Στην ειδική συνεδρίαση για την λογοδοσία της Περιφερειακής Αρχής, που πραγματοποιήθηκε χθες, 18 Μαρτίου 2026, στο αμφιθέατρο «Κοσμάς Ψυχοπαίδης», η Περιφερειακή Σύμβουλος, κ. Μαρία Καζάκου, από τον «Αττικό Κύκλο Συνεργασίας και Εμπιστοσύνης», κατέθεσε ερώτηση για το Μουσείο Φιστικιού στην Αίγινα.
Από το Podcasting Feed του Ενημερωτικού Δελτίου στο ραδιόφωνο του Aegina Portal. Το απόσπασμα από την συνεδρίαση.
Πρόκειται για ένα θέμα το οποίο είχε φέρει στην επικαιρότητα το Aegina Portal, αρχικά με την δημοσίευση της σχετικής απόφασης της παραχώρησης από το Υπουργείο Πολιτισμού στην Περιφέρεια Αττικής, τον Νοέμβριο του 2025 και στη συνέχεια με μία αναλυτική παρουσίαση του θέματος - με όσα στοιχεία υπήρχαν διαθέσιμα - σε ραδιοφωνική εκπομπή τον Δεκέμβριο του 2025 με καλεσμένους τον πρόεδρο της Εφορευτικής Επιτροπής της Δημόσιας Καποδιστριακής Βιβλιοθήκης Αίγινας, κ. Νεκτάριο Κουκούλη και το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου κ. Φανή Κομινιάδη.
"Κάθε φορά που πηγαίνω στην Αίγινα το μείζον ζήτημα που μου βάζουν είναι το Μουσείο του Φιστικιού", είπε στην απάντησή του ο Περιφερειάρχης κ. Νίκος Χαρδαλιάς.
Μείζονα θέματα στην Αίγινα είναι η υγεία, η υδροδότηση, τα προβλήματα στην ηλεκτροδότηση, η ακτοπλοϊκή σύνδεση του νησιού, οι υποδομές, οι κεντρικές πολιτικές για τη διαχείριση των απορριμμάτων και δεκάδες ακόμη. Για να μπουν τα πράγματα σε μία σειρά, προφανώς το Μουσείο Φιστικιού δεν είναι στις προτεραιότητες του νησιού, πολύ περισσότερο ως "μείζον θέμα", όπως το χαρακτήρισε ο κ. Χαρδαλιάς. Εάν ήταν θα βρισκόταν στην λίστα των προτάσεων της Επιτροπής Μεγάλων Έργων προς το Δημοτικό Συμβούλιο.
Στο πέρασμα των χρόνων έχουν γίνει δημόσιες αναφορές από πολίτες που ασχολούνται είτε με την Λαογραφία, είτε με την καλλιέργεια της φιστικιάς, όμως ως "μείζον θέμα" δεν τέθηκε ποτέ στην τοπική κοινωνία.
Σαφώς το ΠΟΠ προϊόν του νησιού χρειάζεται το δικό του σημείο αναφοράς, όμως επειδή ακριβώς αφορά την Αίγινα, την παράδοση και την οικονομία της, ό,τι μορφή και να έχει αυτό, θα πρέπει να προέλθει από δημόσια διαβούλευση, δηλαδή να αποφασίσει η τοπική κοινωνία.
Η θέση του κ. Χαρδαλιά για το δημοσίευμα: "και σήμερα με ένα δημοσίευμα το οποίο τα μισά που λέει, ειλικρινά σας μιλάω, εμείς ψάχναμε πολύ ώρα με τις υπηρεσίες για να δούμε τι ακριβώς συμβαίνει με όλο αυτό (...)".
Στην πράξη, όχι απλά δεν το διαψεύδει, αλλά επιβεβαιώνει ότι δεν γνώριζαν και χρειάστηκε να ψάξουν με τις υπηρεσίες για να δουν τι ακριβώς συμβαίνει.
Το Aegina Portal έκανε το δημοσιογραφικό του καθήκον και ενημέρωσε την τοπική κοινωνία, η Περιφέρεια Αττικής για ποιους λόγους έπραξε χωρίς να την ενημερώσει;
Η αναφορά του κ. Χαρδαλιά στην απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού: "Ποια είναι η πραγματικότητα τώρα για να τελειώνουμε με αυτό το θέμα. Η πραγματικότητα είναι μετά την απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού στις 14-11-25 περί της έγκρισης παραχώρησης χώρου του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου Αίγινας στην Περιφέρεια Αττικής για τη Δημιουργία Μουσείου Φιστικιού Αίγινας (...)".
