Όταν η Μύρτις συνάντησε τον Παπαδιαμάντη στην Αίγινα. Ένα μάθημα - εμπειρία, στο 1ο Δημοτικό Σχολείο.

Όταν η Μύρτις συνάντησε τον Παπαδιαμάντη στην Αίγινα: Ένα μάθημα - εμπειρία στο 1ο Δημοτικό Σχολείο.

Μια ξεχωριστή, βιωματική εκπαιδευτική δράση έλαβε χώρα στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Αίγινας, φέρνοντας τους μαθητές πρόσωπο με πρόσωπο με την Ιστορία, την Επιστήμη και τη Λογοτεχνία. Στο επίκεντρο βρέθηκε η Μύρτις, το 11χρονο κορίτσι της αρχαίας Αθήνας, του οποίου η μορφή αναπλάστηκε χάρη στις σύγχρονες επιστημονικές μεθόδους. 

Η πρωτοβουλία ξεκίνησε από ένα ποίημα του εκπαιδευτικού Κώστα Σταυρόπουλου, ο οποίος ενέπνευσε τα παιδιά μέσα από δικά του κείμενα και ποιήματα για τη Μύρτιδα - ένα πλάσμα που, όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε, «είναι και δεν είναι άγαλμα, είναι και δεν είναι άνθρωπος». Οι μαθητές ανταποκρίθηκαν δημιουργικά, εκφράζοντας τις δικές τους εντυπώσεις μέσα από ζωγραφιές και γραπτά.

20260508_124040.jpg
Η εκδήλωση αναπτύχθηκε σε τρεις άξονες:

Επιστήμη και Ανάπλαση: Ο καθηγητής Μανώλης Παπαγρηγοράκης, ο επιστήμονας πίσω από την ανάπλαση της Μύρτιδος, εξήγησε στα παιδιά τη διαδικασία μεταμόρφωσης ενός αρχαίου κρανίου σε ζωντανή μορφή.

Λογοτεχνική Σύνδεση: Ο οδοντίατρος και μελετητής του Παπαδιαμάντη, Κωνσταντίνος Τσιώλης, συνέδεσε τη Μύρτιδα με το έργο του μεγάλου Σκιαθίτη συγγραφέα. Παρουσίασε ένα διήγημα όπου μια 11χρονη ηρωίδα χάνει τη ζωή της από την ίδια ασθένεια (τυφοειδή πυρετό), αναδεικνύοντας τη διαχρονικότητα του ανθρώπινου πόνου.

Καλλιτεχνική Έκφραση: Η παρουσίαση πλαισιώθηκε από έργα καταξιωμένων εικαστικών, αλλά και από τις δημιουργίες των ίδιων των παιδιών.

Το Μήνυμα της Μύρτιδος
Ο κ. Παπαγρηγοράκης δήλωσε εντυπωσιασμένος από την προσήλωση των 50 μαθητών, χαρακτηρίζοντας τις δημιουργίες τους «θησαυρό της ψυχής». Η Μύρτις, ως πρέσβειρα πολιτισμού, κατάφερε να ενώσει το 430 π.Χ. με το σήμερα, αποδεικνύοντας ότι η εκπαίδευση, όταν γίνεται με μεράκι και πέρα από τα στενά πλαίσια της σχολικής αίθουσας, μπορεί να αγγίξει βαθιά τις ψυχές των παιδιών.

Κώστα Σταυρόπουλος - Εκπαιδευτικός

Κώστα Σταυρόπουλος - Εκπαιδευτικός
«Η ιδέα για να δημιουργηθεί αυτή η συζήτηση και η συνάντηση με τον κύριο Παπαγρηγοράκη δημιουργήθηκε επειδή τα παιδιά είχαν έρθει σε επαφή με τη Μύρτιδα μέσω ενός ποιήματος που έγραψα για αυτό το πλάσμα που είναι και δεν είναι άγαλμα, είναι και δεν είναι άνθρωπος. Έφτιαξαν ζωγραφιές, θέλησαν να δουν από κοντά πώς γίνεται από ένα κρανίο να δημιουργηθεί μια μορφή. Και έτσι καλέσαμε τον κύριο Παπαγρηγοράκη και τον κύριο Τσιώλη. Ήρθαν εδώ, μας τίμησαν με την παρουσία τους, μας έφεραν τους ωραίους πίνακες που βλέπετε πίσω μου, μίλησαν στα παιδιά. Πιστεύω ότι μέσα από αυτή τη δράση όλο και κάτι θα μείνει στην ψυχή τους και στο μυαλό τους. Θέλω να τους ευχαριστήσω πάρα πολύ γιατί ανταποκρίθηκαν αμέσως στην πρόσκληση που τους έκανα και γιατί κατάφεραν να κρατήσουν 50 παιδιά να τους παρακολουθούν σε όλη τη διάρκεια της παρουσίασης αυτής χωρίς να δημιουργηθεί το παραμικρό, ο παραμικρός ψίθυρος, το παραμικρό παρατράγουδο. Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ.».

Κωνσταντίνος Τσιώλης - Οδοντίατρος & Συγγραφέας

Κωνσταντίνος Τσιώλης - Οδοντίατρος & Συγγραφέας
«Είμαι οδοντίατρος. Ασχολούμαι όμως, μεταξύ άλλων, με το έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Η εκδήλωση ήταν από τις πιο συγκινητικές στιγμές που έχω ζήσει και θέλω να συγχαρώ τον δάσκαλο των παιδιών, ιδιαίτερα τον κύριο Κώστα Σταυρόπουλο, που έκανε —εγώ ξέρω με πόσο κόπο— όλα αυτά που παρακολουθήσαμε σήμερα και πιστεύω πραγματικά ότι είναι πολύ τυχερά τα παιδιά όταν έχουν τέτοιο δάσκαλο. ».

