Μία ενδιαφέρουσα συζήτηση για την ψηφιακή αποτύπωση των αρχαίων λιμενικών εγκαταστάσεων της Αίγινας, τον κυματοθραύστη και τη μελέτη σκοπιμότητας και βιωσιμότητας των λιμανιών.


Μία από τις αξιολογημένες προτάσεις του επιχειρησιακού προγράμματος "Αλιείας & Θάλασσας 2014 -2020", ο πίνακας των οποίων ανακοινώθηκε τον Απρίλιο του 2021, με δικαιούχο το Δήμο Αίγινας και πράξη με τίτλο: "Γνωριμία με τις αρχαίες λιμενικές εγκαταστάσεις της Αίγινας με τη χρήση σύγχρονων ψηφιακών μέσων" συζητήθηκε στη συνεδρίαση της Οικονομικής Επιτροπής που έγινε μέσω τηλεδιάσκεψης στις 10 Νοεμβρίου 2021.

Από το Podcasting Feed του Ενημερωτικού Δελτίου στο ραδιόφωνο του Aegina Portal. Με αποσπάσματα από την συνεδρίαση της Οικονομικής Επιτροπής.



Μία ερώτηση του κ. Σταμάτη Μαρμαρινού προκάλεσε μία ενδιαφέρουσα συζήτηση με παρεμβάσεις για τον έργο του κυματοθραύστη και τις λιμενικές εγκαταστάσεις. 

Ο κ. Σταμάτης Μαρμαρινός εξέφρασε την επιφύλαξή του για το έργο, ρωτώντας εάν η υλοποίηση αυτού του προγράμματος θα έχει ενδεχομένως, αρνητικές επιπτώσεις στην υλοποίηση κάποιου άλλου προγράμματος, στην ίδια περιοχή αργότερα. 

“Μιλάμε για την Αύρα. Εγώ θα κάνω μία παρατήρηση, τώρα δεν ξέρω αν είναι σωστή ή όχι. Εάν γίνει αυτό το πρόγραμμα, σημαίνει ότι εκεί δεν μπορεί να γίνει τίποτα άλλο από ότι φαντάζομαι. Δηλαδή ξεχνάμε ξέρω ‘γω την συζητάγαμε τόσα χρόνια λιμενοβραχίονες, δεν ξέρω εγώ, λέω. Αυτό", είπε ο κ. Μαρμαρινός.

Ο κ. Γιάννης Ζορμπάς απάντησε ότι πρόκειται για ψηφιακή αποτύπωση  και ο κ. Μαρμαρινός ανταπάντησε ότι το γνωρίζει γιατί έχει διαβάσει το σχετικό έγγραφο: “Το κατάλαβα, τo διάβασα τι είναι, απλά λέω, αυτό θα παίξει ρόλο σε κάποια έργα που πιθανόν θα πρέπει να γίνουν αργότερα; Δεν ξέρω ρωτάω για αυτό σας είπα από την αρχή, ρωτάω, μία παρατήρηση κάνω".

Ακολούθως ο κ. Ζορμπάς εξήγησε ότι είναι μία γνωριμία με τις αρχαίες λιμενικές εγκαταστάσεις της Αίγινας. Ο κ. Μαρμαρινός εξέφρασε και πάλι τις επιφυλάξεις του σχετικά με την κατασκευή του έργου του λιμενοβραχίονα στο μέλλον. 


Ο κ. Ζορμπάς διάβασε, ενδεικτικά, μία παράγραφο από την Πράξη: “H συστηματική έρευνα των λιμενικών εγκαταστάσεων της Αίγινας, Aegina Harbour City Project ξεκίνησε το 2019 σε ένα πρόγραμμα συνεργασίας της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων και της Γαλλικής αρχαιολογικής Σχολής, με συμμετοχή του πανεπιστημίου Aix-Marseille, υπό την αιγίδα της UNESCO στην Ενάλια και Παράκτια Αρχαιολογία εγκεκριμένο από ΥΠΟΑ έως το 2023 το οποίο υποστηρίζεται από το δήμο Αίγινας και του Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο. 