Αυτή την απόφαση, το Aegina Portal την είχε δημοσιεύσει ακριβώς την ημέρα που αναρτήθηκε στην Διαύγεια στις 14 Νοεμβρίου 2025, μόνο που η Περιφέρεια Αττικής δεν φρόντισε να ενημερώσει ποτέ την τοπική κοινωνία για την πρόθεσή της.
Λίγα χρόνια πριν, στις 3 Φεβρουαρίου 2022 δημοσιεύθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, τη Γενική Διεύθυνση Αναστήλωσης Μουσείων και Τεχνικών Έργων, Διεύθυνση Μελετών και Εκτέλεσης Έργων Μουσείων, η απόφαση για την έγκριση τροποποίησης κτιριολογικού προγράμματος στο Διαχρονικό Μουσείο Αίγινας (Κτίριο Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου Αίγινας).
Σύμφωνα με το έγγραφο του Υπουργείου για την απόφαση είχαν ληφθεί υπόψη, ανάμεσα σε άλλα, δύο έγγραφα της Δημόσιας Καποδιστριακής Βιβλιοθήκης Αίγινας: Το με αρ. πρωτ. 492982/18-10-2021 έγγραφο της Δημόσιας Καποδιστριακής Βιβλιοθήκης Αίγινας για την παραχώρηση χώρου στο Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο Αίγινας για την στέγασή της. Το με αρ. πρωτ. 517034/27-10-2021 έγγραφο της Δημόσιας Καποδιστριακής Βιβλιοθήκης Αίγινας για την παραχώρηση χώρου.
Με εκείνη την απόφαση το Υπουργείο είχε αποφασίσει την τροποποίηση του κτηριολογικού προγράμματος στο Διαχρονικό Μουσείο Αίγινας (Κτίριο Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου Αίγινας), ως προς την παραχώρηση 680τ.μ. περίπου, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες της Δημόσιας Καποδιστριακής Βιβλιοθήκης Αίγινας.
Όπως φαίνεται, όχι πολλά χρόνια πριν, υπήρχε μία άλλη "πραγματικότητα", ένας άλλος σχεδιασμός. Τι μεσολάβησε και αυτός ο σχεδιασμός άλλαξε; Πώς είναι δυνατόν να αποφασίζει για την χρήση ενός μνημείου, χωρίς να λαμβάνει υπόψη του, την βούληση των κατοίκων;
Ο κ. Χαρδαλιάς για την βιβλιοθήκη: "Αν προκύπτει ανάγκη ένα μέρος του συνολικής παραχώρησης να γίνει και μια βιβλιοθήκη, δεν είμαστε αρνητικοί σε αυτό".
Ο κ. Περιφερειάρχης προφανώς αγνοεί ότι η συζήτηση δεν γίνεται για μία απλή βιβλιοθήκη: "Η λειτουργία της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος ξεκίνησε ουσιαστικά με την ίδρυση του Ορφανοτροφείου της Αίγινας το 1829, όταν αυτό ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια", διαβάζουμε στην επίσημη ιστοσελίδα της Εθνικής Βιβλιοθήκης και ναι, το φυσικό της περιβάλλον είναι εκεί που λειτούργησε για πρώτη φορά, στο Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο.
Σχεδιασμός της κ. Δούρου το Μουσείο Φιστικιού: "Αυτό είχατε ζητήσει και την περίοδο της Περιφερειάρχης της κυρίας Δούρου. Αυτό σχεδιαζόταν. Να συμφωνήσουμε ότι σχεδιαζόταν αυτό", είπε ο κ. Χαρδαλιάς, απευθυνόμενος στην κ. Μαρία Καζάκου.
Το Aegina Portal επικοινώνησε με τον κ. Παναγιώτη Χατζηπέρο, πρώην Αντιπεριφερειάρχη Νήσων επί διοίκησης της κ. Ρένας Δούρου, ο οποίος δήλωσε κατηγορηματικά ότι ποτέ δεν είχε γίνει πρόταση για Μουσείο Φιστικιού στην Αίγινα, ίσως κάποια συζήτηση, αλλά δεν υπήρχε κάποιο σχέδιο, είπε. Το ίδιο επιβεβαιώνει και ο κ. Παναγιώτης Πατσακιός, τότε συντονιστής της Οργάνωσης Μελών του ΣΥΡΙΖΑ Αίγινας, λέγοντας ότι είχε γίνει μία απλή συζήτηση, κατά την επίσκεψή της στην Αίγινα, αλλά τίποτα περισσότερο.
Σε άλλο σημείο ο κ. Χαρδαλιάς επιστρέφει στο δημοσίευμα: "Πρέπει να συμφωνήσουμε ότι δεν μπορεί το κάθε δημοσίευμα, που πολλές φορές δίνεται, ξέρετε, για να δουν και τα ανακλαστικά μας, να αποτελεί σημείο αναφοράς και ως δεδομένο για τη χάραξη στρατηγική μας".