Μανώλης Παπαγρηγοράκης - Καθηγητής Ορθοδοντικής, «Πατέρας» της Μύρτιδος

Μανώλης Παπαγρηγοράκης - Καθηγητής Ορθοδοντικής, «Πατέρας» της Μύρτιδος
Η σημερινή εκδήλωση, όπως επισήμανε και ο φίλος ο Κώστας και ο ένας και ο άλλος, ήταν έντονα συγκινητική και ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Εντυπωσιάστηκα από το επίπεδο των παιδιών, από την προσοχή που έδειξαν και από το ενδιαφέρον το οποίο καταγράφηκε στα χαρτιά τα οποία δώσανε, σχεδιάζοντας και αποτυπώνοντας τι τους έμεινε σε αυτό το χρονικό διάστημα των δύο ωρών από τον Παπαδιαμάντη και τη Μύρτιδα. Και έτσι για μένα αυτό είναι ένα πλούσιο υλικό, ένας θησαυρός της ψυχής των παιδιών. Αυτό είναι το μήνυμα της Μύρτιδος: τι μπορεί να κάνει ένα παιδί του 430 π.Χ. στη σημερινή εποχή. Μεταφέρει έναν πολιτισμό με έναν δικό της τρόπο.

Σήμερα η όλη διαδικασία είχε τρία σκέλη. Το ένα σκέλος ήταν η δουλειά που έχει γίνει από τον φωτισμένο δάσκαλο της Αίγινας που λέγεται Κώστας Σταυρόπουλος, γιατί αυτός ήταν η κινητήριος δύναμη, αυτός ήταν που ξεκίνησε όλη αυτή τη διαδικασία με την ποιητική του διάθεση. Ο Κώστας ο Τσιώλης, ο οποίος είναι οδοντίατρος, συγγραφέας, που επίσης ασχολείται έντονα και δημιουργικά με τον Παπαδιαμάντη, φέρνοντας το διήγημα αυτό του Παπαδιαμάντη που μιλάει σχεδόν για τη Μύρτιδα —αφού η πρωταγωνίστριά του πέθανε από την ίδια πάθηση που πέθανε και η Μύρτις, από τον τυφοειδή πυρετό. Και εγώ που αναφέρθηκα περιληπτικά για τη διαδικασία της ανάπλασης στη Μύρτιδα. Τέτοιες εκδηλώσεις σαν τη σημερινή είναι εντονότατα ενδιαφέρουσες γιατί δείχνουν το επίπεδο των δημόσιων σχολείων, το επίπεδο των δασκάλων που φοιτούν σε αυτά τα σχολεία. Ξέροντας τις δυσκολίες που υπάρχουν, ξέροντας επίσης τα προβλήματα που υπάρχουν εκτός Αθηνών. Γι' αυτό πολλά συγχαρητήρια στον διευθυντή του σχολείου, στους δασκάλους του σχολείου και στον Κωνσταντίνο Σταυρόπουλο.».

Σχετική ειδησεογραφία

Η έκθεση "Μύρτις" στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αίγινας. Το εκπαιδευτικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει, λόγω της τεχνολογίας επαυξημένης πραγματικότητας. 28 Μάι 2022

"Μύρτις. Πρόσωπο με πρόσωπο με το παρελθόν". Η ομιλία του κ. Μανώλη Παπαγρηγοράκη στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αίγινας. 27 Μάι 2022

Με κάθε λαμπρότητα ο πανηγυρικός εσπερινός στην Ιερά Μονή του Αγίου Χριστοφόρου.

Με κάθε λαμπρότητα ο πανηγυρικός εσπερινός στην Ιερά Μονή του Αγίου Χριστοφόρου.

Με κάθε λαμπρότητα τελέστηκε το απόγευμα της Παρασκευής ο πανηγυρικός εσπερινός και η αρτοκλασία στην Ιερά Μονή του Αγίου Χριστοφόρου που πανηγυρίζει. 

Το πρωί θα τελεστεί ο Όρθρος και η Θεία Λειτουργία, ενώ το απόγευμα στις 19:00 ο μεθέορτος εσπερινός, αγιασμός οχημάτων και περιφορά της εικόνας και του Ιερού Λειψάνου περιμετρικά της Ιεράς Μονής.

Το πρωί θα τελεστεί ο Όρθρος και η Θεία Λειτουργία

Όλη η Αίγινα μια αγκαλιά για να στηρίξει την οικογένεια του βρέφους. Κλείνουν το ένα μετά το άλλο τα καταστήματα σε ένδειξη πένθους.

Όλη η Αίγινα μια αγκαλιά για να στηρίξει την οικογένεια του βρέφους. Κλείνουν το ένα μετά το άλλο τα καταστήματα σε ένδειξη πένθους.

Μια αγκαλιά αγκαλιά έχει γίνει όλη η Αίγινα, για να στηρίξει την οικογένεια του βρέφους. Σήμερα, με απόφαση του Δήμου Αίγινας δεν λειτούργησαν οι δομές των Δημοτικών Βρεφονηπιακών Σταθμών του νησιού. 

Από το Ενημερωτικό Δελτίο, στο Aegina Portal Talk Radio

Ο Δήμος Αίγινας με μήνυμά του εξέφρασε τη βαθιά του θλίψη για την αδόκητη απώλεια του παιδιού εργαζομένης του Δήμου. "Η σκέψη όλων μας βρίσκεται δίπλα στην ίδια και στην οικογένειά της αυτές τις εξαιρετικά δύσκολες στιγμές. Θερμά και ειλικρινή συλλυπητήρια", αναφέρει το μήνυμα.

