
Το Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο σε "θολό" τοπίο. Προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα από την τοποθέτηση Χαρδαλιά για το Μουσείο Φιστικιού Αίγινας.
Διαστάσεις παίρνει στην τοπική κοινωνία η απόφαση του Περιφερειάρχη κ. Νίκου Χαρδαλιά, να κινήσει τις διαδικασίες προκειμένου ένα μεγάλο τμήμα του ιστορικού κτηρίου του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου, να παραχωρηθεί μέσω δημοπρασίας, η εκμίσθωση χώρων συνολικού εμβαδού 508,65 τετραγωνικών μέτρων, που βρίσκονται στο υπόγειο του κτηρίου, για τη δημιουργία «Μουσείου Φιστικιού Αίγινας», χωρίς προηγούμενη διαβούλευση.
Από το Ενημερωτικό Δελτίο, στο Aegina Portal Talk Radio. Απόσπασμα από την συνεδρίαση:
Στην Ειδική Συνεδρίαση λογοδοσίας της Περιφέρειας Αττικής, για το δεύτερο δίμηνο του 2026, που πραγματοποιήθηκε στις 08/05/2026, ο κ. Χαρδαλιάς απαντώντας σε σχετική ερώτηση του περιφερειακού συμβούλου της Λαϊκής Συσπείρωσης Αττικής, κ. Στέλιου Μπενετάτου, παρέθεσε μία σειρά από στοιχεία που δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα.
Η τοποθέτηση του κ. Νίκου Χαρδαλιά και οι παρατηρήσεις του Aegina Portal
«Παραχωρήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού ένας συγκεκριμένος υπόγειος χώρος, συνολικού εμβαδού 508,65 τ.μ., με ανεξάρτητη είσοδο επί της οδού Φανερωμένης στον Δήμο Αίγινας. Προσέξτε, δεν παραχωρήθηκε κάτι γενικά "να δούμε αν θα το κάνουμε μουσείο", παραχωρήθηκε κάτι πολύ συγκεκριμένο για τη δημιουργία και λειτουργία Μουσείου Φιστικιού Αίγινας. Άρα, έχει γίνει ένα βήμα πιο πριν: ο χώρος αυτός γίνεται μουσείο στην Αίγινα για το φιστίκι".
Το Υπουργείο Πολιτισμού με την από 02/02/2022 απόφαση του, τροποποιεί το κτηριολογικό πρόγραμμά του στο Διαχρονικό Μουσείο Αίγινας (Κτίριο Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου Αίγινας), ως προς την παραχώρηση 680τ.μ. περίπου, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες της Δημόσιας Καποδιστριακής Βιβλιοθήκης Αίγινας. Ο κ. Χαρδαλιάς δεν έχει αναφερθεί ποτέ σε αυτή την απόφαση, επίσης πουθενά δεν γίνεται αναφορά ότι αυτή η απόφαση έχει ανακληθεί.
Σύμφωνα με τα σχετικά που συνοδεύουν την από 14/11/2025 την παραχώρηση στην Περιφέρεια Αττικής χώρου στο υπόγειο του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου Αίγινας, η Περιφέρεια Αττικής έστειλε το αίτημά της στις 3-9-2025. Ένα μήνα αργότερα στις 09/10/2025, η Υπουργός Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη, υπογράφει την Έγκριση Μελέτης Εφαρμογής και Τευχών Δημοπράτησης του έργου: «Αποκατάσταση του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου της Αίγινας – Γ΄ Φάση». Πρόκειται για μία πολυαναμενόμενη μελέτη η οποία είχε εξαγγελθεί από την Υπουργό και ανέρχεται στο ύψος των 9.850.000,00€.