Εμείς δεν "ξέρουμε" κ. Χαρδαλιά. Στο δημοσίευμα του Aegina Portal, που ήταν ραδιοφωνική εκπομπή, συμμετείχαν δύο ευυπόληπτοι πολίτες της κοινωνίας της Αίγινας, ο πρόεδρος της Εφορευτικής Επιτροπής της Δημόσιας Καποδιστριακής Βιβλιοθήκης Αίγινας, κ. Νεκτάριος Κουκούλης και το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου κ. Φανή Κομινιάδη, που επίσης δεν ενημερώθηκαν ποτέ για τις προθέσεις σας. Στην ίδια εκπομπή δημοσιεύθηκε και μία μικρή συνέντευξη για το θέμα, με τον δήμαρχο Αίγινας κ. Γιάννη Ζορμπά.
Αναλυτικότερα: δέκα μέρες μετά την δημοσίευση της απόφασης, στις 25 Νοεμβρίου 2025 στη συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής, το Aegina Portal υπέβαλε σχετικές ερωτήσεις στον δήμαρχο Αίγινας κ. Γιάννη Ζορμπά. Στη συζήτηση συμμετείχε και η αντιπρόεδρος της Επιτροπής κ. Σίλα Αλεξίου.
Γιώργος Στριγάρης: H περιφέρεια Αττικής έχει πάρει την απόφαση ή υπήρχε κάποια συνεννόηση με το Δήμο πώς πάρθηκε αυτή η πρωτοβουλία;
Γιάννης Ζορμπάς: Κοιτάξτε, με το Δήμο δεν υπάρχει τέτοια συνεννόηση. Εμείς είχαμε ένα τέτοιο αίτημα από τους ενδιαφερόμενους που ήθελαν να προβούν σε αυτή τη δημιουργία ενός μουσείου φιστικιού. Εκεί είχαμε κάποιες επιφυλάξεις σχετικά με τη χρήση και πώς θα πρέπει να αξιοποιηθεί το κτήριο κτλ.
Γιώργος Στριγάρης: Ποιοι είναι οι ενδιαφερόμενοι;
Γιάννης Ζορμπάς: Είναι μία εταιρία με κάποιους εκπροσώπους
Σίλα Αλεξίου: ΜΚΟ είναι;
Γιάννης Ζορμπάς: Δεν το θυμάμαι κ. Αλεξίου ακριβώς.
Σε άλλο σημείο ο κ. Ζορμπάς είπε: "Είναι η πτέρυγα που είχε δοθεί στη Δημοτική Βιβλιοθήκη νομίζω". "Ανακλήθηκε αυτή η απόφαση; γιατί υπήρχε απόφαση", ρώτησε η κ. Σίλα Αλεξίου.
Γιώργος Στριγάρης: Μου ηχεί κάπως αυτό, με την έννοια ότι στη δημιουργία ενός μουσείου, το οποίο θα παρουσιάζει ένα προϊόν που είναι βαθιά συνδεδεμένο με την Αίγινα, θα πρέπει να αξιολογηθούν ζητήματα όπως, είναι η αισθητική, η ιστορία, η λαογραφία, ο πολιτισμός, είναι πάρα πολλά πράγματα.
Γιάννης Ζορμπάς: Κοιτάξτε, από ό,τι γνωρίζω έχει εκπονηθεί η μελέτη από την Τεχνική Υπηρεσία του Υπουργείου Πολιτισμού και με τα σχετικά τεύχη, οπότε αυτοί οι χρήστες που θα αναλάβουν να το κατασκευάσουν θα συνταχθούν και με τη μελέτη του Υπουργείου Πολιτισμού. Όσον αφορά την κατασκευή. Παρόμοια μάλλον μοντέλα διαχείρισης μουσειακών χώρων από ιδιωτική πρωτοβουλία έχουν γίνει κι άλλου στην Ελλάδα και ίσως και αυτό προτείνουν οι συγκεκριμένοι παραχωρησιούχοι.
Αυτά κατέθεσαν και στην Περιφέρεια και στον Υπουργείο Πολιτισμού. Σε εμάς όταν είχε πρωτοέρθει αυτό το αίτημα, υπήρχαν κάποιες επιφυλάξεις. Δεν προχώρησε. Διότι αυτό θα έπρεπε να συζητηθεί και στο Δημοτικό Συμβούλιο, δηλαδή να παραχωρηθεί στον Δήμο και ο Δήμος με τη σειρά του να το παραχωρήσει στους ενδιαφερόμενους.