Η Επαγγελματική Ένωση Αίγινας εξέδωσε το πρωί συλλυπητήρια επιστολή, στην οποία αναφέρεται ότι: "Ο Πρόεδρος και το Δ.Σ. της Ένωσης Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Αίγινας, εκφράζουν τα ειλικρινή τους συλλυπητήρια στην οικογένεια για την απώλεια του βρέφους".

Παράλληλα με απόφαση του Δ.Σ. ως ελάχιστο φόρο τιμής προς τον άδικο χαμό του μικρού βρέφους, προτείνεται τα καταστήματα να παραμείνουν κλειστά από τις 16:30-18:30.

"Συνάδελφε Δημήτρη, κουράγιο. Είμαστε όλοι δίπλα σου", γράφουν σε μήνυμά τους οι Εποχικοί Πυροσβέστες.

Το Σωματείο Παράκτιων Αλιέων Αίγινας «Ο Σωτήρας» με Δελτίο Τύπου εξέφρασε τη βαθιά του θλίψη για την τραγική απώλεια του μικρού παιδιού.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Κυψέλης, ο Σύλλογος Αγίας Μαρίνας "Οινόη" και ο Σύλλογος Γυναικών Αίγινας, ακύρωσαν και ανέβαλαν αντίστοιχα τις εκδηλώσεις που είχαν προγραμματίσει για την Γιορτής της Μητέρας.

Ανακοίνωση εξέδωσε και η Νέα Επαγγελματική Ένωση Αγίας Μαρίνας, στην οποία η πρόεδρος και το ΔΣ εκφράζουν τα θερμά τους συλλυπητήρια στην οικογένεια του βρέφους, που τόσο άδικα χάθηκε. Σε ένδειξη πένθους θα καταθέσει ένα ποσό στο νοσοκομείο Άγιος Διονύσιος.

Ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ν. Αργοσαρωνικού, εξέφρασε τα συλλυπητήριά του προς τους γονείς και τους οικείους του 21 μηνός βρέφους.

Τα μηνύματα συμπαράστασης τον πολιτών και των κατοίκων του νησιού, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι συνεχή, μεταφέροντας συχνά τον πόνο στον οποίο έχει βυθιστεί η τοπική κοινωνία. Η εξόδιος ακολουθία θα ψαλεί στην Μητρόπολη της Αίγινας στις 5 το απόγευμα, σήμερα Παρασκευή 8 Μαΐου 2026. 

Ερώτηση προς τους Υπουργούς Εσωτερικών και Πολιτισμού κατέθεσαν βουλευτές του ΚΚΕ, για την εκμίσθωση χώρου του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου, ως Μουσείο Φιστικιού Αίγινας.

Ερώτηση προς τους Υπουργούς Εσωτερικών και Πολιτισμού κατέθεσαν βουλευτές του ΚΚΕ, για την χρήση μέρους του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου, ως Μουσείο Φιστικιού Αίγινας.

Ερώτηση προς τους αρμόδιους υπουργούς Εσωτερικών και Πολιτισμού, κατέθεσαν με πρώτο υπογράφοντα τον Νίκο Αμπατιέλο, βουλευτές του ΚΚΕ, εκφράζοντας την έντονη αντίθεσή τους στους σχεδιασμούς για τη δημιουργία «Μουσείου Φιστικιού Αίγινας» στο ιστορικό συγκρότημα του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου και των παλαιών Φυλακών Αίγινας.

Από το Ενημερωτικό Δελτίο, στο Aegina Portal Talk Radio

Οι βουλευτές κάνουν λόγο για αλλοίωση του ιστορικού χαρακτήρα του χώρου και ζητούν να διατηρηθεί ως τόπος μνήμης και μουσείο Εθνικής Αντίστασης, ανοιχτό και επισκέψιμο χωρίς αντίτιμο για τον λαό και τα σχολεία.

Ακολουθεί το κείμενο της Ερώτησης προς τους Υπουργούς Εσωτερικών και Πολιτισμού.

Σε συνεδρίαση της Περιφερειακής Επιτροπής στις 22-04-2026, η Διοίκηση της Περιφέρειας Αττικής έφερε ως Θέμα Εκτός Ημερήσιας Διάταξης, την αποδοχή παραχώρησης χώρου του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου Αίγινας στην Περιφέρεια Αττικής, για τη δημιουργία «Μουσείου Φιστικιού Αίγινας». Σε επόμενη συνεδρίασή της, στις 30-04-2026, η Επιτροπή εισηγήθηκε την εκμίσθωση χώρου του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου Αίγινας σε ιδιώτη, για τη δημιουργία «Μουσείου Φιστικιού Αίγινας» και τον καθορισμό των όρων Διακήρυξης φανερής πλειοδοτικής δημοπρασίας. Με βάση αυτούς τους όρους ο εκμισθωτής ιδιώτης θα αναλάβει τη δημιουργία του Μουσείου και την εκμετάλλευσή του στη συνέχεια. Ως αιτιολογία της εισήγησης και απόφασης αυτής η Διοίκηση της Περιφέρειας έθεσε την εξασφάλιση εσόδων από τη μίσθωση και την έλλειψη πρόθεσης για την ανάληψη της ευθύνης χρηματοδότησης και δημιουργίας του Μουσείου.

Οι εκλεγμένοι του ΚΚΕ στην Περιφέρεια Αττικής έχουν σταθερά υπερασπιστεί τη διατήρηση της ιστορικής φυσιογνωμίας του χώρου και από αυτή την άποψη διαφώνησαν με τη δημιουργία του Μουσείου στον συγκεκριμένο χώρο. Σ’ αυτό το πλαίσιο, καταψήφισαν την παραπάνω πρόταση και έθεσαν ότι πρόκειται για ιστορικό μνημείο ευρύτερης εμβέλειας και αξίας. Το ΚΚΕ θεωρεί ότι δεν πρέπει να δημιουργηθεί Μουσείο Φιστικιού Αίγινας σ΄ αυτόν τον ιστορικό χώρο. Καταδικάζει την προσπάθεια να αλλοιωθεί ο χαρακτήρας των παλιών Φυλακών Αίγινας και ζητάει να γίνει χώρος μνήμης, μουσείο Εθνικής Αντίστασης, επισκέψιμο χωρίς αντίτιμο, ειδικά από σχολεία.

