"Τα Ιστορικά Ναυάγια της Αίγινας 1941-42" είναι ο τίτλος της έκθεσης, τα εγκαίνια της οποίας θα γίνουν σήμερα Παρασκευή 1 Ιουλίου 2022 και ώρα 20.00, στο Λαογραφικό Μουσείο. Μία έκθεση που θα "μεταφέρει" τους επισκέπτες της στα άδυτα των βυθών και σε άγνωστες πτυχές της ιστορίας μας.
Την έκθεση διοργανώνει η Κοινωφελής Επιχείρηση του Δήμου Αίγινας και "επιχειρεί να αναδείξει και, εν μέρει, να ισχυροποιήσει τον ρόλο της Αίγινας στα ιστορικά δρώμενα της δύσκολης εποχής του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου".
Συμπτωματικά, τον Απρίλιο του 2021 το Aegina Portal είχε δημοσιεύσει την γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων του ΥΠΠΟΑ για οργανωμένες και καθοδηγούμενες καταδύσεις σε 91 ναυάγια πλοίων και αεροπλάνων. Τα ναυάγια αποδίδονται στην καταδυτική κοινότητα για καταδύσεις αναψυχής. Σ' αυτόν τον κατάλογο υπάρχουν πέντε ναυάγια, που αναφέρονται με επίκεντρο την Αίγινα. Σ' αυτή την έκθεση δίνονται πληροφορίες, ανάμεσα σε άλλα, γι' αυτά τα πέντε ιστορικά ναυάγια της Αίγινας.
Σχετικά με το περιεχόμενο της έκθεσης, στο Aegina Portal μίλησε ο Δημήτρης Γκαλών, ένα βραβευμένος ερευνητής και συγγραφέας της ναυτικής ιστορίας:
"Βρισκόμαστε σε μία έκθεση με τον τίτλο “Τα ιστορικά ναυάγια της Αίγινας 1941- 42”, η οποία έχει σκοπό να αναδείξει τα ναυάγια αυτά, αλλά και το ρόλο του νησιού κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.
Ένα ναυάγιο είναι στην ουσία μία χρονική κάψουλα, στην οποία ο χρόνος έχει “παγώσει”. Μέσα στο ναυάγιο αυτό, έχουν συγκρατεί τα στοιχεία της εποχής που ταξίδευε, τεχνικά χαρακτηριστικά, όπως και προσωπικές ιστορίες του πληρώματος και των ανθρώπων που ταξίδευαν με αυτό.
Στην περίπτωση της έκθεσης αυτής στην Αίγινα, όλο το θέμα ξεκινάει από την 6η Απριλίου του 1941 και την έναρξη του ελληνογερμανικού πολέμου. Την ημέρα αυτή έγινε ο μεγαλύτερος βομβαρδισμός στην Ελληνική επικράτεια. Αν βομβαρδίστηκαν πολλές πόλεις, ο μεγαλύτερος βομβαρδισμός έγινε στο κεντρικό λιμάνι της χώρας, στον Πειραιά, όπου ένα ναυάγιο, ένα πλοίο, ένα βρετανικό πλοίο το Gloucester ανατινάχτηκε και τα παρευρισκόμενα έπιασαν φωτιά.
Ανάμεσα σε αυτά ήταν και το πλοίο “Πεταλλοί” που έχουμε εδώ, το οποίο ρυμουλκήθηκε εκτός του λιμένα και βυθίστηκε στα ανατολικά της Αίγινας. Το πλοίο βρίσκεται μέχρι σήμερα στο βάθος των 75 μέτρων και αποτελεί ένα ιστορικό ναυάγιο. Και να διευκρινίσω το θέμα των ιστορικών ναυαγίων, σύμφωνα με τον νόμο του Υπουργείου Πολιτισμού, ο οποίος ψηφίστηκε το 2003, οποιοδήποτε πλοίο ή αεροσκάφος, έχει βουλιάξει έχει βυθιστεί πάνω από 50 χρόνια, χαρακτηρίζεται ως ιστορικό κειμήλιο και μέχρι πρότινος χρειαζόταν ειδική άδεια για να το επισκεφτεί κανείς.
Από το έτος 2020 το Ελληνικό Κοινοβούλιο ψήφισε ένα νόμο, ο οποίος απελευθέρωσε 91 ναυάγια, με σκοπό την εκμετάλλευση τους σας τουριστικά αξιοθέατα. Ανάμεσα σ’ αυτά τα ναυάγια βρίσκονται και καταχωρημένα και τα ναυάγια της Αίγινας.
Στη συνέχεια η έκθεση, πέρα από το πρώτο ναυάγιο, προχώρα, αναφέρεται στην κατασκευή των ναυτικών οχυρών Αιγίνης, στα ναρκοπέδια που υπήρχαν γύρω από την Αίγινα και μάλιστα στο ναρκοπέδιο, στο κύριο ναρκοπέδιο που βρισκόταν ανάμεσα, που ξεκινούσε από το βράχο “Κερί” που βρίσκεται στην άκρα Τούρλος, μέχρι τις Φλέβες, τα οποία έπαιξαν ρόλο όσον αφορά κάποιες βυθίσεις εκεί.
Ανάμεσα στα πλοία που βυθίστηκαν ή από πρόσκρουση σε νάρκη στο ναρκοπέδιο άκρα Τούρλος - Φλέβες είναι και το βρετανικό νεότευκτο ατμόπλοιο Clan Cumming, του οποίου η ναυπήγηση αποπερατώθηκε το 1138 και βυθίστηκε τον Απρίλιο του 1941 από ναυτιλιακό λάθος και από πρόσκρουση σε νάρκη.
Στην ιστορικά ναυάγια της Αίγινας βρίσκεται καταχωρημένο και το αντιτορπιλικό “Ύδρα” το οποίο δέχτηκε επίθεση από αεροπλάνα της γερμανικής Luftwaffe και βυθίστηκε στα βόρεια της Αίγινας, κοντά στις Λαούσες.
Η έκθεση αναφέρεται στη γερμανική κατοχή και σε δύο ναυάγια, τα οποία σχετίζονται με τη γερμανική κατοχή και το ένα από αυτά είναι η βύθιση του του γερμανικού υποβρυχίου U-133 καθώς και ενός ιταλικού ναρκαλιευτικού RD 7, το οποίο βυθίστηκε τον Ιούνιο του 1942 στα νότια, ανάμεσα στη νήσο Μονή και στον Άγιο Γεώργιο Μεθάνων.
Αυτό είναι το τελευταίο ναυάγιο που συμπεριλαμβάνεται στην έκθεση. Όλα τα ναυάγια βρίσκονται βυθισμένα ανάμεσα στα 70 και στα 100 μέτρα και χρειάζεται ιδιαίτερα μίγματα για να καταδυθεί, να το επισκεφτεί κανείς. Οι καταδύσεις στα ναυάγια αυτά συγκαταλέγονται στις τεχνικές καταδύσεις, που ξεπερνούν τις ερασιτεχνικές καταδύσεις και χρειάζεται ιδιαίτερος εξοπλισμός, ιδιαίτερη εκπαίδευση και μείγματα αερίων για να φτάσει κάνεις αυτά τα βάθη".