Η σύμβαση που είχε υπογραφεί στις 22 Σεπτεμβρίου 2022 και τροποποιήθηκε στις 31 Μαρτίου 2023, περιλαμβάνει ειδικές αρχιτεκτονικές μελέτες, στατικές μελέτες, μηχανολογικές, ηλεκτρολογικές και ηλεκτρονικές μελέτες. Στα σχετικά της μελέτης περιλαμβάνεται η απόφαση 02-02-2022 για την τροποποίηση του κτηριολογικού προγράμματος, όχι όμως και το αίτημα της Περιφέρειας. Κατά συνέπεια η κ. Μενδώνη εφάρμοζε όσα είχε εξαγγείλει, στα οποία δεν συμπεριλαμβάνονταν το Μουσείο Φιστικιού.
"Η άποψη που έχω εγώ από τους φορείς της περιοχής είναι ότι θέλουν διακαώς να γίνει το Μουσείο Φιστικιού. Ένα σημαντικό αίτημα της κοινωνίας θα μπορούσε πλέον να υλοποιηθεί με νέες Περιφέρειες, και ένας χώρος ελάχιστα αξιοποιημένος μέχρι σήμερα θα μπορούσε να συμβάλει ακριβώς στην ανάδειξη του κορυφαίου προϊόντος παραγωγής της Αίγινας", αναφέρει στη συνέχεια ο κ. Χαρδαλιάς.
Με αυτή του τη δήλωση κ. Χαρδαλιάς παίρνει επάνω του το όλο ζήτημα, εμπλέκοντας μάλιστα και φορείς του νησιού, τους οποίους αν και δεν κατονομάζει, τονίζει ότι θέλουν "διακαώς" να γίνει το Μουσείο Φιστικιού. Στη συνεδρίαση της 08/05/2026, αλλάζει κάπως τη θέση του, καθώς στoν απολογισμό της 18ης Μαρτίου 2026, έλεγε ότι η κ. Δούρου το σχεδίαζε. Το επιχείρημα αυτό καταρρίφθηκε μέσα από το ρεπορτάζ του Aegina Portal.
Ο κ. Χαρδαλιάς αποφάσισε να προχωρήσει το ζήτημα του Μουσείου Φιστικιού χωρίς διαβούλευση με την τοπική κοινωνία. Μάλιστα σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο δήμαρχος Αίγινας κ. Γιάννης Ζορμπάς είχε δηλώσει ότι δεν υπάρχει συνεννόηση με τον Δήμο. "Εμείς είχαμε ένα τέτοιο αίτημα από τους ενδιαφερόμενους που ήθελαν να προβούν σ' αυτή τη δημιουργία ενός μουσείου φιστικιού. Εκεί είχαμε κάποιες επιφυλάξεις σχετικά με τη χρήση και πώς θα πρέπει να αξιοποιηθεί το κτήριο κτλ". Ποιοι ήταν οι ενδιαφερόμενοι; ρωτήθηκε από τον δημοσιογράφο του Aegina Portal, "Είναι μία εταιρία με κάποιους εκπροσώπους", είχε δηλώσει ο κ. Ζορμπάς. Και δεν πρόκειται για δηλώσεις που έγιναν στο δρόμο, αλλά σε συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής Αίγινας, που έχει καταγραφεί. Ερωτήσεις έκανε και η δημοτική σύμβουλος, αντιπρόεδρος της Επιτροπής κ. Σίλα Αλεξίου: "Ανακλήθηκε αυτή η απόφαση; γιατί υπήρχε απόφαση".