Αρχικά το κτίριο χτίστηκε για την προστασία ορφανών παιδιών. Έτσι, τον Ιούνιο του 1828 ξεκίνησε το χτίσιμο του «Καποδιστριακού ορφανοτροφείου». Το 1880 το ορφανοτροφείο κλείνει και μετατρέπεται σε φυλακή «υψίστης ασφαλείας», που από τα τέλη του 19ου αιώνα -που πρωτολειτούργησαν ως φυλακές πολιτικών κρατουμένων- μέχρι και την περίοδο της δικτατορίας 1967-1974, έγινε τόπος μαρτυρίου για κομμουνιστές και άλλους λαϊκούς αγωνιστές. Ο ιστορικός χώρος πρέπει να διασωθεί, να αξιοποιηθεί, να αναδειχθεί ως τόπος μνήμης των βασάνων που πέρασαν χιλιάδες αγωνιστές.

Από τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι βρισκόμαστε μπροστά σε αρνητικές εξελίξεις, που οδηγούν στην αλλοίωση του χαρακτήρα αυτού του χώρου ιστορικής μνήμης, μιας φυλακής-κάτεργο για εκατοντάδες κομμουνιστές και αγωνιστές.

Με βάση τα παραπάνω, ΕΡΩΤΩΝΤΑΙ οι κ. Υπουργοί, τι μέτρα θα πάρει η κυβέρνηση ώστε:

Να μην προχωρήσουν οι σχεδιασμοί της Περιφέρειας που οδηγούν στην αλλοίωση του ιστορικού χαρακτήρα του παλιού Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου και μετέπειτα Φυλακών στην Αίγινα και μάλιστα με την εμπλοκή και εκμετάλλευσή του από ιδιώτες;
- Να διατηρηθεί και να αξιοποιηθεί ο χώρος ως χώρος μνήμης, μουσείο Εθνικής Αντίστασης, επισκέψιμο χωρίς αντίτιμο για τον λαό;

Οι Βουλευτές
Αμπατιέλος Νίκος
Μανωλάκου Διαμάντω
Γκιόκας Γιάννης
Δάγκα Βιβή
Διγενή Σεμίνα
Κανέλλη Λιάνα
Κατσώτης Χρήστος
Κτενά Αφροδίτη
Παφίλης Θανάσης
Τσοκάνης Χρήστος

«Χρώμα σε νερό: ατομική έκθεση του Νεκτάριου Κοντοβράκη». Έρχεται στη Δημοτική Πινακοθήκη στις 17 Μαΐου 2026.

«Χρώμα σε νερό: ατομική έκθεση του Νεκτάριου Κοντοβράκη».  Έρχεται στη Δημοτική Πινακοθήκη στις 17 Μαΐου 2026.

Η διοργάνωση της νέας έκθεσης ζωγραφικής του Νεκτάριου Κοντοβράκη, που θα γίνει στη Δημοτική Πινακοθήκη,  έγινε γνωστή στην τελευταία συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής, όπου συζητήθηκε το θέμα της έγκρισης κάλυψης των δαπανών. 

Από το Ενημερωτικό Δελτίο, στο Aegina Portal Talk Radio

Τα εγκαίνια της έκθεσης, που θα αποτελείται έργα υδατογραφίας, θα γίνουν την Κυριακή 17 Μαΐου 2026 και θα έχει τίτλο: «Χρώμα σε νερό: ατομική έκθεση του Νεκτάριου Κοντοβράκη». Η εισήγηση προς την Δημοτική Επιτροπή παρουσιάζει την βασική ιδέα του εικαστικού για τη έκθεση, που θα επιμεληθεί η Ίριδα Κρητικού:

"Η Δημοτική Πινακοθήκη της Αίγινας, συνεχίζοντας το εικαστικό της πρόγραμμα και σε συνέχεια των προγραμματισμένων της σημαντικών αφιερωμάτων, αλλά και σε οργανική συμβολική σύνδεση με τους εξέχοντες καλλιτέχνες που συνδέονται καταγωγικά ή δημιουργικά με το νησί μας, υποδέχεται την Κυριακή 17 Μαΐου 2026 στις 12:00 ένα μονογραφικό αφιέρωμα στις σημαντικές υδατογραφίες του Νεκτάριου Κοντοβράκη.

Παράλληλα με την έκθεση και σε συνεργασία με την επιμελήτρια κα Ίριδα Κρητικού, ο καλλιτέχνης, έχοντας ο ίδιος προτείνει η έκθεση να λειτουργήσει πριν την ολοκλήρωση του σχολικού έτους ώστε να επιδιωχθούν οι αντίστοιχες σχολικές επισκέψεις, σχεδίασε και θα επιτελέσει βιωματικά εργαστήρια ζωγραφικής για παιδιά και εκπαιδευτικές προσεγγίσεις στην τέχνη της ακουαρέλας, αλλά και στις πτυχές που ο ίδιος αναδεικνύει ζωγραφικά συνομιλώντας με την ιστορική μνήμη του τόπου.

Η βασική ιδέα του καλλιτέχνη περιστρέφεται γύρω από μια «περιπλάνηση» στο νερόχρωμα — τόσο ως τεχνική όσο και ως φορέα μνήμης και χρόνου, μέσα από έργα παλαιότερων περιόδων που δεν έχουν εκτεθεί ποτέ. Μέσω των έργων αυτών, ο δημιουργός, με τη σκέψη στην Αίγινα και στους ανθρώπους της, προχωρά στην ανάδειξη των προσώπων και των ιστοριών που τα συνοδεύουν, ενώ παράλληλα, διεισδύει στη βιωματική διάσταση της ίδιας της ακουαρέλας.

