Λαογραφικά στοιχεία της Αίγινας για τη Μεγάλη Πέμπτη.


Η Αίγινα έχει τα δικά της ήθη και έθιμα τα οποία συνδέονται με την Μεγάλη Εβδομάδα. Μεγάλη Πέμπτη σήμερα και οι νοικοκυρές του νησιού έπαιρναν το πρώτο αυγό από μαύρη κότα. Αφού το έβαφαν το έβαζαν στα εικονίσματα. Ο στολισμός των κόκκινων αυγών γινόταν ως εξής: αφού έβαφαν κόκκινα τα αυγά τα τοποθετούσαν μέσα σε μία κάλτσα με φύλλα από δυόσμο, μαϊντανό ή αμάραντο, έτσι τα κόκκινα αυγά έπαιρναν διάφορα σχέδια. Το αντίδωρο (ύψωμα) που μοίραζε ο παπάς στη λειτουργία της Πέμπτης το τοποθετούσαν στα εικονίσματα για να το φάνε την επόμενη Μεγάλη Πέμπτη. Την Πέμπτη το βράδυ ξημέρωμα Μεγάλης Παρασκευής οι γυναίκες μοιρολογούσαν λέγοντας:

Σήμερον μαύρος ουρανός, σήμερον μαύρη μέρα,
σήμερον όλοι θλίβονται και τα βουνά λυπούνται
Σήμερον έβαλον βουλή οι άνομοι Εβραίοι.
Οι άνομοι και τα σκυλιά και οι τρισκαταραμένοι,
για να σταυρώσουν το Χριστό και των παντών Βασιλέα.
Και ο Χριστός ηθέλησε να μπει σε περιβόλι,
να λάβει δείπνο Μυστικό, για να τον λάβουν όλοι.
Φωνή εξήλθε εξ ουρανού, απ αρχαγγέλου στόμα.
Φτάνουν Κυρά μου οι προσευχές, φτάνουν και οι μετάνοιες
και τον Υιό σου πιάσανε και στην σκλαβιά τον πάνε.
Χαλκιά, χαλκιά, φτιάχτε χαλκιά.
Κι εκείνος ο παράνομος βαρεί και φτιάχνει πέντε.
Βάντε τα δύο στα χέρια του και τα άλλα δύο στα πόδια,
το πέμπτο το φαρμακερό, βάντε το στην καρδιά του,
να τρέξει αίμα και νερό, να ληγωθεί η καρδιά του.
Κι η Παναγιά σαν το άκουσε έπεσε και λιγώθη.
Νερό, σταμνί της ρίξανε, τρία κανάτια μόσχο,
για να της έρθει ο λογισμός, για να της έρθει ο νους της.
Και σαν της ήρθε ο λογισμός και σαν της ήρθε ο νους της
ζητεί μαχαίρι να σφαχθεί, φωτιά να 'πα να πέσει.

Αυτό το μοιρολόι δεν ήταν η αναφώνηση κάποιων στοίχων, αλλά αποτελούσε μια καθολική συμμετοχή όσων συμμετείχαν και οι μαρτυρίες αναφέρουν ότι οι γυναίκες και οι μάνες έκλαιγαν όταν το έλεγαν. Ωστόσο και σήμερα οι γυναίκες των ενοριών θα "ξενυχτήσουν" τον εσταυρωμένο Χριστό και θα κάτσουν μέχρι να έρθει το πρώτο φως της ημέρας στην εκκλησία, ψάλλοντας και μοιρολογώντας, την ίδια στιγμή που τα χέρια τους σχηματίζουν γιρλάντες από άνθη και λουλούδια που θα στολίσουν τον επιτάφιο. (Στοιχεία από τη Λαογραφική Μελέτη του Ιωάννη Μαντζάρη και μαρτυρίες κατοίκων της Παχιάς Ράχης).