Αντίθετα με την άποψη που έχει ο κ. Χαρδαλιάς, για τους φορείς της περιοχής που "θέλουν διακαώς να γίνει το Μουσείο Φιστικιού", χθες, 11 Μαΐου 2026, δώδεκα από του μεγαλύτερους και πιο δραστήριους συλλόγους του νησιού, με διοικητικά συμβούλια που αποτελούνται από επιστήμονες, ερευνητές, συγγραφείς, ανθρώπους του πολιτισμού και της λαογραφίας, συνέστησαν την «Πρωτοβουλία για την ανάδειξη της Καποδιστριακής κληρονομιάς της Αίγινας». Στο Δελτίο Τύπου που εξέδωσαν, ανάμεσα σε άλλα, αναφέρουν για το Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο: "Η κοινωνία της Αίγινας εδώ και δεκαετίες περιμένει μια επικαιροποιημένη μελέτη που θα αντιμετωπίζει το κτήριο ως ενιαίο ιστορικό σύνολο και όχι ως κατακερματισμένο ακίνητο προς τμηματική αξιοποίηση. Περιμένει δηλαδή ένα συνεκτικό σχέδιο, στο οποίο να ενταχθούν και συμπληρωματικές χρήσεις, όπως πχ. η στέγαση της Καποδιστριακής Δημόσιας Βιβλιοθήκης. Αντ’ αυτού μαθαίνουμε για αποσπασματικές κινήσεις που εκκινούν από την Περιφέρεια Αττικής και οι οποίες, μέσα σε λίγους μήνες, έχουν “πετύχει” την έγκριση αδειών, την εξασφάλιση παραχωρήσεων και τις απαραίτητες αλλαγές χρήσης προκειμένου ιδιώτης να μισθώσει έναντι ευτελούς τιμήματος τον χώρο για τη λειτουργία Μουσείου Φιστικιού. Καλούμε το Υπουργείο Πολιτισμού σε ανοικτή διαβούλευση, ώστε όλοι να γνωρίζουν πώς ακριβώς κινούνται οι προτεινόμενες διαμορφώσεις και να κατατεθούν και τεκμηριωμένες προτάσεις".
Ο συγκεκριμένος υπόγειος χώρος διατέθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού ακριβώς για τον σκοπό της δημιουργίας του μουσείου, ενώ οποιαδήποτε άλλη χρήση δεν θα συνάδει με την υπουργική απόφαση παραχώρησης.
Ο συγκεκριμένος υπόγειος χώρος είχε διατεθεί για την Δημόσια Καποδιστριακή Βιβλιοθήκη Αίγινας και υπάρχει απόφαση που δεν έχει ανακληθεί.
"Στο υπόγειο μπαίνανε τα φορτηγά που κουβαλάγανε τους πολιτικούς κατάδικους για κράτηση ή και εκτέλεση στον Τούρλο, επειδή εκεί είχαν εσωτερική σκάλα. Μεγάλη η ιστορική βαρύτητα του χώρου και όχι μόνο στην Καποδιστριακή περίοδο", γράφει σε επιστολή του αναγνώστης του Aegina Portal, που σχολιάζει την τροπή που έχει πάρει η χρήση του ιστορικού αυτού μνημείου.
Η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Περιφερειακής Ενότητας Πειραιώς και Νήσων συνέταξε την απαιτούμενη αρχιτεκτονική και ηλεκτρομηχανολογική μελέτη, η οποία ακολούθως υπεβλήθη αρμοδίως στο Υπουργείο Πολιτισμού για έλεγχο και έγκριση. Η μελέτη εγκρίθηκε από δύο διαφορετικές διευθύνσεις του Υπουργείου, ενώ το κόστος που προέκυψε για την υλοποίηση του έργου κατασκευής θα υπερέβαινε τις 800.000 ευρώ.
Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, αρχιτεκτονικές και ηλεκτρομηχανολογικές μελέτες είχαν συνταχθεί ήδη στο πλαίσιο της μελέτης «Αποκατάσταση του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου της Αίγινας – Γ΄ Φάση» ύψους 9.850.000,00€, η οποία σαφώς δεν περιελάμβανε Μουσείο Φιστικιού. Φαίνεται, λοιπόν, ως για μία εμβόλιμη κίνηση, σε βάρος του σχεδιασμού που ήδη είχε υλοποιηθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού. Αλήθεια, τι συνέπειες θα έχει η επιλογή που έκανε ο κ. Χαρδαλιάς στην μελέτη «Αποκατάσταση του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου της Αίγινας – Γ΄ Φάση»;
Συνεκτιμώντας αυτό το κόστος, τη δυσκολία συντήρησης και λειτουργίας, το οργανωτικό κομμάτι και μια σειρά από παράγοντες, επιλέξαμε μια δόκιμη διαδικασία: τη διενέργεια πλειοδοτικού διαγωνισμού για την ανάδειξη ιδιώτη μισθωτή. Αυτός, με μέριμνα και δικές του δαπάνες, θα υλοποιήσει τη μελέτη που έχει εγκριθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού. Δεν θα κάνει ο ιδιώτης ό,τι "γουστάρει"· υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα και την ευθύνη επίβλεψης έχουν η Περιφέρεια και το Υπουργείο Πολιτισμού.
Ποια είναι η πορεία ενός δημόσιου έργου: Καταρχάς είναι η καταγραφή της ανάγκης και ο σχεδιασμός από τον φορέα υλοποίησης, ακολουθούν οι μελέτες και καθορίζεται το αντικείμενο, ο προϋπολογισμός και οι τεχνικές προδιαγραφές. Ακολουθούν αδειοδοτήσεις και εγκρίσεις, Εξασφάλιση χρηματοδότησης, όπου το έργο εντάσσεται σε πρόγραμμα χρηματοδότησης, όπως ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης, ΠΔΕ (Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων) ίδιοι πόροι. Ακολουθεί δημοπράτηση όπου ο φορέας προκηρύσσει διαγωνισμό μέσω του ΕΣΗΔΗΣ, ανάδειξη αναδόχου, έλεγχοι – εγκρίσεις σύμβασης, υπογραφή σύμβασης, κατασκευή του έργου, παραλαβή του έργου κτλ.
Αυτός είναι ο σωστός τρόπος για να εκτελεστεί ένα δημόσιο έργο. Αντί αυτού ο κ. Χαρδαλιάς θεωρεί ότι το πόσο των 800.000 ευρώ είναι υψηλό (το σχολίασε και ο κ. Μπενετάτος, ότι δεν είναι για ένα τέτοιο μνημείο). Ο φορέας θα πρέπει να περιμένει να ωριμάσει το έργο και να βρεθεί το κατάλληλο χρηματοδοτικό εργαλείο. Αντίθετα εδώ έχουμε τη διενέργεια πλειοδοτικού διαγωνισμού για την ανάδειξη ιδιώτη μισθωτή. Αλήθεια γιατί υπάρχει τόση η βιασύνη; Έχουν περάσει μόλις οχτώ μήνες από την αίτηση της Περιφέρειας στο Υπουργείο Πολιτισμού και η διακήρυξη για την δημοπρασία είναι έτοιμη. Ως έργο δεν περιλαμβάνεται καν στον πίνακα εκτελεστών της Περιφέρειας Αττικής.
Ο κ. Χαρδαλιάς επικαλείται τη δυσκολία συντήρησης και λειτουργίας, το οργανωτικό κομμάτι και μια σειρά από παράγοντες. Η παραδοχή αυτή δείχνει ότι η Περιφέρεια δεν ήταν έτοιμή να αναλάβει ένα τέτοιο έργο, και όχι ότι είναι καλύτερο να το αναλάβει ένας ιδιώτης.
Τι θα συνέβαινε αν αύριο γινόταν το ίδιο με το σύνολο του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου, με το Εϋνάρδειο, με το Κυβερνείο; Οι αιρετές διοικήσεις εκλέγονται για να λύνουν τέτοια προβλήματα και όχι να τα μεταθέτουν σε ιδιώτες. Γι' αυτό συντάσσουν προϋπολογισμούς, έχουν υπηρεσίες κτλ.
Οι θεσμικοί φορείς του νησιού ουδέποτε αντιτάχθηκαν στη δημιουργία του Μουσείου Φιστικιού στον συγκεκριμένο χώρο. Το ότι…