Ο ίδιος σημειώνει: «Η παρούσα έκθεση αποτελεί μια επιστροφή — όχι μόνο στον τόπο, αλλά και στον χρόνο. Μια επιλογή έργων που για χρόνια παρέμειναν σιωπηλά, αθέατα, κουβαλώντας μέσα τους πρόσωπα, στιγμές και μικρές ιστορίες της Αίγινας. Πρόσωπα οικεία, φίλοι, περαστικοί, άνθρωποι του νησιού, μαζί τους σκηνές καθημερινότητας, το λιμάνι, οι παραλίες, το φως που αλλάζει μέσα στη μέρα — όλα όσα συνθέτουν μια ζωντανή, ανεξίτηλη μνήμη.

Τα έργα αυτά έχουν δουλευτεί με την απαιτητική και βαθιά ευαίσθητη τεχνική της ακουαρέλας — μια ζωγραφική που δεν συγχωρεί την υπερβολή, που απαιτεί ακρίβεια, υπομονή και μια ιδιαίτερη σχέση με το τυχαίο. Περιπλάνηση εκεί όπου το χρώμα δεν ορίζει αλλά αφήνεται, εκεί όπου το νερό δεν υπακούει αλλά δημιουργεί.

Στην ακουαρέλα, το νερό δεν είναι απλώς μέσο είναι συνδημιουργός. Μεταφέρει το χρώμα, το απλώνει, το αραιώνει, το αφήνει να διαφύγει από τον πλήρη έλεγχο. Το χρώμα, από την άλλη, αποκτά διαφάνεια, αναπνέει πάνω στο χαρτί, αφήνοντας το φως να διαπεράσει τις επιφάνειες.

Έτσι, κάθε έργο ισορροπεί ανάμεσα στην πρόθεση και την απρόβλεπτη κίνηση του νερού — όπως ακριβώς και η μνήμη, που δεν αποτυπώνεται ποτέ με απόλυτη ακρίβεια, αλλά διατηρείται μέσα από ίχνη, σκιές και αποχρώσεις.
Η έκθεση δεν λειτουργεί μόνο ως παρουσίαση έργων, αλλά και ως μια ανοιχτή πρόσκληση γνωριμίας με αυτή την ιδιαίτερη γλώσσα της ζωγραφικής. Στο πλαίσιο της, θα πραγματοποιηθούν εκπαιδευτικά εργαστήρια για τα παιδιά της Αίγινας, με βιωματική προσέγγιση της ακουαρέλας. Μέσα από την άμεση επαφή με το υλικό —το νερό, το χρώμα, το χαρτί— τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να ανακαλύψουν τη χαρά της δημιουργίας, να πειραματιστούν και να εκφραστούν ελεύθερα, ζωγραφίζοντας επιτόπου το δικό τους βλέμμα πάνω στο νησί.

Με αυτόν τον τρόπο, η έκθεση επιδιώκει όχι μόνο να ανασύρει εικόνες από το παρελθόν, αλλά και να δημιουργήσει νέες — να μεταφέρει τη χειρονομία της ζωγραφικής στο παρόν και στο μέλλον».

Η Δημοτική Επιτροπή ενέκρινε τη δαπάνη ύψους 4.422,00€ πλέον ΦΠΑ 24% και 13%, που θα καλυφθεί από την υπάρχουσα στον προϋπολογισμό του Δήμου Αίγινας οικονομικού έτους 2026 πίστωση στον Α.Λ.Ε. 015.2420907002, «Δαπάνες πολιτιστικών εκδηλώσεων». 

Φωτογραφία από το αρχείο του Aegina Portal.

Featured

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και ωφέλιμη ήταν κι αυτή η πρωτοβουλία από την Ομάδα Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς Αίγινας, τα μέλη της οποίας διοργάνωσαν και πραγματοποίησαν την Παρασκευή 29 Απριλίου, ξενάγηση στο βυζαντινό ναό του Αγίου Νικολάου Μαύρικα στην περιοχή του Κοντού. Η ξενάγηση, που έγινε από τον αρχιτέκτονα Ιωάννη Δέδε, συγκέντρωσε το ενδιαφέρον ενός μεγάλου κοινού, που ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα της ομάδας.




Το καλωσόρισμα του Γιώργου Μπήτρου.


Καταρχήν να σας ευχαριστήσουμε για την ανταπόκρισή σας. Διαλέξαμε αυτή την ημέρα γιατί είμαστε μέσα στις ημέρες του Πάσχα και πολλοί από μας είναι πιο εύκολο σε όλους μας να είμαστε εδώ.

Είναι η τρίτη μας εξόρμηση μετά την Ομορφοκκλησιά, η τρίτη μας πρωτοβουλία μετά τους χαιρετισμούς που κάναμε πάνω στην Επισκοπή και θέλαμε να δούμε αυτή την εκκλησία γιατί λίγοι από μας την έχουμε δει, έχουμε μπει μέσα. Δεν τη γνωρίζουμε.



Είναι ένας ναός ο οποίος σχεδόν είναι άγνωστος, ενώ πως θα ακούσουμε είναι πάρα πολύ σημαντικός. Ξα σας πω μερικά πράγματα για την ομάδα μας στο τέλος αφού τελειώσει η ξενάγηση

Η ξενάγηση του Ιωάννη Δέδε.

Μία πρώτη γνωριμία με τα χαρακτηριστικά του ναού.