Τα κατάλοιπα των λιμενικών εγκαταστάσεων που σώζονται στο βυθό, είναι σε πολλά σημεία εμφανή στους λουόμενους, ενώ το τείχος και οι λιμενοβραχίονες είναι προσιτά στους κολυμβητές. Ιδιαίτερα εντυπωσιακά είναι τα κατάλοιπα των δύο πύργων στην απόληξη των θαλάσσιων τειχών του διαμορφώνουν και την είσοδο του αρχαίου πολεμικού λιμένα. 

Αυτά είναι ορατά στους επισκέπτες της Αίγινας, ακόμα και από το πλοίο που προσεγγίζει το σύγχρονο λιμάνι. Το αντικείμενο του έργου είναι η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού, καθώς προσελκύει ένα ιδιαίτερο κοινό επισκεπτών, που παρουσιάζει διάρκεια στο χρόνο. Μαζί με τους σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους του ναού της Αφαίας, της Κολόνας, της Παλαιάς Χώρας είναι σημαντικό να αναδειχθεί και ο ενάλιος αρχαιολογικός χώρος της  της Αίγινας,  που θα προσθέσει στο τουριστικό προϊόν του νησιού, καθώς δεν υπάρχουν αντίστοιχες αρχαίες λιμενικές εγκαταστάσεις, τέτοιου μεγέθους και κατάστασης διατήρησης, που να έχουν αναληφθεί με παρόμοιο τρόπο στα ελληνικά νησιά.

Τα αναμενόμενα οφέλη της Πράξης είναι η ψηφιακή καταγραφή των λιμενικών εγκαταστάσεων της Αίγινας, η οποία θα λειτουργήσει ως εργαλείο πληροφόρησης και λήψης αποφάσεων. Σήμανση, ανάδειξη και προστασία των ενάλιων αρχαιοτήτων, διαδρομές περιήγησης και παρατήρησης του θαλάσσιου περιβάλλοντος, ευαισθητοποίηση του κοινού, προσέλκυση ειδικού τουρισμού, καταδυτικός τουρισμός.


Καθώς στην συζήτηση είχε μπει και το ζήτημα του έργου του κυματοθραύστη, ο κ. Ζορμπάς έδωσε τον λόγο στον κ. Γιώργο Σκαλτιώτη, τέως πρόεδρο του Λιμενικού Ταμείου, που προσέθεσε τα ακόλουθα:

"Αφορά μία ενημέρωση περισσότερο, είναι η ηλεκτρονική εφαρμογή νομίζω με QR Code προβλέπεται, το οποίο θα ενημερώνει για τις γνωστές σε εμάς, αλλά όχι τόσο στους επισκέπτες εγκαταστάσεις που έχουμε, o Κρυπτός Λιμένας, όπως τα αναφέρατε. 

Κυρίως μιλάμε για την περιοχή την κολυμβητική στην περιοχή της Αύρας όπως τη γνωρίζουμε, οι “ξέρες” που γνωρίζουν οι πιο παλιοί. Εκεί ήταν οι δύο πύργοι έτσι όπως περιγράφεται και υπάρχουν και τα κατάλοιπα εκεί των νεωσοίκων, έβαζαν τις αρχαίες πολεμικές τριήρεις. 

Αυτό αφορά, είναι περισσότερο ενημερωτικό. Ό,τι υπάρχει στην περιοχή σαφώς είναι γνωστό εδώ και πάρα χρόνια, απλώς γίνεται μία πιο λεπτομερή αποτύπωση και ανάδειξη τους". 

Το ζήτημα του κυματοθραύστη.

"Όσον αφορά την εμπλοκή των Εναλίων", είπε ο κ. Σκαλτσιώτης "για το έργο που αναφέρθηκε ο κύριος Μαρμαρινός αυτό έχει έχει γνωμοδοτήσει οι  ενάλιες αρχαιότητες εδώ και αρκετά χρόνια. Μιλώντας για τον κυματοθραύστη, αν κατάλαβα καλά, που είπε ο κύριος Μαρμαρινός, έχει όλες τις αδειοδοτήσεις στο έργο. Είναι από το ‘19 προς χρηματοδότηση, αυτό είναι όμως ένα άλλο κομμάτι. Δεν εμπλέκεται δηλαδή το ένα με το άλλο, ούτε έχει κάποια επίπτωση. Αν αυτό υπονοούσε ο κύριος Μαρμαρινός". 

