Ο Σύλλογος Φίλων του Λαογραφικού Μουσείου Αίγινας αποτελεί για το νησί έναν από τους πιο σημαντικούς και δραστήριους φορείς πολιτισμού, που με την ευαισθητοποίηση των μελών του και τις συστηματικές, επί σειρά ετών προσπάθειες του, έχει καταφέρει όχι μόνο να λειτουργεί ως θεματοφύλακας της πολιτιστικής και λαογραφικής κληρονομιάς του τόπου μας, αλλά και να συμβάλει αποτελεσματικά στην ανάδειξη του περιεχομένου της. Η πορεία προς αυτή την κατεύθυνση δεν υπήρξε ποτέ εύκολη.
Με την ευκαιρία της παρουσίασης του προγράμματος των καλοκαιρινών εκδηλώσεων του Λαογραφικού Μουσείου από το Σύλλογο Φίλων του Λαογραφικού Μουσείου Αίγινας, το Aegina Portal μίλησε με τον πρόεδρό του κύριο Κώστα Γαλάνη.
Πως ξεκίνησε ο Σύλλογος Φίλων του Λαογραφικού Μουσείου;
Η ιδέα της δημιουργίας του Συλλόγου των Φίλων του Λαογραφικού ξεκίνησε όταν μετά την παύση της λειτουργίας των φυλακών της Αίγινας, ξεκίνησε το άδειασμα του κτιρίου. Εκείνη την εποχή ο Δήμος της Αίγινας δημιούργησε μια επιτροπή, που σκοπό είχε να διαφυλάξει το αρχειακό υλικό που υπήρχε στο κτίριο και έτσι δημιουργήθηκε το «Ιστορικό Αρχείο». Ένα μέρος από όσα συνέλλεξε η επιτροπή μεταφερθήκαν στο κτίριο που στεγάζεται σήμερα το Λαογραφικό Μουσείο. Το κτίριο ήταν της αείμνηστης Πολύμνιας Ηρειώτη η οποία με διαθήκη της το άφησε στο Δήμο, με την προϋπόθεση να γίνει Λαογραφικό Μουσείο του Δήμου Αίγινας. Έγινε η πρώτη επιτροπή από το Δήμο και αμέσως δημιουργήθηκε ο Σύλλογος των Φίλων του Λαογραφικού. Με τους σεισμούς του 1981 το κτίριο έπεσε τελείως. Τα χρήματα από το Δήμο της Αίγινας υπήρξαν ελάχιστα. Η επισκευή του κτιρίου έγινε από το Σύλλογο Φίλων του Λαογραφικού και μέχρι σήμερα συντηρείται από αυτόν. Ότι έχει γίνει, ώστε σήμερα να μπορεί να λειτουργεί ως μουσείο, έχει γίνει από το Σύλλογο.
Η οικονομική ενίσχυση όλα αυτά τα χρόνια από τις εκάστοτε δημαρχιακές αρχές ήταν ανύπαρκτη. Δεν μας έδωσαν ποτέ τίποτα. Αλλά με τις εκδηλώσεις που κάναμε και με τις εισφορές των μελών, φτάσαμε σε ένα σημείο σήμερα να λέμε ότι έχουμε μουσείο.
Μετά από όλα όσα με επιτυχία κατάφερε να φέρει σε πέρας ο σύλλογος, υπάρχουν σήμερα προβλήματα;
Το σημερινό πρόβλημα, το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι δεν μπορούμε να βρούμε τρόπο να φέρουμε κάποιον υπάλληλο ώστε να λειτουργούμε το μουσείο σε καθημερινή βάση. Αυτή τη στιγμή ανοίγει Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή με εθελοντική εργασία.
Μιλήστε μας για το «σπίτι της Γωγώς Κουλικούρδη».
Αρχηγός σε όλη αυτή την προσπάθεια, ο άνθρωπος που συνέλαβε αυτή την ιδέα και έκανε τα πάντα για να πραγματοποιηθεί ήταν η Γωγώ Κουλικούρδη. Και το απέδειξε και εμπράκτως όταν στο τέλος της ζωή της άφησε όλη της την περιουσία, που σημαίνει το σπίτι της στην Αίγινα και δύο διαμερίσματα στην Αθήνα, στο Σύλλογο των Φίλων του Λαογραφικού Μουσείου.