"Άγιος Νικόλαος του Μαύρικα, του Μαύρικα γιατί ένας εκ των ανακαινιστών λεγόταν Μαυρίκας. Ήταν παλαιά Βυζαντινή οικογένεια των της Αίγινας, αναφέρονται και στους Βενετούς αναφέρονται και στους Ναυπλιείς τα ονόματά τους, αλλά πάμε να μιλήσουμε για το ναό.

Αν κάνουμε μία βόλτα μετά, θα δούμε ότι κάτι δεν πάει καλά σ’ αυτό το ναό. Σαν να είναι άλλο το μπροστά, άλλο το πίσω, άλλο είναι πιο παλιό, άλλο είναι πιο καινούργιο. Θα μπορούσα να πω και δεν ξέρουμε.

Οι τοιχογραφίες μέσα όμως έχουν τη δική τους ιστορία και θα μας πουν τι γίνεται έξω. Αυτό που θα σου πω μόνο να προσέξετε στο έξω πέρα από το ότι φαίνεται να έχουν έρθει δύο ναοί και έχουμε κολλήσει ο ένας στον άλλον. Ένας στον τύπο της Ομορφοκκλησιάς, όσοι είχατε έρθει. Μονόχωρη, βασιλική καμαροσκεπής και ένα κομμάτι το οποίο είναι σταυροειδές με τρούλο, σαν να ήρθαμε και τα κολλήσαμε και τα δύο.

Είναι κάτι πολύ συνηθισμένο, ουλάχιστον βυζαντινή αρχιτεκτονική, το ότι όσο προχωράμε προσθέτουμε δεν πάμε να δούμε πώς το κάνουν οι παλιοί να κάνω κάτι αντίστοιχο δίπλα. Τι κάνεις τώρα; αυτό θα βάλουμε τώρα, απλά τότε το έκανε λίγο περισσότερη επιμέλεια και δεν είχαν αλουμίνια!

Έχουμε πολλές φάσεις, το βασικό που μας δείχνει ότι αυτός εδώ ο ναός έχει χρησιμοποιηθεί και έχει πέσει και ξανασηκωθεί είναι ο τρούλος του. Ο τρούλος που είναι πάρα πολύ χαμηλός.


Αυτό δεν εξηγείται ούτε στους πρώτους χριστιανικούς χρόνους, ούτε στο καθαρό Βυζάντιο, όπου εκεί έχουμε λίγο πιο μεγάλους, ούτε ούτε καν στους οθωμανικούς.

Άρα αυτό μας λέει ότι κάποια στιγμή αυτό που είχαμε σαν κανονικό τρούλο έπεσε και ο λαϊκός τεχνίτης όπως - όπως προσπάθησε να αναμορφώσει αυτή τη μορφή που κάπως θυμόταν, χωρίς όμως να έχει την τεχνογνωσία της θολοδομίας για η τεχνογνωσία της θολοδομίας χάνεται κατά τους Οθωμανικούς χρόνους γιατί δεν επιτρέπονται τρούλοι. Γι’ αυτό και κοντός.

Από ‘κει και πέρα το άλλο που βλέπουμε να μιλάμε για ένα Βυζαντινό ναό, αλλά βλέπουμε δύο πόρτες οι οποίες θα τις δούμε και στα λαϊκά σπίτια της Αίγινας. Άρα και με τις πόρτες είχαμε θέμα. Της αλλάξαμε και της αλλάξανε σίγουρα, της μεγαλώσαμε γιατί οι βυζαντινοί ναοί έχουν πολύ χαμηλές πόρτες: Πρώτον για την ταπείνωση του ανθρώπου μπαίνοντας μέσα και δεύτερον για όχι για οχυρωματικούς λόγους, γιατί μία χαμηλή πόρτα δεν επιτρέπει στον επιτιθέμενο να μπει οπλισμένος μέσα. Άρα θα έπρεπε να σκύψει να μπει άοπλος και έτσι λειτουργεί και σαν ένα μικρό φρούριο ο ναός.

Είχαμε πει και στην Ομορφοκκλησιά, έχουμε πει άλλες σε άλλες κατ’ ιδίαν συζητήσεις και για την Παλαιόχωρα πάνω ότι οι ναοί ήταν κυρίως οικογενειακοί, συντεχνιακοί. Άρα στην ουσία ήταν ο πυρήνας της οικογένειας, ο πυρήνας της συντεχνίας και άρα και το αμυντικό κέντρο. Όταν δεν έχουμε πύργο έχουμε εκκλησία. Γι’ αυτό και δεν θα δεν θα δούμε και ανοίγματα.  Βλέπετε όλο κι όλο δύο πόρτες και δεν ξέρουμε αν είχε και δύο πόρτες μόνο για μία και ότι φως έπαιρνε από τα ανοίγματα του τρούλου που δεν ξέρουμε πως ήταν. Αυτά που έχουμε τώρα, αν πάτε την εποχή γωνία θα δείτε και ένα τουβλάκι πολύ-πολύ σύγχρονο. Το βρήκαμε, το βάλαμε.

Θα μείνουμε σε τρεις φάσεις τοιχογράφησης, τέσσερα πράγματα θα δούμε: Τις τρεις φάσεις τοιχογραφήσης, που μας δείχνουν από πού ξεκινάει, τι ξεκινάει και πως συνεχίζει και αυτά που είναι και τα αγαπημένα μου μέσα στο ναό τα ακιδογραφήματα, τη λαϊκή ευσέβεια, η οποία από την αρχή των αρχαίων Ελλήνων μέχρι και τώρα, υπάρχει σ’ αυτά".


Η ξενάγηση στο εσωτερικό του ναού.