Τα τρία σημεία της παρουσίασης των ενάλιων ερευνών κατά τον κ. Παναγιώτη Κουκούλη.

"Ναι συμφωνώ" είπε ο κ. Κουκούλης, "στη νέα αποδοχή αυτής της χρηματοδότησης, είναι καλό χρήσιμο, αυτό το έργο για τις ενάλιες αρχαιότητες, μιας και επεκτάθηκε και λίγο περισσότερο η συζήτηση να πω δυο λόγια. 


Πριν δύο μήνες περίπου, είχαν οργανώσει μία παρουσίαση του έργου των ερευνών, η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων και το πανεπιστήμιο της Μασσαλίας και ήμασταν προσκεκλημένοι όλοι οι δημοτικοί σύμβουλοι, λίγοι μεταξύ των οποίων και ο κύριος Σκαλτσιώτης, ο κ. Θεριανός και ο κ. Λεούσης ήτανε. Έγινε μία παρουσίαση των αποτελεσμάτων των νέων αποτελεσμάτων και εγώ θα μεταφέρω τρία σημεία που νομίζω ότι είναι αρκετά ενδιαφέροντα. 

Οι ανακαλύψεις στην περιοχή επεκτείνονται και  η περιοχή αυτή εμπλουτίζεται με καινούργια ευρήματα και αναδεικνύεται σε ένα πολύ σημαντικό κέντρο αρχαιολογικής σημασίας και τουριστικής και οικονομικής και όλα τα συνεπακόλουθα. Και γι’ αυτό λοιπόν θα πρέπει να το αντιμετωπίσουμε με τον αντίστοιχο τρόπο σεβασμού και μεγάλης προσοχής και νομίζω ότι αυτό το πρόγραμμα και βοηθάει σε αυτή την κατεύθυνση. 

Το άλλο σημείο το οποίο μού έμεινε από κείνη τη συζήτηση, είναι αυτό στο οποίο αναφέρθηκε και ο κ. Μαρμαρινός και ο κ. Σκαλτσιώτης, είναι τί γίνεται με τον κυματοθραύστη. Πράγματι, έχουν εξασφαλιστεί όλες οι αδειοδοτήσεις, αλλά τα ερωτηματικά γύρω από την κατασκευή του κυματοθραύστη και τις συνέπειες που τυχόν μπορεί να έχει παραμένουν. 

Όταν τέθηκε το ερώτημα από μένα στις αρμόδιες κυρίες εκεί η απάντηση της εκπροσώπου του πανεπιστημίου Μασσαλίας είναι ότι τυχόν κατασκευή του κυματοθραύστη θα καταστρέψει, θα εξαφανίσει τις αρχαιότητες. 

Ήταν μία απόλυτη θέση που ίσως να μην τεκμηριώνεται επαρκώς, αλλά η ανησυχία όμως υπάρχει και η δική μου πρόταση. παρόλο που όλη αυτή η συζήτηση και το σχέδιο αυτό ξεκίνησε επί των ημερών μου, η δική μου θέσει είναι ότι θα πρέπει να το σκεφτούμε δύο φορές πριν προχωρήσουμε σε μία τέτοια κατασκευή. Χρειάζεται πολλή περίσκεψη, πολλή προσοχή ούτως ώστε να μην έχουμε δυσάρεστες συνέπειες κάθε είδους. "

"Το τρίτο σημείο που μου έμεινε, είναι κάτι πολύ μικρότερης σημασία, αλλά αρκετά σημαντικό. Είναι ότι εκεί μετά την κατεδάφιση των υπόστεγων στα καταστήματα της παραλίας έχει μείνει ημιτελής η κατασκευή υποστήριξη του πεζοδρομίου. Νομίζω ότι καλό θα είναι να προγραμματιστεί από τον Δήμο η επισκευή και η αποκατάσταση των πεζοδρομίων, που στηρίζουν, είναι δομικά απαραίτητα στοιχεία για το πεζοδρόμιο και το δρόμο. Καλό είναι να προγραμματιστεί και να ξεκινήσει. 

Από την πλευρά της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, εκείνο το οποίο ειπώθηκε είναι αν υποβληθεί μία μελέτη εμείς θα προχωρήσουμε στην έγκρισή της."

Οι παρατηρήσεις του κ. Γιώργου Σκαλτσιώτη:

"Όντως η άποψή της μιας ομιλίας από το πανεπιστήμιο της Μασσαλίας, ήταν ότι αν ήταν στο χέρι της, δηλαδή εάν αυτή έδινε της έγκρισης τότε, ίσως να ήταν αρνητική. Απλώς να αναφέρω ότι πριν ολοκληρωθούν το σύνολο των μελετών που υπολοιπόντουσαν, ήταν τέσσερις τον αριθμό, μας ζητήθηκαν δύο συμπληρωματικές και μία μελέτη ακτομηχανικής, για να δούμε την επίπτωση που θα έχει στο συγκεκριμένο σημείο και είχε έρθει και σκάφος το οποίο μας βοήθησε. Είχε έρθει για τις αρχαιολογικές έρευνες,αλλά μας βοήθησε και σε αυτό το κομμάτι από το Πανεπιστήμιο Πατρών και γίνανε αποτύπωσεις και μοντέλα προσομοίωσης, τί μπορεί να επιφέρει στην εν λόγω περιοχή και είχαν κατατεθεί στο φάκελο συνεπικουρικά, για την τελική απόφαση της υλοποίησης του έργου. 

Σε μία συζήτηση που είχαμε κάνει, ίσως το εύρος επειδή είναι 550 μέτρα, αυτό ήτανε κάτι που ελεγχότανε ειδικά στις δύο άκρες, που εγκλωβίζει λίγο την διακίνηση και των ρευμάτων, αλλά και οτιδήποτε άλλο έτσι αποτυπώνεται και ίσως πιλοτικά θα ήταν πολύ πιο θετική να γίνει ένα μέρος του έργου του, κυρίως στο κεντρικό τμήμα, που είναι και αυτό που οι λιμενολόγοι και από το πανεπιστήμιο, από το Πολυτεχνείο συγκεκριμένα στο τμήμα Λιμενικών έργων βρήκαν, ότι το τμήμα αυτό που έρχεται, να δώσω νοητή τη μία ευθεία από τον Ισθμό της Κορίνθου, είναι το τμήμα το οποίο θαλασσώνει να πούμε στην λαϊκή έκφραση πιο πολύ, γιατί περνάει ανάμεσα στα δύο νησιά στην Πλατιά και την Υψηλή και εκεί είναι που φέρνει το μέγιστο μήκος κύματος και είναι αυτό το οποίο προκαλεί το μεγαλύτερο πρόβλημα και ίσως το κεντρικό τμήμα θα ήταν μία καλή λύση μέχρι να δούμε στη συνέχεια στα δύο άκρα, που το ένα άκρο είναι προς τις αρχαίες λιμενικές εγκαταστάσεις στον λόφο της Κολώνας, επεκτείνεται προς τα εκεί και το άλλο είναι προς το Λευκό Φανό το οποίο και εκεί τα πλοία και οι πλοιάρχοι, αλλά και αναφορές που έχουνε γίνει φοβούνται μήπως κλείνει αρκετά την δίοδο εκεί και κάνει πιο δύσκολους, να λέμε, τους ελιγμούς των πλοίων που γνωρίζετε τώρα είναι και μεγαλύτερα και διαφορετικού τύπου και φοβούνται τον εγκλωβισμό τους σε αυτό το σημείο μεταξύ λευκού φανού και ακρομολίου του κυματοθραύστη. Αυτά προς ενημέρωση και πάντα είναι αυτά μία συζήτηση σε εξέλιξη". 

Αναγκαία η μελέτη σκοπιμότητας και βιωσιμότητας των λιμανιών Αίγινας, προσέθεσε ο κ. Παναγιώτης Κουκούλης.

"Επειδή είναι πολύ σπουδαίο,  είναι πολύ χρήσιμα αυτά τα οποία ανέφερε ότι ο κ. Σκαλτσιώτης και απλώς επιβεβαιώνουν αυτήν την σκέψη που διατύπωσα πριν από λίγο, ότι δεν χρειάζεται πολλή σκέψη και πολλή περίσκεψη προχωρήσουμε στην κατασκευή αυτού του έργου. 

Και απλώς να αναφέρω επειδή το θέμα των λιμανιών είναι κάτι το ιδιαίτερο σημαντικό  για την Αίγινα επαναφέρω την πρόταση την οποία είχαμε κάνει στο πλαίσιο της Επιτροπής των Μεγάλων Έργων μας χρειάζεται μία μελέτη σκοπιμότητας και βιωσιμότητας λιμανιών Αίγινας", είπε ο κ. Κουκούλης. 

Η ένταξη στον “Φιλόδημο” εξασφαλίζει την μελέτη σκοπιμότητας, είπε ο κ. Σκαλτσιώτης.

Η Αίγινα όπως και το Αγκίστρι έχουν ενταχθεί στο πλαίσιο στο “Φιλόδημο” για τα λιμάνια. Υπάρχει ένα μία πίστωση 280.000 για μελέτες για το λιμάνι της Αίγινας και του Λεοντίου και της Σουβάλας, είναι τα μόνα που έχουνε μείνει, τα άλλα έχουν προχωρήσει και μέσα εκεί προβλέπεται, αυτό ακριβώς όπως το είπατε, να γίνει μία μελέτη σκοπιμότητας και διαχείρισης μαζί με τον περιφερειακό τον οποίο τον έχουμε στα χέρια μας, να γίνει δηλαδή μία συνολική αντιμετώπιση του θέματος με λευκό index με ανοιχτές έτσι σκέψεις και προτάσεις σύμφωνα με όλα τα δεδομένα όσο μπορούμε να το φανταστούμε για τα επόμενα 20 - 30 χρόνια. 

Έχουμε κάποια στοιχεία στα χέρια μας, έχουμε τον περιφερειακό επαναλαμβάνω, το Λεόντι πάντα ήτανε στις ζητήσεις, το θυμάστε καλά, ως εναλλακτική μπορεί να είναι συνεπικουρικό, πολλά νησιά έχουνε δύο λιμάνια. 

Όλα αυτά είναι προς συζήτηση για τη βέλτιστη λύση και νομίζω ότι το επόμενο διάστημα θα έχουμε και κάποια πρόταση και για διαβούλευση και για συζήτηση τους αρμόδιους φορείς.

“Πολύ σημαντικό και περιμένουμε τα νεότερα κύριε Σκαλτσιώτη γι’ αυτό”, προσέθεσε ο κ. Παναγιώτης Κουκούλης.  

Τέλος, υπενθυμίζεται ότι στην έναρξη του 15ου Διεθνούς Μουσικού Φεστιβάλ Αίγινας, η υπεύθυνη της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων για την Αίγινα, αρχαιολόγος Δέσποινα Κουτσούμπα, παρουσίασε video και μίλησε στο κοινό για την αρχαιολογική έρευνα στις αρχαίες λιμενικές εγκαταστάσεις της Αίγινας. Τότε είχε πει σχετικά με τη ψηφιακή αποτύπωση ότι: "Αλλά πέραν αυτού, αυτό που μας ενδιαφέρει πάρα πολύ, είναι πώς μπορούμε να το δώσουμε αυτό στο κοινό, στους πολίτες και στους τουρίστες της Αίγινας. Γι’ αυτό το λόγο το βιντεάκι αυτό φτιάχτηκε για να κατατεθεί μία πρόταση από το Δήμο της Αίγινας με τον οποίο συνεργαζόμαστε, πολύ στενά, έχουν αγκαλιάσει δηλαδή το το εγχείρημα και τους ευχαριστούμε γι’ αυτό, να χρηματοδοτηθεί ένα πρόγραμμα με το οποίο θα μπορούν σε κάποια σημεία του λιμανιού να μπουν κάποια QR στα οποία ο καθένας με το iphone το tablet χωρίς να βουτήξει καν, να μπορεί να δει τι υπάρχει μέσα τη θάλασσα και να το δει και πώς είναι σήμερα και να το δει και πώς ήταν στην αρχαιότητα σε αναπαράσταση", είχε πει τότε η αρχαιολόγος κ. Κουτσούμπα.