Αυτή η περιουσία όπως είπα είναι το σπίτι της, το οποίο ανακινήσαμε πλήρως με ένα κόστος που έφτασε τα τριάντα χιλιάδες ευρώ. Αυτά τα χρήματα καλύφθηκαν από το Σύλλογο των Φίλων του Λαογραφικού και από τα λίγα χρήματα των ενοικίων των δύο διαμερισμάτων. Έτσι φέτος το καλοκαίρι θα κάνουμε τα εγκαίνια «του σπιτιού της Γωγώς Κουλικούρδη». Το ζητούμενο είναι να γίνει ένα κέντρο μελέτης όπως η ίδια το επιθυμούσε. Ένα κέντρο λαογραφικής μελέτης. Η βιβλιοθήκη της Γωγώς είναι πάρα πολύ πλούσια και ας μην ξεχνάμε ότι στο Λαογραφικό Μουσείο έχουμε το αρχείο του Ηρειώτη το οποίο έχει τεράστια αξία, εθνική αξία. Υπάρχουν πολλοί που θέλουν να μελετήσουν αυτά τα αρχεία. Εμείς κινούμαστε προς την κατεύθυνση να δημιουργήσουμε ένα χώρο με ηλεκτρονικούς υπολογιστές, ώστε οι ενδιαφερόμενοι να έχουν στη διάθεση τους τη βιβλιογραφία και όλα εκείνα τα στοιχεία που χρειάζονται ώστε να μπορούν να μελετήσουν τη λαογραφία της Αίγινας.
Στα άμεσα σχέδια μας είναι επίσης να δημιουργηθούν ομάδες που θα πάνε στα χωριά της Αίγινας, θα συνομιλήσουν με μεγάλους σε ηλικία ανθρώπους και θα μαγνητοφωνήσουν τις συζητήσεις ώστε να προκύψει ένα αρχείο μνήμης.
Επανέρχομαι στο «σπίτι της Γωγώς Κουλικούρδη», το οποίο θα είναι ανοιχτό για όλους. Εκεί θα υπάρχουν και τα γραφεία του συλλόγου. Στο σπίτι της Γωγώς Κουλικούρδη ο μελετητής θα μπορεί να παραμείνει όσο χρόνο θέλει και να χρησιμοποιήσει τη βιβλιοθήκη που υπάρχει εκεί. Θα ήθελα μάλιστα να σας ενημερώσω ότι μετά από δική μας προτροπή, η καθηγήτρια Σταματίνα Πανταζή, μαζί με μία ομάδα παιδιών από το σχολείο, έκαναν μία ολοκληρωμένη αριθμητική καταγραφή της βιβλιοθήκης της. Το επόμενο στάδιο είναι η θεματική καταγραφή του.
Πρόσφατα που προέκυψε ως ανάγκη η μεταφορά του «Ιστορικού Αρχείου» της Αίγινας, λόγω των εργασιών επισκευής των χώρων που στεγάζεται, ο σύλλογος μας πρόσφερε αφιλοκερδώς το σπίτι της Γωγώς Κουλικούρδη, ώστε να στεγαστεί εκεί, μέχρι να ολοκληρωθούν οι εργασίες.
Στις 27 Ιουλίου θα γίνει ο αγιασμός και τα εγκαίνια του σπιτιού της Γωγώς Κουλικούρδη, την ίδια μέρα θα γίνει και η παρουσίαση του τελευταίου της βιβλίου Αίγινα ΙΙΙ.
Η αίθουσα του Λαογραφικού Μουσείου στην οποία πραγματοποιούνται οι εκθέσεις και οι εκδηλώσεις φαίνεται ότι ασκεί μια ιδιαίτερη έλξη προς τους ανθρώπους της τέχνης που επιθυμούν να εκθέσουν τα έργα τους σε αυτή. Πόσες αιτήσεις λάβατε φέτος;
Κάθε χρόνο έρχονται σε εμάς περίπου 100 με 120 αιτήσεις. Δυστυχώς μπορούμε από αυτές να ικανοποιήσουμε γύρω στις δεκαπέντε. Θα ήθελα επίσης να ενημερώσω ότι από τον καινούργιο χρόνο, οι αιτήσεις θα παραδίδονται απευθείας στο Λαογραφικό Μουσείο, στον πρώτο όροφο, τις ώρες και τις μέρες που είναι ανοιχτά και όχι στον Δήμο.