"Όταν μπαίνει κάποιος μέσα και βλέπει αυτή την κατάσταση λέει, ωραία και τώρα από που ξεκινάμε και τι γίνεται εδώ. Και εδώ είναι που βλέπουμε την καμάρα και λένε “το αυγό έκανε την κότα ή η κότα το αυγό;”

Οι σημαντικότεροι μελετητές του μνημείου δεν έχουν συμφωνήσει, δεν ξέρουμε αν το πρώτο -  πρώτο κομμάτι είναι εδώ και προεκτάθηκε προς τη δύση ή αν προεκτάθηκε προς την ανατολή. Δομικά, αρχιτεκτονικά δεν αποδεικνύεται κάτι γιατί αυτός ο τύπος απαντάται καθ' όλη τη διάρκεια των χριστιανικών χρόνων, εδώ το δυτικό κομμάτι το βλέπουμε από τον 11ο - 12ο αιώνα και μετά.

Άρα, το μόνο που μπορεί να μας δώσει μία πληροφορία είναι δύο τοιχογραφίες και είναι αυτές που βλέπουμε όχι στο τέμπλο, αλλά εκατέρωθεν του τέμπλου και τις οποίες οι μελετητές τις έχουνε χρονολόγηση περίπου στον 11ο αιώνα. Είναι Χριστός και Παναγία, φαίνονται αρκετά αχνά, είναι  στη θέση των δεσποτικών εικόνων που θα ήταν στο τέμπλο, αντίστοιχη θέση Χριστού και Παναγίας έχουμε στη Μονή της  Παναγίας.

Το ότι εδώ έχουμε χτιστό τέμπλο, δεν σημαίνει ότι υπήρχαν την περίοδο που χτίζεται, η αρχική φάση, χτιστά τέμπλα ή και αν υπήρχαν καν τέμπλα. Γιατί υπάρχει και μία θεωρία που λέει ότι τα τέμπλα είναι ίδιο τον αστικών ναών και ότι είναι οι οποίοι δεν είναι σε αστικό περιβάλλον δεν χρησιμοποιούν τέμπλο δεν έχουν λόγο να χωρίσουν.

Από εκεί και πέρα, αυτό που μας βοηθάει πάντα, πέρα από την τυπολογία, είναι οι επιγραφές. Οι επιγραφές μας, λοιπόν, είναι εδώ μία από τη μία μεριά και μία από την άλλη μεριά, όπου αναφέρονται οι δωρητές, αναφέρονται οι άρχοντες του τόπου της εποχής, που δεν ήταν τίποτα άλλο από τους Καταλανούς μας, αγαπημένοι φίλοι και μας χρονολογούν με αυτή την φάση των τοιχογραφιών, τον Μέγα Βασίλειο σε πολύ νεανική μορφή, όπως και την Παναγία στο 1330, 1838 από κτίσεως κόσμου κατά το βυζαντινό.

Αυτός ο χριστός εδώ (σ.σ. ο ομιλητής δείχνει τοιχογραφία) είναι αντίστοιχα 11ου αιώνος, θα δείτε είναι η χαρά των Κομνηνών με όλα αυτά τα διακοσμητικά στοιχεία, αυτούς τους πολύ αδρούς προπλασμούς, τη στιβαρότητα των Κομνηνών και μετά όπως αντίστοιχα και ο Άγιος Γεώργιος θα δείτε έχει τα ίδια κοσμήματα, ην ίδια γραφή, αυτή η γωνία, λοιπόν, πρέπει να φανταστούμε ότι είναι η αρχαιότερη γωνία του ναού, το οποίο σημαίνει ότι όταν έχουμε την αρχαιότερη γωνία εδώ, σίγουρα αυτό το κομμάτι υπήρχε και άρα δεν μας έχει δείξει κάτι ο σοβάς θα πρέπει να κατεβάσουμε, να φτάσουμε λίγο πιο πέρα για να δούμε. Θα πρέπει να δούμε ότι το ιερό, ίσως τελικά να μετακινήθηκε και λίγο παραπέρα για να μεγαλώσει, δεν είναι συνηθισμένο στην ναοδομία να μετακινούμαι το ιερό, συνήθως η Αγία Τράπεζα δεν μετακινείται.

Παρόλα αυτά, επειδή πήγαμε πίσω και εξακολουθεί ο χώρος του ιερού να είναι μέσα στο ιερό, νομίζω με τον εκκλησιαστικό όρο κατ’ οικονομία, επετράπη τον να μεγαλώσει και προς τη μία μεριά και προς την άλλη.

 Άρα 1.000. με 1.100, 1.330 αυτό που βλέπουμε σ’ αυτόν τον άξονα, σε αυτή την κεραία και σε αυτήν την κεραία και μετά έρχεται η οικογένεια του Μαύρικα το 1522 μάλιστα και 18 Μαΐου, δηλαδή σε ένα μήνα έχει γενέθλια πεντακοσίων ετών η τελευταία της ανακαίνιση, να μας τοιχογραφήσει του Ιερού με την Πλατυτέρα. Θα τη δείτε μετά και να μας τοιχογραφίσει και το τέμπλο".

Ο επίλογος.

"Αυτά είναι τα πολύ βασικά στοιχεία. Αυτά είναι που το κάνουν και γοητευτικό βέβαια, ότι μπορούμε να δούμε πολλά, αλλά δεν μπορούμε να πούμε πολλά και δεν μπορούμε να πούμε πολλά και ευτυχώς για μας γιατί παρότι έχουν περάσει τεράστιοι μελετητές από ‘δω, υπάρχει ακόμα χώρος για παραπάνω μελέτη για παραπάνω έρευνα και ελπίζω κάποια στιγμή, έτσι το παράπονο όλων των αρχιτεκτόνων, αγιογράφων, αρχαιολόγων, να βρεθεί κάποιο σοβαρό κονδύλι ώστε να μπορεί να γίνει και μία σοβαρή αποκατάσταση ενός μνημείου,  που πιθανόν να είναι και από τα παλαιότερα σ’ αυτή την κατάσταση στην Αίγινα.

