Με φόντο την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, το Aegina Portal φιλοξένησε στο ραδιόφωνό του τον ενεργειακό επιθεωρητή και πιστοποιημένο επιθεωρητή συστημάτων ενεργειακής διαχείρισης, Νικόλα Τόγια, σε μια αναλυτική συζήτηση για τις υποχρεώσεις των πολιτών και τις βασικές διατάξεις της νομοθεσίας.
Κεντρικό θέμα της συζήτησης αποτέλεσε η διάκριση ανάμεσα στον κανονισμό πυροπροστασίας ακινήτων και την υποχρέωση καθαρισμού οικοπέδων, δύο διαφορετικά πλαίσια που συχνά συγχέονται από τους πολίτες, δημιουργώντας σύγχυση ως προς το τι πρέπει να εφαρμοστεί σε κάθε περίπτωση.
Ο κ. Τόγιας εξήγησε ότι ο κανονισμός πυροπροστασίας αφορά συγκεκριμένη κατηγορία ακινήτων, δηλαδή όσα βρίσκονται εντός ή σε απόσταση έως 300 μέτρων από δασικές εκτάσεις. Το βασικό κριτήριο ένταξης δεν είναι αν το ακίνητο βρίσκεται εντός ή εκτός σχεδίου πόλεως ή οικισμού, αλλά αποκλειστικά η εγγύτητά του σε δασική περιοχή, όπως αυτή αποτυπώνεται στους κυρωμένους δασικούς χάρτες.
Μάλιστα, όπως σημειώθηκε, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ακίνητα εντός οικισμών υπάγονται κανονικά στον κανονισμό, επειδή σε μικρή απόσταση υπάρχει δασική έκταση. Αυτό καθιστά αναγκαία την προσεκτική εξέταση κάθε περίπτωσης, καθώς η εικόνα που έχει κανείς «με το μάτι» δεν είναι πάντα επαρκής, ιδιαίτερα όταν οι δασικοί χάρτες ανανεώνονται συχνά.
Για τα ακίνητα που εμπίπτουν στον κανονισμό, οι υποχρεώσεις είναι συγκεκριμένες και απαιτούν τη συμβολή μηχανικού. Πρώτο βήμα είναι η σύνταξη εντύπου αξιολόγησης επικινδυνότητας, στο οποίο εξετάζονται παράγοντες όπως η κλίση του οικοπέδου, ο προσανατολισμός, η ύπαρξη καύσιμης ύλης, η απόσταση από σημεία υδροληψίας και άλλες κρίσιμες παράμετροι.
Με βάση την αξιολόγηση αυτή, το ακίνητο κατατάσσεται σε κατηγορία επικινδυνότητας και ακολουθεί η σύνταξη τεχνικής έκθεσης, στην οποία προσδιορίζονται αναλυτικά τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Παράλληλα, απαιτείται και η εκπόνηση σχεδίου κάτοψης, όπου αποτυπώνονται οι ζώνες προστασίας γύρω από το κτίριο και οι παρεμβάσεις που πρέπει να εφαρμοστούν.
Τα μέτρα που προκύπτουν από τη μελέτη διακρίνονται σε τρεις βασικές κατηγορίες. Τα προληπτικά μέτρα περιλαμβάνουν τον καθαρισμό του χώρου, την απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών και τη διαχείριση της βλάστησης. Τα ενεργητικά μέτρα σχετίζονται με την άμεση αντιμετώπιση ενός περιστατικού, όπως η ύπαρξη σημείων υδροληψίας, δεξαμενών νερού ή φορητών αντλιών. Τέλος, τα παθητικά μέτρα αφορούν κατασκευαστικές παρεμβάσεις, όπως η χρήση άκαυστων υλικών, η προστασία στεγών και κουφωμάτων ή ακόμη και η δημιουργία κατάλληλης περίφραξης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η μελέτη πυροπροστασίας συντάσσεται μία φορά και δεν απαιτείται ετήσια ανανέωση, εκτός αν υπάρξουν αλλαγές στο ακίνητο, όπως επεκτάσεις ή τροποποιήσεις στη δόμηση. Ωστόσο, κάθε χρόνο απαιτείται υπεύθυνη δήλωση ότι τα προβλεπόμενα μέτρα εξακολουθούν να τηρούνται.
Από την άλλη πλευρά, ο καθαρισμός οικοπέδων αποτελεί οριζόντια υποχρέωση για όλους τους ιδιοκτήτες, ανεξαρτήτως τοποθεσίας. Περιλαμβάνει την απομάκρυνση ξερών χόρτων, την αποψίλωση και το κλάδεμα της βλάστησης, καθώς και την απομάκρυνση απορριμμάτων και εύφλεκτων υλικών.
Οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται επίσης να υποβάλουν υπεύθυνη δήλωση σε ειδική πλατφόρμα, εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, από 1 Απριλίου έως 15 Ιουνίου. Η μη συμμόρφωση επισύρει πρόστιμα, ενώ ιδιαίτερα αυστηρές είναι οι κυρώσεις σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης.