Τα κριτήρια ποια είναι;
Τα κριτήρια από φέτος είναι τελείως αξιολογικά. Ορίσαμε μία καλλιτεχνική επιτροπή η οποία αποτελείται από πέντε ανθρώπους της τέχνης. Αυτή η επιτροπή αποφασίζει ποιες από τις αιτήσεις που λαμβάνουμε αξίζουν να μπουν στο λαογραφικό. Και βέβαια μην ξεχνάμε ότι το ζητούμενο από αυτή την διαδικασία είναι και τα έσοδα για το Λαογραφικό. Η ενοικίαση της αίθουσας μας δίνει την δυνατότητα να έχουμε κάποια έσοδα ώστε να μπορούμε να συντηρούμε το κτίριο και να καλύπτουμε τις ανάγκες του.
Μας ασκήθηκε κριτική ότι στην αίθουσα του Λαογραφικού Μουσείου εκτέθηκαν κάποια πράγματα που ίσως δεν έπρεπε να εκτεθούν. Δεχόμαστε αυτή την κριτική και από φέτος η επιτροπή αξιολογεί πιο αυστηρά.
Λόγω της αυξημένης ζήτησης που μας αναφέρατε, υπάρχει η σκέψη για τη δημιουργία ή την εξεύρεση ενός μεγαλύτερου χώρου;
Ο σύλλογος έχει κάνει ενέργειες για αυτό και έχει και επίσημη θέση. Έχει ζητήσει από το Υπουργείο Παιδείας όπου ανήκει το Ευνάρδειο, να δοθεί στο Υπουργείο Πολιτισμού. Μέσω του κυρίου Σάμιου και του γενικού γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού έχουμε λάβει την υπόσχεση ότι εάν αυτό συμβεί το κτίριο θα φτιαχτεί. Ο χώρος του παλιού μουσείου προορίζετε για βιβλιοθήκη. Εμείς διαφωνούμε με αυτό και θεωρούμε ότι αυτός ο χώρος δεν είναι κατάλληλος για βιβλιοθήκη, αλλά είναι εξαιρετικά κατάλληλος για παρουσιάσεις έργων, γλυπτοθήκη, πινακοθήκη. Όλες οι επίσημες ενέργειες από εμάς έχουν γίνει. Το ζητούμενο του Συλλόγου των Φίλων του Λαογραφικού είναι η αίθουσα που αυτή τη στιγμή χρησιμοποιείτε για εκθέσεις, να λειτουργήσει και αυτή ως μουσείο.
Εάν το παλιό μουσείο γίνει χώρος εκθέσεων, θα έχουμε την ευκαιρία να καλέσουμε και μεγάλους καλλιτέχνες, οπότε και το επίπεδο των παρουσιάσεων θα ανέβει συνολικά.
Με ποιο τρόπο ο κόσμος και ειδικά οι νέοι άνθρωποι θα μπορούσαν να βοηθήσουν το σύλλογο;
Ο κόσμος και ειδικά τα παιδιά θα μπορούσαν να βοηθήσουν πρώτα από όλα με την παρουσία τους. Επίσης θα μπορούσαν να βοηθήσουν εθελοντικά ώστε να παραμένει κάποιες ώρες το Μουσείο ανοικτό.
Έχουμε μεγάλο παράπονο από την έλλειψη προσέλευσης νέων ανθρώπων στις εκδηλώσεις. Η παντελής έλλειψη στηρίξεως από τα εκπαιδευτικά ιδρύματα του νησιού. Οι προσκλήσεις μας στα δημοτικά, στα γυμνάσια, στα Λύκεια, πάνε στο βρόντο, δεν ανταποκρίνεται ποτέ κανένας.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Δεν ξέρω, αυτό είναι και μια απορία δική μου, δεν ξέρω.
Σε ποια εκδήλωση είχατε καλέσει κάποια σχολεία και δεν ήρθαν;
Σε όλες! Και είναι περίεργο, γιατί επισήμως το μουσείο το έχει επισκεφθεί ο κύριος Μπήτρος από την Κυψέλη και όλα τα άλλα σχολεία δεν έχουν έρθει για να δούνε το Λαογραφικό Μουσείο της Αίγινας. Αυτό είναι ένα μεγάλο δικό μου παράπονο.
Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά τον κύριο Κώστα Γαλάνη για τον χρόνο που μας διέθεσε .
Το Aegina Portal θα αναρτήσει τις επόμενες μέρες το πρόγραμμα της θερινής περιόδου του Λαογραφικού Μουσείου της Αίγινας.