Γιατί αν μιλάμε για 11ο αιώνα, 11ο αιώνα στην Περαχώρα δεν έχουμε  Τα γοητευτικά μας επίσης, θα δούμε τους στίχους χαράγματα μικρών καραβιών. Ο καθένας το καράβι του, όπως το είχε όπως τώρα θα κάναμε το αυτοκίνητό μας, το χαράζουμε πάνω στην εικόνα και γράφουμε Κύριε μνήσθητι του καπετάνιου και του πλεούμενου εν ημέρα Κρίσεως.

Με την ημερομηνία του, το τελευταίο ακιδογράφημα που έχουμε είναι γύρω στα 1640. Άρα από πριν το 1.550 μέχρι και το 1.640 έχουμε ανθρώπους έρχονται και χαράζουν και αποθέτουν την ελπίδα τους και την ικεσία τους στην εικόνα. Όχι απλά πάω και προσεύχομαι αλλά το καταγράφουν ώστε να το θυμάται να είναι εκεί".



Μία σύντομη γνωριμία με την Ομάδα Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς Αίγινας, από τον Γιώργο Καλόφωνο.

"Η ομάδα ιδρύθηκε από λίγους ανθρώπους περίπου 20 μέλη, που βρέθηκαν μέσα στις συνθήκες του της πανδημίας, που ήταν πολύ δύσκολη η συγκέντρωση ανθρώπων, πέρσι.

Έγινε ίδρυση της ομάδας, ένα καταστατικό και όπως προβλέπει ο νόμος δημιουργήθηκε μία Διοικούσα Επιτροπή η οποία αναλαμβάνει να τρέχει τα θέματα αυτή της ομάδας μέχρι να γίνει η πρώτη συνέλευση και αμέσως μετά οι εκλογές.

Τώρα που τα πράγματα έχουν οπωσδήποτε καλυτερέψει και βλέποντας ένα μεγάλο ενδιαφέρον και από ανθρώπους τους οποίους τότε δεν είχαμε μπορέσει να προσεγγίσουμε και με τις τρεις αυτές εκδηλώσεις οποίες οργανώσαμε ως τώρα, νομίζω ότι πιστεύουμε όλοι ότι έχει έρθει η στιγμή να μαζευτούμε, να γίνουν εγγραφές νέων μελών, των ανθρώπων που ενδιαφέρονται, να γίνει μία ενημέρωση γύρω από τους στόχους και έτσι πιο λεπτομερής για τους ενδιαφερόμενους, να γίνει μία συζήτηση για τις προοπτικές μιας τέτοιας ομάδας.

Να θυμίσω ότι εμάς η αρχική μας ιδέα ήτανε ότι υπάρχει μία τεράστια πολιτιστική κληρονομιά, μνημεία, το τοπίο ακόμη στην Αίγινα, είναι πάρα πολύ πυκνή από ιστορία, χρειάζεται μία πρωτοβουλία ανθρώπων που θα μπορέσει να βοηθήσει στη σωστή κατεύθυνση στο να παραμείνουν αυτές οι μνήμες, να παραμείνουν αυτά τα μνημεία.

Δυστυχώς η Αρχαιολογική Υπηρεσία δεν μπορεί να τα προσέχει όλα, λόγω έλλειψης πόρων και προσωπικού. Εμάς η ιδέα μας ξεκίνησε τοποθετώντας τις πόρτες  και τα παράθυρα στο δίδυμο ναό, στην κορυφή της Παλαιόχωρας, το φρούριο, το οποίο ήταν ανοιχτό στους ανέμους, στους ανθρώπους οι οποίοι περνάνε μέσα και ενδεχομένως βρίσκανε και καταφύγιο, με ολέθριες συνέπειες για το μνημείο.

Αυτό έγινε χάρη σε κάποιες χορηγίες και θέλω να πω ότι αυτό ξεκίνησε από μία ιδέα του Γιώργου Μπήτρου και γύρω από αυτή την προσπάθεια χρειαζόταν ένας φορέας για να μπορέσει αυτό το πράγμα να προχωρήσει και είπαμε ότι τέτοια πράγματα και η ιδέα μας με θετικό τρόπο να παρεμβαίνουμε. Δηλαδή, πιο πολύ μας ενδιαφέρει να δώσουμε ένα παράδειγμα ότι μπορούν να γίνουν πράγματα σωστά, να μην προσβάλλουν τα μνημεία, να γίνονται νόμιμα, να μη γίνονται αυθαίρετα  και παράλληλα βέβαια, όλες οι άλλες εκδηλώσεις για την ευαισθητοποίηση, αλλά πάλι με ένα θετικό τρόπο.

Είναι πολύ εύκολο κάνεις να ασκεί κριτική, πάρα πολλά πράγματα είναι στραβά δυστυχώς στη χώρα μας, αλλά δεν νομίζω ότι πια είναι παραγωγικό. Το πιο σωστό πράγμα είναι να δούμε τι μπορεί ο καθένας από μας να κάνει, αλλά να το κάνουμε μέσα στο πολύ σωστό νομικό και επιστημονικό πλαίσιο".

Το κάλεσμα της ομάδας.

"Την ερχόμενη Κυριακή στις 11:00 θα μαζευτούμε στο “Κάππος Έτσι” το οποίο μας παραχωρεί το χώρο στην αυλή την πίσω, που μπορούμε να είμαστε συγκεντρωμένοι και απερίσπαστοι, για μία κουβέντα και εγγραφές μελών".
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15



Ακολουθήστε το Aegina Portal στο Google News

google-news.png

Το σύνολο του περιεχομένου του Aegina Portal είναι πρωτότυπο, αποτέλεσμα δημοσιογραφικής έρευνας και προστατεύεται από τους νόμους περί πνευματικών δικαιωμάτων.
Απαγορεύεται η αντιγραφή ολόκληρου ή μέρους αυτού χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια.