Μετά το τέλος της δοξολογίας στην Μητρόπολη της Αίγινας, τον πανηγυρικό της ημέρας, στο πλαίσιο του εορτασμού της εθνικής επετείου της 28ης Οκτωβρίου, εκφώνησε η μαθήτρια του Γενικού Λυκείου Αίγινας, Κωνσταντίνα Λαλαούνη, αναφερόμενη στο ιστορικό «Όχι» του 1940, στη θυσία των Ελλήνων και στα διαχρονικά μηνύματά της.
Σεβαστοί πατέρες, κύριοι εκπρόσωποι της ελληνικής κυβέρνησης και βουλευτές, κύριε δήμαρχε, κύριοι αντιδήμαρχοι, κύριοι εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων, αγαπητοί καθηγητές και καθηγήτριες, κυρίες και κύριοι,
Στεκόμαστε σήμερα εδώ, στον Μητροπολιτικό Ναό του νησιού μας, με αίσθημα βαθιάς συγκίνησης, εθνικής υπερηφάνειας και εσωτερικού δέους, για να αποτίνουμε τον ελάχιστο φόρο τιμής σε μία από τις πιο λαμπρές και πιο συγκλονιστικές σελίδες της υπερχιλιετούς ιστορίας μας, την 28η Οκτωβρίου 1940.
Μια ημέρα-ορόσημο που σφράγισε ανεξίτηλα τη μοίρα του νεότερου ελληνισμού και επανακαθόρισε την έννοια της ελευθερίας για ολόκληρη την ανθρωπότητα.
Για εμάς, τους μαθητές και τις μαθήτριες του Λυκείου, που βρισκόμαστε στο μεταίχμιο της ενήλικης ζωής και προετοιμαζόμαστε να αναλάβουμε τα ηνία του αύριο, η επέτειος αυτή δεν αποτελεί απλώς μια τυπική, στερεότυπη αναδρομή στο παρελθόν. Δεν είναι μια απλή παράθεση ιστορικών γεγονότων ή μια τυπική σχολική γιορτή, αλλά ένας ζωντανός, ανέσπερος φάρος, μια βαριά πνευματική παρακαταθήκη που μας καλεί να αναλογιστούμε το μέγεθος της ευθύνης που μας αναλογεί απέναντι στην ιστορική συνέχεια του έθνους μας.
Το φθινοπωρινό εκείνο πρωινό του 1940, η Ελλάδα δεν απάντησε απλώς σε ένα ιταμό και αλαζονικό τελεσίγραφο μιας υπερφίαλης αυτοκρατορίας. Απάντησε στην ίδια την πρόκληση της Ιστορίας.
Το «Όχι» που αντήχησε από άκρη σε άκρη στην πατρίδα μας δεν ήταν μια κραυγή απελπισίας, αλλά η συνειδητή, ώριμη επιλογή ενός λαού που προτίμησε τον ένδοξο θάνατο από την ατιμωτική υποδούλωση.
Ήταν η απόλυτη άρνηση του δικαίου της πυγμής και η θριαμβευτική κατάφαση στην ελευθερία, την αξιοπρέπεια και την εθνική κυριαρχία, αξίες που είναι βαθιά ριζωμένες στον χαρακτήρα του Έλληνα.
Στα χιονισμένα και αφιλόξενα βουνά της ελληνοαλβανικής μεθορίου, οι πρόγονοί μας κατέρριψαν με πάταγο τον μύθο του αήττητου, απέναντι στις δυνάμεις του Άξονα Βερολίνου – Ρώμης.
Με πενιχρά μέσα, αλλά με ακατάβλητο ψυχικό σθένος, με την ηρωική συμπαράσταση των γυναικών της Ηπείρου, που μετέφεραν πολεμοφόδια μέσα στα χιόνια, αλλά και με μια πρωτόγνωρη πατριωτική ομοψυχία, απέδειξαν ότι η μοίρα των εθνών δεν ορίζεται από την ψυχρή αριθμητική υπεροχή των όπλων, αλλά από το μεγαλείο της ψυχής και την προσήλωση σε πανανθρώπινα ιδανικά.
Έγιναν το παγκόσμιο σύμβολο της αντίστασης, αποσπώντας τον δίκαιο θαυμασμό ολόκληρης της ανθρωπότητας, σε μια εποχή που όλα γύρω βυθίζονταν στο σκοτάδι και τον τρόμο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Σήμερα, οκτώ και πλέον δεκαετίες μετά τα γεγονότα, οι προκλήσεις έχουν αλλάξει πρόσωπο, αλλά το μήνυμα εκείνης της γενιάς παραμένει διαχρονικό, επίκαιρο και αναλλοίωτο.
Ζούμε σε έναν κόσμο ρευστό, γεμάτο γεωπολιτικές αναταράξεις, πνευματική σύγχυση και σύνθετα προβλήματα, που απαιτούν τη διαρκή μας ετοιμότητα.
Το δικό μας «Όχι» σήμερα δεν καλείται να ακουστεί στα πεδία των μαχών, αλλά πρέπει καθημερινά να ορθώνεται απέναντι στην κοινωνική απάθεια, τον στείρο ατομικισμό, τον φανατισμό, τον ρατσισμό και την απαξίωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ως η νέα γενιά αυτού του τόπου, που στοχεύει να δημιουργήσει την Ελλάδα του μέλλοντος, έχουμε χρέος να μην επιτρέψουμε στην ιστορική λήθη να παραχαράξει ή να σβήσει τις θυσίες εκείνων που μας χάρισαν το δικαίωμα να αναπνέουμε ελεύθεροι.
Οφείλουμε να μετατρέψουμε την ιστορική μνήμη σε δημιουργική πράξη και καθημερινό βίωμα.
Να αγωνιστούμε με όπλο την παιδεία, την κριτική σκέψη και την αλληλεγγύη για μια κοινωνία δικαιοσύνης, αξιοκρατίας και αληθινής προόδου. Μια κοινωνία που θα τιμά έμπρακτα τους ήρωές της, όχι μόνο με λόγια, αλλά με έργα.
Ας κρατήσουμε, λοιπόν, την εθνική μας αυτογνωσία υψηλή και την ελπίδα για το μέλλον ζωντανή.
Με απόλυτη πίστη στις δυνάμεις μας, αντλώντας διδάγματα από το αθάνατο Έπος του ’40, ας βαδίσουμε προς το αύριο με το κεφάλι ψηλά, άξιοι συνεχιστές μιας σπουδαίας και ασύγκριτης κληρονομιάς.
Ζήτω η 28η Οκτωβρίου 1940!
Ζήτω η Ελλάδα!
Μετά την ολοκλήρωση του πανηγυρικού της ημέρας, οι Αρχές, ο Κλήρος, οι αντιπροσωπείες των σχολείων και οι πολίτες μετέβησαν στην Πλατεία Εθνεγερσίας, όπου θα ακολουθήσει η συνέχεια των εκδηλώσεων για τον εορτασμό της εθνικής επετείου της 28ης Οκτωβρίου.