Τώρα σχετικά με το υπόλοιπο... Το είπα και στην κυρία Μενδώνη που είχε έρθει εδώ. Πώς θα αποκατασταθούν όλοι οι υπόλοιποι χώροι. Είπε ότι δεν έχουν κεφάλαια και οικονομικούς πόρους έτσι ώστε να προχωρήσει. Έχει αναζητήσει τους οικονομικούς πόρους από την Περιφέρεια Αττικής για τη χρηματοδότηση. Δεν γνωρίζω κατά πόσο η Περιφέρεια θα το υιοθετήσει και θα το υποστηρίξει αυτό το αίτημα. Αν δεν υπάρχει τέτοια υποστήριξη θα πρέπει και εδώ εμείς να συζητήσουμε, είπε ο κ. Γιάννης Ζορμπάς.
Επιγραμματικά από την συνεδρίαση του ΠΕ.ΣΥ. Αττικής
Από την τοποθέτηση της κ. Μαρίας Καζάκου
Η κ. Καζάκου τόνισε ότι η ίδρυση Μουσείου Φιστικιού αποτελεί πάγιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας, ιδιαίτερα μετά την αναγνώριση του φιστικιού Αίγινας ως προϊόντος ΠΟΠ.
Ωστόσο, εξέφρασε έντονη ανησυχία για τον σχεδιασμό που φαίνεται να προωθείται, καθώς –όπως ανέφερε– η επιλογή του χώρου στο Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο Αίγινας δημιουργεί ζητήματα ως προς την προστασία και ανάδειξη της ιστορικής και πολιτιστικής του ταυτότητας.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε:
- στην απουσία διαβούλευσης με την τοπική κοινωνία,
- στη σύγκρουση χρήσεων, καθώς στον ίδιο χώρο είχε δρομολογηθεί η λειτουργία Δημόσιας Καποδιστριακής Βιβλιοθήκης,
- σε δημοσιεύματα που κάνουν λόγο ακόμη και για πιθανή εμπλοκή ιδιωτών στη λειτουργία του μουσείου.
Από την τοποθέτηση του Περιφερειάρχη Αττικής κ. Νίκου Χαρδαλιά
Όπως υπογράμμισε:
- Το έργο βρίσκεται ακόμη σε πρώιμη φάση, με τις τεχνικές υπηρεσίες να εκπονούν τις απαραίτητες μελέτες (αρχιτεκτονικές, στατικές, μουσειολογικές κ.ά.).
- Κάθε παρέμβαση θα γίνει υπό την έγκριση και εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού, λόγω του χαρακτήρα του κτηρίου ως μνημείου.
- Δεν υπάρχει καμία απόφαση ή συζήτηση για παραχώρηση της λειτουργίας του μουσείου σε ιδιώτες.
- Ο τρόπος λειτουργίας θα καθοριστεί σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού.
- η ολοκλήρωση και έγκριση των μελετών,
- ο καθορισμός του θεσμικού και οργανωτικού πλαισίου,
- η εξασφάλιση χρηματοδότησης.
Η Λίνα Μενδώνη ενέκρινε τα τεύχη δημοπράτησης για την τρίτη φάση της αποκατάστασης του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου, ύψους 9.850.000 ευρώ. 23 Οκτωβρίου 2025
Μέσω ΠΔΕ η μελέτη για την Γ' Φάση του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου. Τροποποιήθηκε η Πράξη της αποκατάστασης. 6 Δεκεμβρίου 2023
Ο κ. Γιώργος Καλόφωνος για τις εξελίξεις στο Εϋνάρδειο και στο Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο, στο πλαίσιο του κτηριακού ζητήματος της βιβλιοθήκης. 7 Φεβρουαρίου 2023
Το Υπουργείο Πολιτισμού για την επίσκεψη της Λίνας Μενδώνη στην Αίγινα. 31 Ιουλίου 2023
Στο ναό της Αφαίας και στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κολώνας η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στο πλαίσιο της επίσκεψής της στην Αίγινα. Τι συζήτησε με τον δήμαρχο κ. Γιάννη Ζορμπά. 27 Ιουλίου 2023
Γιώργος Καλόφωνος: "Διαφαίνεται στον ορίζοντα, η οριστική λύση του προβλήματος της στέγασης της βιβλιοθήκης μας". 3 Φεβρουαρίου 2022
Εγκρίθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού η τροποποίηση του κτιριολογικού προγράμματος στο Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο, για την παραχώρηση 680 τ.μ. για την Δημόσια Καποδιστριακή Βιβλιοθήκη Αίγινας. 3 Φεβρουαρίου 2022
Φωτογραφία από το αρχείο του Aegina Portal.