Ο κ. Τόγιας υπογράμμισε ότι οι δύο υποχρεώσεις είναι ανεξάρτητες μεταξύ τους. Δηλαδή, ακόμη και αν ένα οικόπεδο έχει καθαριστεί πλήρως, εφόσον το ακίνητο βρίσκεται κοντά σε δασική έκταση, απαιτείται κανονικά η εκπόνηση της μελέτης πυροπροστασίας και η εφαρμογή των αντίστοιχων μέτρων.
Σε ό,τι αφορά τις κυρώσεις, για τον κανονισμό πυροπροστασίας προβλέπονται πρόστιμα που ξεκινούν από 250 ευρώ και αυξάνονται ανάλογα με την κατηγορία επικινδυνότητας και την επιφάνεια του ακινήτου. Για τα ακαθάριστα οικόπεδα, το πρόστιμο διαμορφώνεται σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές επιβαρύνσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στα αδόμητα οικόπεδα, τα οποία δεν υπάγονται στον κανονισμό πυροπροστασίας, αλλά υποχρεούνται αποκλειστικά στον καθαρισμό και τη συντήρησή τους, ώστε να μην αποτελούν εστία κινδύνου.
Στο ζήτημα της ευθύνης, επισημάνθηκε ότι ο ιδιοκτήτης φέρει την κύρια υποχρέωση συμμόρφωσης με τη νομοθεσία, ακόμη και όταν το ακίνητο είναι μισθωμένο. Ο ενοικιαστής οφείλει να συνεργάζεται, κυρίως σε θέματα πρόσβασης και καθημερινής διαχείρισης, αλλά η ευθύνη για τη μελέτη και την τήρηση των υποχρεώσεων παραμένει στον ιδιοκτήτη.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της Αίγινας, όπου, λόγω της γεωμορφολογίας και της ύπαρξης δασικών εκτάσεων, μεγάλο ποσοστό ακινήτων εμπίπτει στον κανονισμό. Αυτό σημαίνει ότι σημαντικός αριθμός ιδιοκτητών καλείται να λάβει πρόσθετα μέτρα, πέραν του καθαρισμού των οικοπέδων.
Όπως επισημάνθηκε στη συζήτηση, τα μέτρα αυτά δεν είναι απλώς τυπικές υποχρεώσεις, αλλά μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικά σε περίπτωση πυρκαγιάς. Η απομάκρυνση της καύσιμης ύλης, η ύπαρξη νερού και η σωστή διαμόρφωση του χώρου μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την εξάπλωση της φωτιάς και να προστατεύσουν περιουσίες και ανθρώπινες ζωές.
Η εμπειρία από πραγματικά περιστατικά δείχνει ότι ακόμη και μικρές παρεμβάσεις, όπως ο καθαρισμός ενός οικοπέδου, μπορούν να αποτρέψουν την εκδήλωση ή την επέκταση μιας πυρκαγιάς. Σε ένα περιβάλλον όπως η Αίγινα, όπου η φύση βρίσκεται σε άμεση επαφή με τον οικιστικό ιστό, η πρόληψη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με την επισήμανση ότι, πέρα από τις υποχρεώσεις των πολιτών, απαιτείται και η συνεχής μέριμνα της Πολιτείας για τη συντήρηση των υποδομών, όπως το δίκτυο ηλεκτροδότησης και οι δρόμοι πρόσβασης, ώστε να περιορίζονται οι κίνδυνοι έναρξης πυρκαγιών.
Το βασικό μήνυμα που προκύπτει είναι ότι η πυροπροστασία δεν είναι μια τυπική διαδικασία, αλλά μια συλλογική ευθύνη, όπου η ενημέρωση, η πρόληψη και η έγκαιρη δράση μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Ο Νικόλας Τόγιας είναι διπλωματούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών, απόφοιτος της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στα Συστήματα Αυτοματισμού και τη Ρομποτική από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.
Παράλληλα, είναι κάτοχος πτυχίου Διοίκησης Επιχειρήσεων.
Δραστηριοποιείται ως Ενεργειακός Επιθεωρητής και Ενεργειακός Ελεγκτής, ενώ διαθέτει πιστοποίηση ISO 50001:2018 ως Επιθεωρητής Συστημάτων Ενεργειακής Διαχείρισης.
Εργάζεται σε τεχνική συμβουλευτική εταιρεία με αντικείμενο τις αδειοδοτήσεις, την πυρασφάλεια, τα ενεργειακά πιστοποιητικά και γενικότερα τις τεχνικές και ενεργειακές μελέτες ενώ παράλληλα ασκεί ανεξάρτητα το επάγγελμά του ως ελεύθερος επαγγελματίας. Περισσότερες πληροφορίες...
