Στο πλαίσιο του 4ου Φεστιβάλ «Τέχνη & Ψυχική Υγεία» που φιλοξενήθηκε στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο του Δήμου Αίγινας, η ψυχολόγος του Κέντρου Κοινότητας του νησιού, Μαρία Κουτσουκανίδου, έδωσε το δικό της συγκινητικό στίγμα μέσα από έναν σύντομο αλλά περιεκτικό χαιρετισμό.
Η ομιλία της, πέρα από το καλωσόρισμα, λειτούργησε ως μια βαθιά υπενθύμιση για μια ομάδα ανθρώπων που συχνά παραμένει «αόρατη»: τους φροντιστές ατόμων με σοβαρά προβλήματα υγείας. Την συζήτηση συντόνισε ο πρόεδρος του δικτύου κ. Σπυρίδων Ζορμπάς
![Οι Κοινωνικές Δομές στην Υπηρεσία των κατοίκων της Αίγινας.]()
Οι Κοινωνικές Δομές στην Υπηρεσία των κατοίκων της Αίγινας.
Η κ. Κουτσουκανίδου ξεκίνησε αναδεικνύοντας το δίκτυο κοινωνικής προστασίας του Δήμου Αίγινας. Μέσα από δομές όπως το Κέντρο Κοινότητας, το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι», το Κοινωνικό Φαρμακείο και το Κοινωνικό Παντοπωλείο, το νησί επιχειρεί καθημερινά να στηρίξει τις βασικές ανάγκες των πιο ευάλωτων κατοίκων του. Ωστόσο, η ψυχική υγεία μιας κοινότητας δεν εξαρτάται μόνο από την υλική αρωγή, αλλά και από την ολιστική κατανόηση του ανθρώπινου πόνου.
![Την συζήτηση συντόνισε ο πρόεδρος του δικτύου κ. Σπυρίδων Ζορμπάς]( "Την συζήτηση συντόνισε ο πρόεδρος του δικτύου κ. Σπυρίδων Ζορμπάς")
Φροντίζοντας τον Φροντιστή
Το κεντρικό και πιο ευαίσθητο σημείο της ομιλίας εστίασε στη δυναμική της οικογένειας που πλήττεται από μια ασθένεια. «Με την πρώτη ματιά βλέπουμε το άρρωστο άτομο... Όμως συχνά δεν καταλαβαίνουμε τον βουβό πόνο των ανθρώπων που το φροντίζουν», σημείωσε χαρακτηριστικά η ψυχολόγος.
Οικογενειακοί ρόλοι ανατρέπονται και οι ισορροπίες κλονίζονται:
- Σύζυγοι που βλέπουν τη ζωή τους να αλλάζει ριζικά δίπλα σε έναν σύντροφο που νοσεί.
- Αδέλφια των οποίων οι προσωπικές ανάγκες μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα, καθώς η προσοχή στρέφεται αναγκαστικά στο ασθενές μέλος.
- Γονείς που, πέρα από τη διαχείριση μιας επίπονης καθημερινότητας, έρχονται αντιμέτωποι με το κοινωνικό στίγμα, την περιέργεια ή την απαξίωση της κοινωνίας απέναντι σε οτιδήποτε αποκλίνει από τον «μέσο όρο».
Η Τέχνη ως μια «Μεγάλη Αγκαλιά»
Απέναντι σε αυτόν τον βουβό πόνο και την κοινωνική αποξένωση, η κ. Κουτσουκανίδου πρότεινε την τέχνη ως το απόλυτο θεραπευτικό εργαλείο και αντίδοτο. Η τέχνη δεν αποτελεί απλώς μια δημιουργική διέξοδο, αλλά έναν χώρο απόλυτης ελευθερίας όπου ο καθένας μπορεί να εκδηλώσει τον εσωτερικό του κόσμο ακριβώς όπως είναι, χωρίς τη μάσκα των κοινωνικών προσδοκιών.
«Η τέχνη λοιπόν θεραπεύει, όπως και η αγάπη», κατέληξε η ομιλία. Μέσα από φεστιβάλ και πρωτοβουλίες που συνδυάζουν τη δημιουργία με την ψυχική υγεία, χτίζεται ένας πολιτισμός συμπερίληψης. Σε αυτόν τον πολιτισμό, ασθενείς, φροντιστές και θεραπευτές συνυπάρχουν, αλληλοδιδάσκονται και, τελικά, συν-θεραπεύονται.
