση στη διαχείριση του νερού στην Αίγινα μετά την ένταξη στο νέο θεσμικό πλαίσιο – χρονοδιάγραμμα μετάβασης, προτεραιότητες και σχεδιασμός της επόμενης ημέρας».
Στη συνεδρίαση αυτή θα μπορούσαν να παρουσιαστούν, με τη συμμετοχή των αρμόδιων υπηρεσιών και, όπου απαιτείται, εξειδικευμένων επιστημόνων και εκπροσώπων των εμπλεκόμενων φορέων:
το ακριβές χρονοδιάγραμμα και τα στάδια της μετάβασης,
η υφιστάμενη κατάσταση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης,
η κατάσταση των υποδομών και των παγίων,
τα διαθέσιμα στοιχεία για τις απώλειες νερού,
η πραγματική λειτουργία και οι δυνατότητες της τηλεμετρίας,
η ασφάλεια της υδροδότησης και η αντιμετώπιση ενδεχόμενης βλάβης του υποθαλάσσιου αγωγού,
οι ανάγκες και οι προτεραιότητες στον τομέα της αποχέτευσης και της επεξεργασίας λυμάτων,
η δυνατότητα τριτοβάθμιας επεξεργασίας και επαναχρησιμοποίησης του επεξεργασμένου νερού,
η αξιοποίηση του βρόχινου νερού και των φυσικών λεκανών απορροής,
η προστασία και ενίσχυση των υδατικών πόρων του νησιού,
η αξιοποίηση της γνώσης και της εμπειρίας του υφιστάμενου προσωπικού,
και, κυρίως, οι ανάγκες που θα πρέπει να αποτυπωθούν στο επενδυτικό πρόγραμμα της επόμενης περιόδου.
Ενημέρωση των πολιτών
Παράλληλα, θεωρώ σημαντικό η ενημέρωση να μην περιοριστεί στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Οι πολίτες της Αίγινας έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν με σαφήνεια:
Τι αλλάζει, πότε αλλάζει, ποιος αναλαμβάνει κάθε αρμοδιότητα και τι σημαίνει η αλλαγή αυτή για την καθημερινότητά τους.
Θα μπορούσε επομένως να δημιουργηθεί, με ευθύνη του Δήμου, ένας ανοικτός κύκλος ενημέρωσης, με δημοσιοποίηση των βασικών στοιχείων της μετάβασης, των προβλημάτων που πρέπει να αντιμετωπιστούν και των έργων που προτείνονται ως προτεραιότητες.
Η ενημέρωση αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει και τη βάση για έναν ουσιαστικό διάλογο με τους επαγγελματικούς, επιστημονικούς, περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς φορείς του νησιού.
Από τη διαχείριση των προβλημάτων στον σχεδιασμό του μέλλοντος
Η Αίγινα χρειάζεται να αξιοποιήσει τη νέα πραγματικότητα για να περάσει από την αντιμετώπιση των καθημερινών προβλημάτων σε έναν πιο ολοκληρωμένο σχεδιασμό.
Το νερό δεν είναι μόνο ζήτημα ύδρευσης, έχει Κοινωνικό χαρακτήρα η πρόσβαση σε καθαρό και ασφαλές πόσιμο νερό δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εμπόρευμα ή ως μέσο πλουτισμού,διέπεται από Νομική προστασία: Σύμφωνα με αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), η διαχείριση των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης οφείλει να παραμένει στον δημόσιο τομέα.
Είναι ζήτημα δημόσιας υγείας, προστασίας του περιβάλλοντος, οικονομίας, γεωργίας, πολιτικής προστασίας και βιώσιμης ανάπτυξης.
Χρειάζεται επομένως να δούμε το σύνολο του υδατικού κύκλου:
ύδρευση – απώλειες – αποχέτευση – επεξεργασία λυμάτων – επαναχρησιμοποίηση – βρόχινο νερό – φυσικές λεκάνες απορροής – προστασία και ανατροφοδότηση των υδατικών πόρων.
Παράλληλα, χρειάζεται να ενισχυθεί η υδατική συνείδησηστην κοινωνία μας. Η εξοικονόμηση νερού, η αποφυγή σπατάλης και η περιβαλλοντική εκπαίδευση δεν μπορούν να είναι παράλληλες δράσεις. Πρέπει να αποτελούν μέρος μιας συνολικής πολιτικής για το νερό.
Μια πρόταση συνεργασίας
Η παρούσα επιστολή δεν έχει σκοπό να αναζητήσει ευθύνες για το παρελθόν ούτε να αναπαράγει αντιπαραθέσεις.
Αντίθετα, πιστεύω ότι η νέα πραγματικότητα μας προσφέρει την ευκαιρία να αφήσουμε πίσω όσα μας δίχασαν και να επικεντρωθούμε σε όσα μπορούμε να σχεδιάσουμε και να πετύχουμε από εδώ και πέρα.
Με τεκμηριωμένες προτάσεις, διαφάνεια, συνεργασία και ουσιαστική συμμετοχή των θεσμικών και κοινωνικών φορέων, μπορούμε να συμβάλουμε ώστε η μετάβαση να γίνει ομαλά και, κυρίως, ώστε η Αίγινα να αποκτήσει μια σύγχρονη, ασφαλή και βιώσιμη πολιτική διαχείρισης του νερού.
Δεν καλούμαστε πλέον να αποφασίσουμε αν θα αλλάξει το μοντέλο διαχείρισης.
Καλούμαστε να συμβάλουμε ώστε η αλλαγή αυτή να γίνει σωστά και προς όφελος της Αίγινας.
Και ίσως αυτό είναι το ουσιαστικότερο ερώτημα της νέας περιόδου:
Πώς θέλουμε να είναι η διαχείριση του νερού στην Αίγινα τα επόμενα χρόνια και τι πρέπει να κάνουμε από σήμερα ώστε να το πετύχουμε;
Με αυτό το ερώτημα ως αφετηρία, θεωρώ ότι αξίζει να ανοίξει ένας νέος, ουσιαστικός και δημιουργικός κύκλος δημόσιου διαλόγου.
Με εκτίμηση
Παναγιώτης Πατσακιός
Αίγινα 3 Σεπτεμβρίου 2026