Ο χαιρετισμός της κ. Μαρίας Κουτσουκανίδου
«Καλημέρα σας. Ονομάζομαι Μαρία Κουτσουκανίδου, είμαι ψυχολόγος και εργάζομαι στο Κέντρο Κοινότητας του Δήμου Αίγινας.
Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω εκ μέρους του Δήμου που επιλέξατε ξανά για το φεστιβάλ σας το όμορφο νησί της Αίγινας, που η δημιουργική ενέργεια του νησιού έχει εμπνεύσει πολύ σημαντικούς ανθρώπους της τέχνης: καλλιτέχνες, ποιητές, λογοτέχνες, γλύπτες, ζωγράφους, και συνεχίζει να εμπνέει ποικίλες καλλιτεχνικές δημιουργίες.
Ο Δήμος της Αίγινας διαθέτει τις εξής κοινωνικές δομές:
- Το Κέντρο Κοινότητας
- Την υπηρεσία «Βοήθεια στο Σπίτι»
- Το Κοινωνικό Φαρμακείο
- Και το Κοινωνικό Παντοπωλείο
Και όλες μαζί συνδράμουν στην αντιμετώπιση των βασικών αναγκών των πιο ευάλωτων κατοίκων του νησιού.
Με την ευκαιρία που μου δίνετε με αυτό το χαιρετισμό, θα ήταν να πω δύο λόγια για τους φροντιστές των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν σοβαρά ζητήματα υγείας, είτε σωματικά είτε ψυχολογικά.
Με την πρώτη ματιά που ρίχνουμε σε μια οικογένεια, βλέπουμε το άρρωστο άτομο, προσπαθώντας να καταλάβουμε τα προβλήματα και τις ανάγκες του, με σκοπό να βοηθήσουμε όπως μπορούμε. Όμως συχνά δεν καταλαβαίνουμε τον βουβό πόνο των ανθρώπων που το φροντίζουν αυτό το άτομο καθημερινά και ζουν από κοντά την πάθησή του, είτε είναι προσωρινή είτε χρόνια.
Συζύγους που βλέπουν τον άνθρωπό τους να νοσεί, να αλλάζει, και μαζί να αλλάζει και η δική τους ζωή. Αδέλφια, μικρότερα ή μεγαλύτερα, που οι ανάγκες τους παραγκωνίζονται, αφού όλη η προσοχή στρέφεται στο άρρωστο μέλος της οικογένειας. Γονείς που έχουν να παλέψουν με μια δύσκολη καθημερινότητα, αλλά συχνά και με μια σκληρή αντιμετώπιση του παιδιού τους από το περίγυρο, καθώς όποιος είναι διαφορετικός από το μέσο όρο, πολλές φορές αντιμετωπίζεται με περιέργεια ή και απαξίωση.
Και εκεί έρχεται η τέχνη, που επιτρέπει σε κάθε άνθρωπο να εκφραστεί ελεύθερα και να εκδηλώσει τον εσωτερικό του κόσμο, την ψυχή του, όπως είναι και όχι όπως θα ήθελαν οι άλλοι να είναι.
Η τέχνη γίνεται μια μεγάλη αγκαλιά για κάθε άνθρωπο: πονεμένο, χαρούμενο, υγιή ή μη, πλούσιο, φτωχό, μικρό ή μεγάλο. Και οδηγεί στον πολιτισμό, όπου όλοι μας είμαστε αποδεκτοί, αρκεί να συνεισφέρουμε με ευγένεια και καλή διάθεση τα καλά στοιχεία που έχουμε μέσα μας.
Η τέχνη λοιπόν θεραπεύει, όπως και η αγάπη. Για τους ασθενείς, για τους φροντιστές, για όλους μας.
Σας ευχαριστούμε που είστε όλοι εδώ σήμερα και που με την εμπειρία σας μας μαθαίνετε κι άλλους τρόπους να βοηθάμε τους συνανθρώπους μας και παράλληλα να θεραπευόμαστε και εμείς.
Καλή συνέχεια στο έργο σας.»
Η ημέρα ήταν ένα αφιέρωμα στην Παγκόσμια Ημέρα Σχιζοφρένειας και το Έργο Erasmus+ MENTAL-CARE. Στο video παρουσιάζεται, επίσης, η εισήγηση με τίτλο "Σχιζοφρένεια και Δημιουργικότητα", με εισηγητή τον κ. Ορέστη Γιωτάκο (Ψυχίατρος, Πρόεδρος ΑμΚΕ Obrela).
Μπορείτε να δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα της τέταρτης και τελευταίας μέρα του Φεστιβάλ εδώ.
